ทำไมลูกป่วยเป็น RSV ถึงไม่จำเป็นต้องกินยาปฏิชีวนะเสมอไป

เข้าใจให้ตรงกันก่อนว่าเชื้อไวรัสกับแบคทีเรียไม่เหมือนกัน

คุณพ่อคุณแม่หลายคนเวลาเห็นลูกเริ่มมีอาการไอ หายใจเสียงครืดคราด หรือมีไข้สูงจากเชื้อไวรัส RSV มักจะกังวลใจและอยากให้ลูกหายไวๆ จนเผลอไปกดดันให้คุณหมอจ่ายยาฆ่าเชื้อ หรือยาปฏิชีวนะให้ทาน เพราะเชื่อว่ามันจะช่วยให้ลูกหายป่วยเร็วขึ้น แต่จริงๆ แล้วต้องทำความเข้าใจก่อนว่า RSV คือเชื้อไวรัส ซึ่งยาปฏิชีวนะมีฤทธิ์ฆ่าได้เฉพาะเชื้อแบคทีเรียเท่านั้น ไม่สามารถทำอะไรไวรัสได้เลยครับ

ทำไมการกินยาปฏิชีวนะพร่ำเพรื่อถึงเป็นอันตราย

การใช้ยาปฏิชีวนะโดยไม่จำเป็นโดยเฉพาะในกรณีที่เป็นเชื้อไวรัส มีผลเสียตามมามากกว่าที่คิดครับ

• เชื้อดื้อยา: เมื่อใช้ยาบ่อยเกินไปโดยไม่มีความจำเป็น แบคทีเรียในร่างกายจะเรียนรู้และพัฒนาตัวเองจนยาปฏิชีวนะทั่วไปใช้ไม่ได้ผลในอนาคต หากวันหนึ่งลูกป่วยด้วยเชื้อแบคทีเรียจริงๆ จะรักษายากขึ้นมาก
• ผลข้างเคียงต่อระบบทางเดินอาหาร: ยาปฏิชีวนะจะเข้าไปทำลายเชื้อแบคทีเรียดีๆ ในลำไส้ด้วย ทำให้ลูกอาจมีอาการท้องเสีย ปวดท้อง หรือคลื่นไส้อาเจียนตามมา
• อาการแพ้ยา: ยาปฏิชีวนะบางชนิดอาจทำให้เด็กเกิดอาการแพ้ เช่น ผื่นขึ้น หายใจไม่ออก หรือรุนแรงถึงขั้นช็อกได้ หากเราได้รับยาโดยไม่จำเป็น ความเสี่ยงเหล่านี้ก็ถือว่าไม่คุ้มค่าเลยครับ

เมื่อไหร่ที่คุณหมอถึงจะสั่งยาปฏิชีวนะให้

แม้ RSV จะเป็นเชื้อไวรัส แต่บางกรณีคุณหมออาจพิจารณาสั่งยาปฏิชีวนะให้ หากตรวจพบว่าลูกมีการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน เช่น

• หูชั้นกลางอักเสบจากเชื้อแบคทีเรียหลังจากเป็นหวัด
• อาการปอดอักเสบที่ยืนยันว่าเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย
• มีหนองหรืออาการแสดงชัดเจนว่ามีการติดเชื้อซ้ำเติม ซึ่งไม่ใช่แค่ไข้หวัดธรรมดาจากไวรัส

วิธีดูแลลูกรักเมื่อติดเชื้อ RSV โดยไม่ต้องพึ่งยาปฏิชีวนะ

หัวใจสำคัญของการรักษา RSV คือการประคับประคองอาการตามธรรมชาติเพื่อให้ร่างกายลูกสร้างภูมิคุ้มกันขึ้นมาสู้กับไวรัสเอง

• ให้ลูกดื่มน้ำมากๆ เพื่อช่วยละลายเสมหะ
• หมั่นล้างจมูกด้วยน้ำเกลือเพื่อกำจัดน้ำมูกและลดการสะสมของเชื้อโรค
• เช็ดตัวลดไข้เป็นระยะตามความเหมาะสม
• สังเกตอาการหายใจหอบเหนื่อย ปีกจมูกบาน หรือซึมลง หากพบอาการเหล่านี้ต้องรีบพาไปพบแพทย์ทันที

ข้อควรระวังในการใช้ยาปฏิชีวนะเมื่อป่วยเป็น RSV

สรุปสั้นๆ ว่าอย่าซื้อยาปฏิชีวนะมาให้ลูกทานเองโดยเด็ดขาด เพราะนอกจากจะช่วยเรื่องเชื้อไวรัสไม่ได้แล้ว ยังเป็นการสร้างปัญหาเชื้อดื้อยาให้กับตัวเด็กเองในระยะยาว สิ่งสำคัญคือการติดตามอาการอย่างใกล้ชิดและใช้ยาตามคำสั่งแพทย์อย่างเคร่งครัดเมื่อจำเป็นเท่านั้นครับ