ลูกตัวร้อนไข้ขึ้นสูง: มือใหม่จะเลือกใช้ยาลดไข้คู่กับการเช็ดตัวอย่างไรให้ปลอดภัยที่สุด

ลูกตัวร้อนทีไร หัวใจพ่อแม่แทบสลาย: รับมืออย่างไรดีเมื่อลูกไข้ขึ้น

เวลาเห็นลูกตัวรุ่มๆ หรือจับไข้ทีไร ความกังวลใจมักจะพุ่งขึ้นมาเป็นร้อยเปอร์เซ็นต์สำหรับคนเป็นพ่อเป็นแม่ หลายบ้านมักจะรีบหยิบผ้าชุบน้ำมาเช็ดตัวพร้อมกับหยอดยาลดไข้ทันทีด้วยความตกใจ แต่รู้ไหมว่าบางทีการทำทั้งสองอย่างพร้อมกันโดยไม่รู้จังหวะที่ถูกต้อง อาจทำให้ลูกน้อยยิ่งไม่สบายตัวเข้าไปใหญ่ หมออยากชวนมาทำความเข้าใจวิธีดูแลลูกเวลาไข้ขึ้นแบบเข้าใจง่าย ทำตามได้จริง และปลอดภัยต่อตัวเด็กที่สุดกัน

เช็ดตัวลดไข้ให้ถูกวิธี: ทำตอนไหน และใช้น้ำอุณหภูมิเท่าไหร่กันแน่

การเช็ดตัวเป็นวิธีช่วยระบายความร้อนออกจากร่างกายได้ดีเยี่ยม แต่ข้อผิดพลาดที่หมอพบบ่อยที่สุดคือการใช้น้ำเย็นจัดหรือน้ำแข็งเพราะคิดว่าจะช่วยให้ไข้ลดเร็ว ซึ่งอันที่จริงแล้วจะทำให้หลอดเลือดหดตัว ความร้อนระบายออกไม่ได้แถมยังอาจทำให้เด็กหนาวสั่นหนักกว่าเดิม

ขั้นตอนเช็ดตัวให้ลูกสบายตัวและไข้ลดไว

• เตรียมน้ำ: ควรใช้น้ำอุ่นธรรมดาหรือน้ำประปาอุณหภูมิห้อง ไม่แนะนำให้น้ำเย็นจัด
• วิธีเช็ด: ใช้ผ้าชุบน้ำหมาดๆ ไม่ชุ่มโชก ลูบย้อนรูขุมขนจากปลายมือปลายเท้าเข้าสู่ลำตัว และเน้นบริเวณซอกพับ เช่น รักแร้ ขาหนีบ คอ เพื่อช่วยระบายความร้อนจากเส้นเลือดใหญ่
• ระยะเวลา: เช็ดนานประมาณ 10 ถึง 15 นาที เมื่อเช็ดเสร็จให้ใช้ผ้าแห้งซับตัวให้แห้งแล้วสวมเสื้อผ้าโปร่งสบาย ไม่ควรห่มผ้าหนา

กินยาแก้ปวดลดไข้พาราเซตามอลอย่างไรให้ปลอดภัยและไม่เกินขนาด

ยาลดไข้ตัวหลักที่ปลอดภัยสำหรับเด็กคือพาราเซตามอล แต่หัวใจสำคัญอยู่ที่การคำนวณปริมาณยาให้ตรงกับน้ำหนักตัวของเด็ก ไม่ใช่คำนวณตามอายุ เพราะเด็กแต่ละคนน้ำหนักไม่เท่ากัน การกะเกณฑ์ด้วยช้อนชาทั่วไปมักทำให้ได้ยาไม่พอดี

หลักการจำง่ายๆ ในการป้อนยา

• คำนวณปริมาณยาตามน้ำหนักตัวของลูกตามคำแนะนำบนฉลากยาหรือปรึกษาเภสัชกรทุกครั้ง
• เว้นระยะเวลาการกินยาห่างกันอย่างน้อย 4 ถึง 6 ชั่วโมง และไม่ควรให้กินติดต่อกันนานเกินไปหากไข้ไม่ลด
• หลีกเลี่ยงการใช้ยาหลายชนิดที่มีส่วนผสมของพาราเซตามอลซ้ำซ้อนกัน เพราะอาจทำให้ตับทำงานหนักเกินไป

การใช้ยาลดไข้ในเด็กควบคู่กับการเช็ดตัว: ทำพร้อมกันหรือสลับกันดี

หลายคนสงสัยว่าตอนป้อนยาต้องเช็ดตัวรอเลยไหม จริงๆ แล้วการใช้ยาลดไข้ในเด็กควบคู่กับการเช็ดตัวอย่างถูกวิธีนั้น ยาจะเริ่มออกฤทธิ์ภายใน 30 ถึง 45 นาที การเช็ดตัวจึงควรทำควบคู่กันไปเพื่อช่วยลดอุณหภูมิภายนอกร่างกายระหว่างรอให้ยาดูดซึมและออกฤทธิ์เต็มที่ เมื่อลูกกินยาแล้วและยังมีตัวร้อนอยู่ สามารถเช็ดตัวซ้ำได้เพื่อบรรเทาอาการร้อนรุ่มในตัว แต่หากเช็ดตัวแล้วลูกหนาวสั่น (Chills) ให้หยุดเช็ดทันที เพราะนั่นแปลว่าร่างกายกำลังพยายามสร้างความร้อนเพิ่มขึ้น การไปเช็ดตัวจะยิ่งกระตุ้นให้อุณหภูมิสูงขึ้นไปอีก

อาการไข้แบบไหนที่อันตรายและควรพาไปพบแพทย์ทันที

ไข้ส่วนใหญ่ในเด็กมักเกิดจากเชื้อไวรัสทั่วไปและหายได้เองหากดูแลตามอาการ แต่มีบางสัญญาณเตือนที่พ่อแม่นิ่งนอนใจไม่ได้ และควรพาไปโรงพยาบาลโดยเร็วที่สุด

• เด็กอายุต่ำกว่า 3 เดือนที่มีไข้สูง แม้จะยังไม่มีอาการอื่นร่วมด้วยก็ตาม
• มีอาการชักจากการ ไข้ขึ้นสูง หรือหมดสติ ซึมมากปลุกไม่ตื่น
• อาเจียนพุ่ง หายใจหอบแรง หรือหายใจมีเสียงดังผิดปกติ
• มีผื่นขึ้นตามตัวร่วมกับไข้สูง หรือมีอาการคอแข็ง
• ไข้ไม่ลดลงเลยหลังจากผ่านไป 48 ถึง 72 ชั่วโมง หรือกินยาแล้วไข้ยังพุ่งสูงตลอดเวลา