โรคตาแดงจากไวรัส: ทำไมถึงระบาดง่ายและต้องดูแลตัวเองอย่างไรให้หายไว

ช่วงเริ่มแรกของอาการตาแดงจากไวรัส: สังเกตอย่างไรว่าติดเชื้อแล้ว

หลายคนมักตกใจเมื่อตื่นเช้ามาแล้วพบว่าตาแดงก่ำ มีขี้ตาเป็นเมือกใส หรือรู้สึกเหมือนมีเม็ดทรายอยู่ในตาตลอดเวลา อาการเหล่านี้มักเป็นสัญญาณเตือนว่าเรากำลังเผชิญกับ โรคตาแดงจากไวรัส ซึ่งเป็นการติดเชื้อที่เยื่อบุตาขาว หากสังเกตดีๆ จะพบว่ามักเริ่มจากตาข้างหนึ่งก่อน แล้วค่อยลามไปอีกข้างภายในไม่กี่วัน บางรายอาจมีอาการเคืองตา น้ำตาไหลมาก หรือมีอาการเหมือนเป็นหวัดร่วมด้วยเนื่องจากเชื้อไวรัสชนิดเดียวกันนี้มักแฝงตัวมากับระบบทางเดินหายใจ

ทำไมเชื้อไวรัสถึงแพร่กระจายผ่านการสัมผัสได้รวดเร็วขนาดนี้

ธรรมชาติของเจ้าไวรัสตัวนี้ไม่ได้บินมาติดกันเองในอากาศ แต่ติดต่อผ่านการสัมผัสเป็นหลัก เราอาจเผลอไปขยี้ตาหลังจากไปจับลูกบิดประตู ราวบันได หรือสัมผัสสิ่งของที่คนป่วยจับไว้ก่อนหน้า เมื่อมือที่ปนเปื้อนเชื้อโรคมาสัมผัสที่ดวงตา เชื้อไวรัสก็จะลงไปฝังตัวและเริ่มกระบวนการอักเสบ นี่คือเหตุผลว่าทำไมในที่ทำงานหรือในโรงเรียนถึงเกิดการระบาดเป็นวงกว้างได้ง่าย หากเราไม่หมั่นล้างมือให้สะอาดและหยุดนิสัยการขยี้ตา

วิธีดูแลดวงตาด้วยตัวเองที่บ้านให้หายไวและสบายขึ้น

โรคตาแดงจากไวรัสไม่มีตัวยาฆ่าเชื้อเฉพาะเจาะจงเหมือนแบคทีเรีย ดังนั้นการรักษาจึงเน้นไปที่การประคับประคองอาการเพื่อให้ร่างกายฟื้นตัว:

• การประคบเย็น: ใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำเย็นจัดประคบบริเวณเปลือกตาเบาๆ ช่วยลดอาการบวมและลดความรู้สึกร้อนผ่าวในดวงตาได้ดีมาก
• การล้างตา: หากรู้สึกเคืองจากขี้ตา ให้ใช้สำลีสะอาดชุบน้ำเกลือปราศจากเชื้อ (Normal Saline) เช็ดเบาๆ จากหัวตาไปหางตา โดยเปลี่ยนสำลีทุกครั้งที่เช็ด ห้ามใช้สำลีแผ่นเดิมซ้ำสองข้าง
• งดใส่คอนแทคเลนส์เด็ดขาด: ในช่วงที่เป็นตาแดง ต้องเปลี่ยนมาใส่แว่นสายตาจนกว่าอาการจะหายสนิท เพื่อป้องกันเชื้อโรคสะสมใต้เลนส์และลดการระคายเคืองที่อาจทำให้กระจกตาถลอก

สิ่งที่ควรเลี่ยงเพื่อไม่ให้ตาแดงลุกลามหรือติดต่อคนรอบข้าง

วินัยส่วนตัวสำคัญที่สุดในช่วง 7-14 วันที่ป่วย สิ่งที่ควรปฏิบัติทันทีคือการแยกของใช้ส่วนตัว เช่น ผ้าเช็ดหน้า ผ้าเช็ดตัว และหมอน เพราะเชื้อไวรัสสามารถเกาะอยู่บนพื้นผิวเหล่านี้ได้นาน สำหรับใครที่ทำงานออฟฟิศหรือต้องอยู่ใกล้ชิดผู้อื่น ควรหยุดพักงานเพื่อกักตัวชั่วคราว เพราะการป้องกันการแพร่เชื้อให้คนอื่นถือเป็นหัวใจสำคัญของการหยุดวงจรโรคระบาด

อาการเตือนภัยที่ต้องรีบมาพบหมอตาโดยด่วน

แม้โรคตาแดงจากไวรัสส่วนใหญ่จะหายเองได้ แต่มีบางกรณีที่เชื้ออาจรุนแรงจนส่งผลต่อการมองเห็นได้ หากมีอาการดังต่อไปนี้ แนะนำให้มาตรวจที่คลินิกทันที:

• การมองเห็นเริ่มมัวลง หรือเห็นแสงพร่ามัวกว่าปกติ
• รู้สึกปวดกระบอกตาอย่างรุนแรง
• สู้แสงไม่ได้เลย (ตาไวต่อแสงมาก)
• อาการตาแดงไม่ดีขึ้นเลยภายใน 7-10 วัน หรือมีอาการแย่ลงหลังจากผ่านช่วงแรกไปแล้ว

การหมั่นล้างมือด้วยสบู่และไม่เอามือมาสัมผัสใบหน้าหรือดวงตาบ่อยๆ คือเกราะป้องกันที่ดีที่สุด หากเริ่มรู้สึกเคืองตาผิดปกติ อย่าเพิ่งซื้อยาหยอดตาที่มีส่วนผสมของสเตียรอยด์มาใช้เอง เพราะหากใช้ไม่ถูกวิธีอาจเกิดผลเสียต่อดวงตาในระยะยาวได้