แม่ให้นมลูกป่วยต้องกินยาอย่างไร: แนวทางการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะที่ปลอดภัยต่อการให้นมบุตร

คุณแม่ป่วยต้องกินยาปฏิชีวนะ จะส่งผลถึงลูกน้อยไหม

คำถามยอดฮิตที่คุณแม่มักจะกังวลเมื่อต้องเผชิญกับอาการป่วยไม่ว่าจะเป็นเต้านมอักเสบ เจ็บคอ หรือติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ คือการที่ต้องกินยาปฏิชีวนะแล้วจะส่งผ่านทางน้ำนมไปถึงลูกจนเกิดอันตรายหรือไม่ หมออยากบอกว่าคุณแม่ส่วนใหญ่ยังสามารถให้นมลูกต่อไปได้ตามปกติ เพียงแต่ต้องมีการเลือกใช้ยาอย่างระมัดระวังภายใต้คำแนะนำของแพทย์เท่านั้น

ยาปฏิชีวนะตัวไหนบ้างที่ปลอดภัยหายห่วง

ยาปฏิชีวนะส่วนใหญ่ที่แพทย์เลือกใช้ในกลุ่มแม่ให้นม มักเป็นยาที่ถูกดูดซึมเข้าสู่น้ำนมในปริมาณที่น้อยมากจนไม่มีผลกระทบต่อทารก โดยกลุ่มยาที่ถือว่าปลอดภัยและเป็นมาตรฐาน ได้แก่

• กลุ่มเพนิซิลลิน เช่น อะม็อกซีซิลลิน ซึ่งเป็นยาที่ใช้บ่อยและมีความปลอดภัยสูงมาก
• กลุ่มเซฟาโลสปอริน ซึ่งเป็นยาที่มีประสิทธิภาพดีในการจัดการการติดเชื้อแบคทีเรียหลายชนิด
• กลุ่มอิริโทรมัยซิน ในกรณีที่คุณแม่แพ้ยาเพนิซิลลิน

หลักการเลือกใช้ยาเพื่อความปลอดภัยสูงสุด

การตัดสินใจใช้ยาปฏิชีวนะสำหรับแม่ให้นมบุตร หมอจะพิจารณาจากปัจจัยสำคัญดังนี้

• อายุของลูก หากลูกยังเป็นทารกแรกเกิดที่ระบบกำจัดของเสียยังทำงานได้ไม่เต็มที่ แพทย์จะเลือกใช้ยาที่ขับออกจากร่างกายได้ง่ายเป็นพิเศษ
• ปริมาณยาที่ผ่านสู่น้ำนม แพทย์จะเลือกยาที่มีคุณสมบัติละลายในไขมันต่ำเพื่อให้ยาปนในน้ำนมน้อยที่สุด
• ความจำเป็นในการรักษา หากคุณแม่ป่วยหนัก การไม่รักษาอาจส่งผลเสียมากกว่าการใช้ยาที่ปลอดภัย

วิธีปฏิบัติเมื่อคุณแม่ต้องกินยา

เพื่อลดความกังวลและเพิ่มความปลอดภัยให้ลูกน้อย คุณแม่สามารถปฏิบัติตามคำแนะนำได้ดังนี้

• กินยาหลังให้นมลูกทันที เพื่อให้ระดับยาในเลือดต่ำที่สุดในช่วงก่อนการให้นมมื้อถัดไป
• สังเกตอาการผิดปกติของลูก เช่น มีผื่นขึ้น ถ่ายเหลว หรืออาการงอแงผิดปกติ แม้โอกาสเกิดจะน้อยมากแต่การสังเกตไว้ก็ช่วยให้สบายใจขึ้น
• ห้ามซื้อยาปฏิชีวนะกินเองเด็ดขาด เพราะการใช้ยาผิดประเภทหรือผิดขนาดอาจส่งผลต่อการสร้างสมดุลแบคทีเรียในลำไส้ของลูกน้อยได้

อาการแบบไหนที่ต้องปรึกษาหมอทันที

หากคุณแม่ได้รับยาไปแล้วและสังเกตเห็นว่าลูกมีอาการผิดปกติเกิดขึ้น ให้หยุดยาชั่วคราวและนำลูกมาพบแพทย์พร้อมกับนำตัวยาที่ทานอยู่มาด้วย เพื่อที่หมอจะได้ประเมินและปรับเปลี่ยนแนวทางการรักษาให้เหมาะสมและปลอดภัยที่สุด โดยเฉพาะหากลูกมีอาการไข้สูง อาเจียน หรือซึมลงอย่างเห็นได้ชัด