ลูกไอมีเสียงครืดคราด ไข้ขึ้นสูง: ถึงเวลาต้องระวังเจ้าไวรัสอาร์เอสวีกันแล้ว

ช่วงนี้คุณแม่หลายคนพาเจ้าตัวเล็กมาหาหมอที่คลินิกด้วยอาการคล้ายกันคือ ไอโขลกๆ มีเสมหะเยอะ หายใจมีเสียงครืดคราด หรือบางคนหายใจเร็วจนซี่โครงบาน พอตรวจดูแล้วถึงได้รู้ว่าเป็นฝีมือของเจ้าตัวร้ายที่ชื่อว่า การติดเชื้อไวรัสอาร์เอสวีในเด็ก ซึ่งเป็นโรคที่ทำให้พ่อแม่ใจหายใจคว่ำได้ทุกปีโดยเฉพาะในเด็กเล็ก

เจ้าไวรัสอาร์เอสวีคืออะไร และทำไมถึงน่ากลัวสำหรับเด็กเล็ก?

เชื้อไวรัสตัวนี้มีชื่อเต็มๆ ว่า Respiratory Syncytial Virus หรือที่เรียกสั้นๆ ว่า RSV เป็นเชื้อไวรัสที่ชอบเล่นงานระบบทางเดินหายใจ โดยเฉพาะในเด็กอายุต่ำกว่า 5 ขวบลงไป ความน่ากลัวของมันคือ หลอดลมของเด็กเล็กยังเล็กมาก เมื่อเชื้อโรคเข้าไปทำให้เกิดการอักเสบและมีเสมหะเหนียวข้นปริมาณมาก เสมหะเหล่านี้จะไปอุดกั้นทางเดินหายใจส่วนปลาย ทำให้เด็กหายใจลำบาก หายใจเหนื่อย และบางรายอาจรุนแรงถึงขั้นปอดอักเสบได้เลยทีเดียว

เช็กลิสต์อาการเตือน: ลูกเริ่มติดเชื้อไวรัสอาร์เอสวีในเด็กแล้วหรือยัง?

ในระยะแรก อาการจะแยกไม่ออกจากการเป็นหวัดธรรมดา แต่ถ้าสังเกตดีๆ จะมีสัญญาณบางอย่างที่บอกว่าลูกอาจจะกำลังโดนเจ้า RSV เล่นงานเข้าแล้ว:

• ช่วง 1 ถึง 3 วันแรก: จะมีอาการเหมือนหวัดทั่วไป คือ มีไข้ต่ำๆ น้ำูกไหล ไอ จาม เจ็บคอ และซึมลงเล็กน้อย
• ช่วงวันที่ 4 เป็นต้นไป: อาการมักจะไม่ดีขึ้นแต่กลับแย่ลง ไอถี่ขึ้น ไอจนอาเจียน หายใจมีเสียงวี้ดหรือเสียงครืดคราดในอก หายใจเร็วแรงจนเห็นซี่โครงยุบ
• ในเด็กทารกอายุน้อยกว่า 1 ปี บางครั้งอาจไม่มีไข้สูง แต่จะมีอาการนิ่งซึม ไม่ยอมดูดนม หรือหายใจสะดุดเป็นช่วงๆ ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนภัยที่ต้องระวังให้มาก

วิธีดูแลลูกรักเมื่อป่วยที่บ้านและการรักษาจากคุณหมอ

เนื่องจากโรคนี้เกิดจากไวรัส การรักษาจึงเป็นการประคับประคองตามอาการเป็นหลัก ไม่มีatยาฆ่าเชื้อไวรัสโดยตรง ยกเว้นแต่จะมีภาวะติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่สามารถช่วยลูกได้ที่บ้านมีดังนี้

• เช็ดตัวลดไข้และให้ยาลดไข้ตามน้ำหนักตัวที่แพทย์แนะนำ
• หมั่นดูดน้ำมูกออกด้วยลูกยางแดงหรือเครื่องดูดน้ำมูก เพื่อช่วยให้ทางเดินหายใจโล่งขึ้น
• ให้ลูกดื่มน้ำอุ่นบ่อยๆ เพื่อช่วยละลายเสมหะให้ขับออกง่าย
• หยอดจมูกด้วยน้ำเกลือเพื่อช่วยลดความเหนียวข้นของน้ำมูก

สิ่งสำคัญคือห้ามซื้อยาแก้ไอหรือยาละลายเสมหะให้เด็กกินเองโดยเด็ดขาด เพราะเด็กเล็กยังขับเสมหะออกเองไม่เก่ง การกินยาบางชนิดอาจทำให้เสมหะเหนียวข้นขึ้นและลงไปค้างในปอดมากกว่าเดิม ควรอยู่ในการดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิด

อาการแบบไหนที่รอไม่ได้ ต้องรีบพามาโรงพยาบาลด่วน?

คุณพ่อคุณแม่ต้องคอยสังเกตอาการลูกอย่างใกล้ชิดตลอด 24 ชั่วโมง หากพบสัญญาณอันตรายเหล่านี้ ไม่ควรรอให้ถึงวันนัดแต่ต้องพาไปห้องฉุกเฉินทันที:

• หายใจหอบเหนื่อยจนหน้าอกบุ๋ม ท้องกระเพื่อม หรือปีกจมูกบานเวลาหายใจ
• ริมฝีปาก ปลายมือ หรือปลายเท้าเปลี่ยนเป็นสีเขียวคล้ำ แสดงว่าร่างกายขาดออกซิเจน
• ซึมมากปลุกไม่ค่อยตื่น หรือไม่ยอมดื่มนมและน้ำเลยจนปัสสาวะน้อยลง
• มีอาการชักร่วมด้วยจากไข้สูง

เคล็ดลับการป้องกันไม่ให้ลูกรักต้องเผชิญกับโรคนี้อีก

เนื่องจากโรคนี้เป็นแล้วเป็นอีกได้ และยังไม่มีวัคซีนป้องกันในเด็กทั่วไป การป้องกันที่ดีที่สุดคือการสร้างเกราะคุ้มกันรอบตัวเด็ก:

• ล้างมือบ่อยๆ ด้วยสบู่และน้ำสะอาด ทั้งตัวคุณพ่อคุณแม่และตัวเด็กเอง
• หลีกเลี่ยงการพาเด็กไปอยู่ในที่แออัด เช่น ห้างสรรพสินค้าในช่วงที่มีการระบาด
• งดให้คนแปลกหน้ามาหอมแก้มหรืออุ้มชิดใกล้เด็กเล็ก
• ทำความสะอาดของเล่นและสิ่งของรอบตัวเด็กเป็นประจำ
• หากมีคนในบ้านป่วยเป็นหวัด ควรสวมหน้ากากอนามัยและแยกของใช้ส่วนตัวทันที

การสังเกตอาการตั้งแต่เนิ่นๆ และการดูแลอย่างถูกวิธี จะช่วยให้เจ้าตัวเล็กผ่านพ้นช่วงเวลาที่ป่วยไข้ไปได้อย่างปลอดภัยครับ