เนื้องอกมดลูกกับความฝันอยากมีลูก: เรื่องที่คู่รักต้องรู้ก่อนเสียเวลาเปล่า

ทำไมเนื้องอกในมดลูกถึงกลายเป็นอุปสรรคต่อการตั้งครรภ์

หลายคู่ที่พยายามมีลูกมานานแต่ไม่สำเร็จ มักจะกังวลว่ามีปัญหาจากไข่หรืออสุจิ แต่บางครั้งตัวการสำคัญกลับซ่อนอยู่ที่โพรงมดลูกโดยไม่รู้ตัว เนื้องอกมดลูกเปรียบเสมือนสิ่งแปลกปลอมที่เข้าไปรบกวนบ้านของตัวอ่อน หากเนื้องอกนั้นโตขึ้นมาขัดขวางการฝังตัวของตัวอ่อน หรือไปปิดกั้นทางเดินของอสุจิ ก็เป็นเหตุผลโดยตรงที่ทำให้เกิด ภาวะมีบุตรยากจากเนื้องอกมดลูก ขึ้นมาได้

เนื้องอกแบบไหนบ้างที่ส่งผลต่อการมีลูก

ไม่ใช่เนื้องอกทุกชนิดจะทำให้มีลูกยากเสมอไป หมออยากให้ลองสังเกตตำแหน่งที่มันอยู่เป็นหลัก:

• เนื้องอกที่งอกเบียดเข้าไปในโพรงมดลูก (Submucosal fibroids): กลุ่มนี้เป็นตัวปัญหาอันดับหนึ่ง เพราะขัดขวางการฝังตัวของตัวอ่อนโดยตรง มักทำให้มีเลือดออกผิดปกติระหว่างรอบเดือนร่วมด้วย
• เนื้องอกที่กดเบียดโพรงมดลูก (Intramural fibroids): แม้จะไม่งอกเข้าไปในโพรงเต็มตัว แต่ถ้ามีขนาดใหญ่มากจนบิดเบี้ยวรูปร่างของมดลูก ก็จะส่งผลกระทบต่อสภาวะแวดล้อมที่ตัวอ่อนต้องเติบโต
• เนื้องอกที่งอกออกไปด้านนอก (Subserosal fibroids): ส่วนใหญ่กลุ่มนี้มักไม่ค่อยส่งผลกับการตั้งครรภ์ ยกเว้นกรณีที่มีขนาดใหญ่มากจนไปกดทับท่อนำไข่จนตีบตัน

วิธีตรวจสอบให้ชัวร์ก่อนเริ่มรักษา

ถ้าสงสัยว่าเนื้องอกคือสาเหตุที่ทำให้เรายังไม่มีลูก ขั้นตอนแรกคือการตรวจภายในและอัลตราซาวด์ เพื่อดูตำแหน่งและขนาดอย่างละเอียด บางกรณีหมออาจแนะนำให้ส่องกล้องเข้าไปดูในโพรงมดลูก (Hysteroscopy) เพื่อประเมินว่าเนื้องอกนั้นขวางทางตัวอ่อนมากแค่ไหน การวินิจฉัยที่แม่นยำจะช่วยให้เราวางแผนการรักษาได้อย่างถูกต้อง ไม่ต้องเสียเวลาลองผิดลองถูก

ทางออกของการรักษาเพื่อให้กลับมาตั้งครรภ์ได้

การรักษาไม่ได้หมายความว่าต้องผ่าตัดเสมอไป ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของปัญหา

• ถ้าเนื้องอกขนาดเล็กและไม่ได้รบกวนโพรงมดลูก: หมออาจแนะนำให้ปล่อยไปก่อน หรือติดตามอาการอย่างใกล้ชิด
• ถ้าเนื้องอกขัดขวางการฝังตัว: การผ่าตัดเอาเนื้องอกออก (Myomectomy) จะเป็นทางเลือกหลักเพื่อให้มดลูกกลับมาพร้อมสำหรับการตั้งครรภ์ที่สุด
• การปรับพฤติกรรมและการใช้ยา: ในบางกรณีอาจมีการใช้ยาเพื่อลดขนาดเนื้องอกก่อนผ่าตัด เพื่อให้ผลลัพธ์การผ่าตัดดียิ่งขึ้นและลดการเสียเลือด

เตรียมตัวให้พร้อมเมื่ออยากเป็นคุณแม่ที่มีเนื้องอก

สำหรับใครที่ตรวจพบเนื้องอกมดลูก อย่าเพิ่งตกใจจนเกินไปครับ เนื้องอกชนิดนี้ส่วนใหญ่ไม่ใช่เนื้อร้าย การรักษาในยุคนี้พัฒนาไปมาก ทั้งการผ่าตัดส่องกล้องแผลเล็กที่ฟื้นตัวไว หรือเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ที่เข้ามาเสริมให้โอกาสสำเร็จมีมากขึ้น สิ่งสำคัญที่สุดคือการปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อประเมินความพร้อมของร่างกาย เพราะทุกปัญหามีทางออกเสมอ หากได้รับการดูแลที่ตรงจุด