เจ็บคอเรื้อรัง เสียงแหบ ไม่หายสักที ระวังเป็นผลจากกรดไหลย้อน

ทำไมกรดไหลย้อนถึงทำให้เราเจ็บคอหรือเสียงเปลี่ยน

หลายคนมักเข้าใจว่าอาการกรดไหลย้อนต้องมีแค่ความรู้สึกแสบร้อนกลางอก หรือมีรสเปรี้ยวในคอเท่านั้น แต่ในความเป็นจริง ผู้ป่วยจำนวนมากเดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยอาการไอเรื้อรัง เจ็บคอเหมือนมีอะไรติดคอ หรือเสียงแหบแห้งโดยไม่ทราบสาเหตุ ซึ่งอาการเหล่านี้เกิดจากภาวะที่กรดและน้ำย่อยไหลย้อนขึ้นมาสูงถึงบริเวณลำคอและกล่องเสียง ทำให้เกิด การระคายเคืองทางเดินหายใจส่วนบน จนเนื้อเยื่อบริเวณนั้นอักเสบและบวมแดง

อาการแบบไหนที่บอกว่าคออักเสบจากกรดไหลย้อน ไม่ใช่ไข้หวัด

เวลาที่เราเป็นหวัด อาการเจ็บคอจะหายไปเองในไม่กี่วัน แต่ถ้าอาการเจ็บคอหรือเสียงแหบของคุณลากยาวเกินสองสัปดาห์โดยไม่มีไข้ร่วมด้วย ให้ตั้งข้อสังเกตไว้ก่อนว่าอาจไม่ใช่เรื่องของเชื้อโรค โดยอาการที่พบได้บ่อยมีดังนี้

• รู้สึกเหมือนมีก้อนเหนียวๆ ติดอยู่ที่คอ ต้องคอยกระแอมบ่อยครั้ง
• เสียงแหบหรือเสียงเปลี่ยน โดยเฉพาะในช่วงเช้าหลังตื่นนอน
• มีอาการไอแห้งๆ หลังทานอาหารหรือเมื่อล้มตัวลงนอน
• คอแห้ง ระคายเคืองคอเหมือนมีเสมหะแต่ขากไม่ออก

กลไกที่กรดทำร้ายทางเดินหายใจของเรา

ปกติแล้วหลอดอาหารของเราจะมีหูรูดที่คอยป้องกันไม่ให้น้ำย่อยไหลย้อนกลับ แต่เมื่อหูรูดนี้ทำงานผิดปกติ กรดจะไหลขึ้นมาสัมผัสกับเยื่อบุทางเดินหายใจส่วนบนโดยตรง เนื่องจากบริเวณกล่องเสียงไม่มีกลไกป้องกันกรดเหมือนกับกระเพาะอาหาร จึงทำให้เกิดการระคายเคืองอย่างรุนแรงและนำไปสู่การอักเสบเรื้อรัง ซึ่งถ้าปล่อยทิ้งไว้นาน เนื้อเยื่ออาจบวมจนรู้สึกหายใจไม่สะดวกหรือกลืนลำบากได้

ปรับพฤติกรรมอย่างไรให้คอหายระคายเคือง

การรักษาโรคนี้ไม่ได้จบที่การทานยา แต่หัวใจสำคัญคือการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตเพื่อลดการไหลย้อนของกรด

• เลี่ยงอาหารมื้อดึกและไม่ควรนอนทันทีหลังทานอาหาร ควรเว้นระยะอย่างน้อย 3 ชั่วโมง
• ลดอาหารประเภทของทอด ของมัน น้ำอัดลม ชา กาแฟ และช็อกโกแลต ซึ่งเป็นตัวกระตุ้นการคลายตัวของหูรูดหลอดอาหาร
• หากอาการเป็นมากตอนนอน การหนุนหมอนให้สูงขึ้นเล็กน้อยจะช่วยป้องกันไม่ให้กรดไหลย้อนขึ้นมาที่คอได้
• ปรับลดความเครียด เพราะความเครียดมีผลโดยตรงต่อการบีบตัวของกระเพาะอาหารและการทำงานของหูรูด

เมื่อไหร่ที่ควรปรึกษาหมออย่างจริงจัง

หากคุณลองปรับพฤติกรรมแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการเตือนบางอย่าง เช่น กลืนอาหารแล้วติดขัด เจ็บหน้าอกรุนแรง น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือพบความผิดปกติของเสียงที่ยาวนานผิดปกติ อย่ารอจนอาการหนัก ควรมาพบแพทย์เพื่อทำการส่องกล้องตรวจดูบริเวณกล่องเสียงและหลอดอาหารให้แน่ใจว่าไม่มีโรคร้ายแรงอื่นซ่อนอยู่