เจ็บคอเรื้อรัง เสียงแหบ อาจไม่ใช่หวัด แต่เป็นกรดไหลย้อน

ทำไมกรดในกระเพาะถึงทำให้เราเจ็บคอ

หลายคนเดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยอาการเจ็บคอเรื้อรัง เสียงแหบ หรือรู้สึกเหมือนมีก้อนอะไรจุกอยู่ที่คอตลอดเวลา กินยาแก้เจ็บคอเท่าไหร่ก็ไม่หาย ซึ่งในความเป็นจริง อาการเหล่านี้เป็นสัญญาณเตือนของ การระคายเคืองทางเดินหายใจส่วนบน ที่มีสาเหตุมาจากกรดไหลย้อนครับ

ปกติแล้วหูรูดบริเวณหลอดอาหารจะมีหน้าที่ปิดกั้นไม่ให้กรดจากกระเพาะอาหารย้อนขึ้นมา แต่เมื่อไหร่ที่หูรูดนี้อ่อนแอ กรดและน้ำย่อยจะไหลย้อนขึ้นมาถึงบริเวณกล่องเสียงและลำคอ ซึ่งเยื่อบุบริเวณนี้เปราะบางมาก เมื่อโดนฤทธิ์กรดซ้ำๆ จึงเกิดการอักเสบและระคายเคืองจนแสดงออกมาเป็นอาการทางลำคออย่างที่เราพบกันบ่อยๆ

สัญญาณเตือนที่บอกว่าคออักเสบจากกรดไม่ใช่หวัดธรรมดา

เราจะสังเกตได้อย่างไรว่าอาการระคายเคืองคอครั้งนี้มาจากกรดไหลย้อน ไม่ใช่อาการติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย ลองเช็กอาการเหล่านี้ดูครับ

• มีอาการเสียงแหบเรื้อรังโดยเฉพาะในช่วงเช้าหลังตื่นนอน
• รู้สึกเหมือนมีเสมหะเหนียวๆ ติดอยู่ในคอ ต้องคอยกระแอมบ่อยๆ
• เจ็บคอหรือแสบคอโดยไม่มีอาการไข้ร่วมด้วย
• มีอาการแสบร้อนกลางอก หรือรู้สึกเปรี้ยว/ขมในปาก
• มีกลิ่นปากโดยไม่ทราบสาเหตุ

ทำไมการระคายเคืองทางเดินหายใจส่วนบนจากกรดไหลย้อนถึงน่ารำคาญ

เมื่อกรดเดินทางขึ้นมาถึงส่วนบนของทางเดินหายใจ มันไม่ได้ทำให้แค่แสบคอเท่านั้น แต่มันสร้างวงจรการอักเสบที่ทำให้ร่างกายพยายามกำจัดสิ่งแปลกปลอมด้วยการไอหรือการกระแอมบ่อยๆ ยิ่งไอมากเท่าไหร่ เยื่อบุลำคอก็ยิ่งบวมและอักเสบมากขึ้นเท่านั้น กลายเป็นวงจรไม่จบไม่สิ้นที่ทำให้คุณภาพชีวิตแย่ลง ทั้งพูดไม่ชัด เสียงไม่ใส และนอนหลับไม่สนิท

ปรับพฤติกรรมอย่างไรให้คอหายระคายเคืองจากกรดไหลย้อน

การรักษาโรคนี้ไม่ได้จบที่ยาเพียงอย่างเดียว แต่หัวใจสำคัญคือการปรับนิสัยการกินและการใช้ชีวิต เพื่อไม่ให้กรดไหลย้อนขึ้นมาอีก

• ปรับมื้อเย็น: หลีกเลี่ยงการกินมื้อใหญ่ก่อนนอน โดยควรเว้นระยะอย่างน้อย 3 ชั่วโมงหลังกินอาหารค่อยเข้านอน
• เลี่ยงตัวกระตุ้น: ลดอาหารรสจัด อาหารที่มีไขมันสูง ช็อกโกแลต คาเฟอีน และน้ำอัดลม ซึ่งเป็นตัวการทำให้หูรูดหลอดอาหารคลายตัว
• จัดท่านอน: การหนุนหัวเตียงให้สูงขึ้นเล็กน้อยช่วยให้แรงโน้มถ่วงช่วยป้องกันไม่ให้กรดไหลย้อนขึ้นมาในเวลานอนได้
• ควบคุมน้ำหนัก: คนที่มีน้ำหนักเกินมักมีแรงดันในช่องท้องสูง ทำให้กรดถูกดันขึ้นมาได้ง่ายกว่าปกติ

เมื่อไหร่ที่ควรมาหาหมอเพื่อเช็กให้มั่นใจ

หากลองปรับพฤติกรรมแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น กลืนลำบาก กลืนเจ็บ น้ำหนักลดลงโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือมีอาการไอเรื้อรังนานเกิน 3 สัปดาห์ หมอแนะนำว่าอย่าปล่อยไว้นานครับ ควรเข้ามาตรวจวินิจฉัยให้แน่ชัดว่าการระคายเคืองทางเดินหายใจส่วนบนนี้เป็นเพียงแค่กรดไหลย้อนธรรมดา หรือมีภาวะอื่นที่แอบซ่อนอยู่หรือไม่ เพื่อการรักษาที่ตรงจุดและรวดเร็วครับ