ลูกหายใจเร็วหรือช้าเกินไปไหม? วิธีสังเกตสัญญาณชีพวิกฤตที่พ่อแม่ต้องรู้

ลูกหายใจเร็วแค่ไหนถึงเรียกว่าปกติ? มาเช็กตัวเลขกัน

เวลาอุ้มลูกน้อยนอนหลับแล้วเห็นหน้าอกกระเพื่อมขึ้นลงเรื่อยๆ คุณพ่อคุณแม่หลายคนคงเคยแอบกังวลใจว่าตกลงน้องหายใจปกติหรือเปล่า ทารกแรกเกิดถึงช่วงขวบปีแรกจะมีจังหวะการหายใจที่เร็วกว่าผู้ใหญ่ค่อนข้างมาก เนื่องจากปอดและระบบประสาทกำกับการหายใจยังพัฒนาไม่เต็มที่

โดยทั่วไปแล้ว เด็กทารกแรกเกิดจะมีอัตราการหายใจอยู่ที่ประมาณ 40 ถึง 60 ครั้งต่อนาที ส่วนเด็กอายุ 1 ถึง 6 เดือน จะลดลงมาอยู่ที่ประมาณ 30 ถึง 45 ครั้งต่อนาที การนับที่ถูกต้องควรทำตอนที่ลูกนอนหลับนิ่งๆ โดยนับการยกขึ้นลงของหน้าอกหรือหน้าท้องนับเป็น 1 ครั้ง เต็มเวลา 1 นาทีเต็ม ไม่ควรใช้วิธีกะเกณฑ์เอาเองเพราะจังหวะหายใจของเด็กมักจะไม่สม่ำเสมอเหมือนผู้ใหญ่

สัญญาณเตือนภัยอันตราย: แบบไหนที่เรียกว่าหายใจลำบากและวิกฤต?

การสังเกตว่าลูกกำลังเหนื่อยหอบหรือมีภาวะหายใจลำบาก ไม่ได้ดูแค่ตัวเลขความเร็วอย่างเดียว แต่ต้องดูอาการร่วมอื่นๆ ที่บ่งบอกว่าร่างกายกำลังพยายามอย่างหนักเพื่อให้ได้รับออกซิเจนเพียงพอ อาการเหล่านี้คือสัญญาณเตือนที่วางใจไม่ได้

• ซี่โครงบุ๋มหรือไหปลาร้าบุ๋ม: เวลาลูกหายใจเข้าแล้วผิวหนังบริเวณซี่โครงหรือไหปลาร้าบุ๋มลงไปลึก แสดงว่ากล้ามเนื้อช่วยหายใจต้องทำงานหนักมาก
• จมูกบาน: รูจมูกขยายกว้างทุกครั้งที่หายใจเข้า เพื่อพยายามเปิดทางให้ลมเข้าปอดได้มากขึ้น
• ริมฝีปากและเล็บเขียวคล้ำ: อาการเขียว (Cyanosis) เป็นสัญญาณวิกฤตขั้นรุนแรงที่บอกว่าออกซิเจนในเลือดต่ำเกินไป ต้องรีบพาไปโรงพยาบาลด่วน
• มีเสียงครืดคราดหรือเสียงหวีด: ได้ยินเสียงแปลกๆ ในลำคอหรือหน้าอกร่วมกับการหายใจ

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบพาตัวลูกรักส่งห้องฉุกเฉินทันที?

นอกจากเรื่องการหายใจแล้ว สัญญาณชีพอื่นๆ เช่น อุณหภูมิกายและอัตราการเต้นของหัวใจก็สำคัญไม่แพ้กัน หากทารกมีไข้สูงร่วมกับหายใจหอบแรง หรือในทางตรงข้ามคือตัวเย็นจัด ซึมมากปลุกไม่ตื่น รวมถึงมีภาวะหยุดหายใจนานเกิน 20วินาที ถือเป็นภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ที่ปล่อยไว้ไม่ได้

การเข้าใจวิธีประเมินการหายใจเบื้องต้นจะช่วยให้คุณพ่อคุณแม่ตั้งสติได้ดีขึ้นเมื่อเกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิด หากพบความผิดปกติที่เข้าข่ายอันตราย อย่ารอดูอาการอยู่ที่บ้าน การเดินทางไปพบแพทย์ให้เร็วที่สุดคือทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับชีวิตของลูกน้อย