ลูกไอมีเสียงหวีด เหนื่อยหอบ ไข้สูง: รู้ทันภัยเงียบจากการติดเชื้อไวรัสอาร์เอสวีในเด็ก

ช่วงนี้คุณพ่อคุณแม่หลายคนคงเริ่มกังวลใจไม่น้อย เวลาที่ได้ยินเสียงลูกน้อยไอโขลกๆ หรือมีน้ำมูกไหลไม่ยอมหยุด ยิ่งช่วงปลายฝนต้นหนาวหรือหน้าฝนด้วยแล้ว โรคที่หมอต้องเจอและคุณพ่อคุณแม่พากันอุ้มลูกมาหาที่คลินิกอยู่บ่อยๆ หนีไม่พ้นเจ้าไวรัสตัวร้ายที่ชื่อว่า อาร์เอสวี หรือที่หลายคนคุ้นหูกันในชื่อ การติดเชื้อไวรัสอาร์เอสวีในเด็ก ซึ่งมักจะสร้างความตกอกตกใจให้คนในบ้านไม่น้อย เพราะอาการของเด็กเล็กมักไปไวและดูรุนแรงกว่าผู้ใหญ่

เจ้าไวรัสอาร์เอสวีคืออะไร และทำไมถึงน่ากลัวในเด็กเล็ก?

ไวรัสตัวนี้มีชื่อเต็มๆ ว่า Respiratory Syncytial Virus เป็นเชื้อไวรัสชนิดหนึ่งที่ชอบเล่นงานระบบทางเดินหายใจ โดยเฉพาะในเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 5 ขวบ ยิ่งน้องๆ เบบี้ตัวเล็กๆ หรือเด็กที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจ หรือโรคปอดเรื้อรัง เชื้อนี้จะเข้าไปก่อกวนหลอดลมฝอย ทำให้เกิดการอักเสบ บวม และมีเสมหะเหนียวข้นปริมาณมากอุดตันทางเดินหายใจ ส่งผลให้เด็กหายใจลำบาก หายใจมีเสียงหวีด และบางรายอาจถึงขั้นปอดอักเสบติดเชื้อรุนแรงได้

สังเกตอาการลูกรัก: แบบไหนแค่หวัดธรรมดา แบบไหนคือสัญญาณเตือนอาร์เอสวี?

ระยะแรกของการติดเชื้อ คุณพ่อคุณแม่อาจจะแยกไม่ออกระหว่างไข้หวัดธรรมดากับเจ้าไวรัสตัวนี้ เพราะอาการเริ่มต้นจะคล้ายกันมาก คือ มีไข้ ไอ จาม น้ำมูกไหล แต่ความน่ากลัวของ การติดเชื้อไวรัสอาร์เอสวีในเด็ก จะเริ่มแสดงตัวชัดเจนในช่วงวันที่ 3 ถึงวันที่ 5 หลังจากรับเชื้อ โดยมีจุดสังเกตสำคัญดังนี้

• อาการไอถี่และรุนแรงขึ้น: บางรายไอจนอาเจียน หรือไอจนหน้าดำหน้าแดง
• หายใจเร็วกว่าปกติ: สังเกตจากซี่โครงบุ๋ม เวลาหายใจท้องกระเพื่อมแรง หรือปีกจมูกบาน
• มีเสียงหายใจแปลกไป: ได้ยินเสียงหวีด (Wheezing) หรือเสียงคร่อกแคร่ในลำคอชัดเจน
• ซึมลง ไม่ยอมกินนมหรือน้ำ: ปัสสาวะน้อยลง หรือผ้าอ้อมไม่เปียกนานหลายชั่วโมง ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนภาวะขาดน้ำ

เมื่อไหร่ที่ต้องพาลูกส่งโรงพยาบาลด่วน?

ถ้าลูกน้อยมีอาการเข้าข่ายเหล่านี้ ห้ามรอดูอาการที่บ้านเด็ดขาด ต้องรีบพาไปพบแพทย์เพื่อรับการรักษาทันที

• หายใจลำบากมาก หายใจเหนื่อยจนพูดเป็นคำไม่ได้ หรือริมฝีปากเริ่มเขียวคล้ำ
• ซึมมากปลุกไม่ค่อยตื่น
• มีไข้สูงมากร่วมกับอาการชัก
• เด็กอายุน้อยกว่า 3 เดือนที่มีไข้ร่วมด้วย ถือเป็นกลุ่มเปราะบางที่ต้องให้แพทย์ประเมินอาการอย่างใกล้ชิด

วิธีดูแลลูกน้อยเมื่อป่วยเป็นอาร์เอสวีที่บ้าน

เนื่องจากโรคนี้เกิดจากไวรัส ปัจจุบันจึงยังไม่มีatยาฆ่าเชื้อเฉพาะทาง การรักษาจึงเป็นการรักษาตามอาการเพื่อให้เด็กสบายตัวขึ้นและประคับประคองจนกว่าร่างกายจะสร้างภูมิคุ้มกันขึ้นมาจัดการกับเชื้อได้เอง

• เช็ดตัวลดไข้และให้ยาสามัญ: ให้ยาลดไข้ตามน้ำหนักและคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด พร้อมหมั่นเช็ดตัวด้วยน้ำอุ่น
• ช่วยระบายเสมหะ: การพ่นยาขยายหลอดลมหรือการเคาะปอดโดยนักกายภาพบำบัดจะช่วยให้เสมหะหลุดออกได้ง่ายขึ้น รวมถึงการหยอดจมูกด้วยน้ำเกลือเพื่อช่วยละลายน้ำมูก
• ให้ดื่มน้ำอุ่นบ่อยๆ: เพื่อช่วยให้เสมหะไม่เหนียวข้นจนเกินไป และป้องกันภาวะขาดน้ำ สำหรับเด็กเล็กยังคงให้ดูดนมแม่หรือนมผสมได้ตามปกติแต่ให้แบ่งมื้อให้บ่อยขึ้น

การป้องกันคือเกราะคุ้ม 100% ที่ดีที่สุดสำหรับลูก

เพราะยังไม่มีวัคซีนป้องกันไวรัสอาร์เอสวีโดยตรงสำหรับเด็กทุกคน การป้องกันการรับเชื้อจึงเป็นหัวใจสำคัญ คุณพ่อคุณแม่สามารถช่วยลดความเสี่ยงได้โดยการล้างมือบ่อยๆ ทั้งของคนในบ้านและตัวเด็กเอง หลีกเลี่ยงการพาเด็กไปในสถานที่แออัดช่วงที่มีการระบาด หลีกเลี่ยงการให้คนแปลกหน้ามาหอมแก้มหรืออุ้มเด็กเล็ก และหมั่นทำความสะอาดของเล่น ของใช้ ด้วยน้ำยาฆ่าเชื้ออยู่เสมอ