ปวดท้องเมนส์จนตัวงอ หรือเป็นสัญญาณเตือนของเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

ทำความเข้าใจก่อนว่า เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ คืออะไร

หลายคนมักเข้าใจว่าการปวดท้องน้อยรุนแรงช่วงมีประจำเดือนเป็นเรื่องปกติที่ต้องทน แต่ในทางปฏิบัติ หมอมักเจอคนไข้หลายคนที่ต้องลางานหรือนอนซมทุกเดือนเพราะอาการปวดนี้ ซึ่งจริงๆ แล้วอาจมีสาเหตุมาจาก เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ โดยปกติเยื่อบุโพรงมดลูกจะอยู่แค่ในมดลูกเพื่อรอการหลุดลอกในแต่ละเดือน แต่เมื่อไหร่ที่เนื้อเยื่อชนิดนี้ไปเติบโตผิดที่ เช่น ไปเกาะที่รังไข่ ผนังมดลูก หรือท่อนำไข่ ก็จะกลายเป็นปัญหา เพราะเมื่อถึงเวลาเป็นประจำเดือน เนื้อเยื่อพวกนี้จะพยายามหลุดลอกออกมาเหมือนกัน แต่ไม่มีทางออก จึงเกิดการอักเสบและกลายเป็นพังผืดจนสร้างความเจ็บปวดอย่างรุนแรง

สัญญาณเตือนที่ร่างกายกำลังบอกคุณ

อาการของโรคนี้ไม่ได้มีแค่การปวดท้องเท่านั้น แต่ยังมีสัญญาณอื่นๆ ที่สังเกตได้ไม่ยาก:

• ปวดท้องประจำเดือนรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ จนยาแก้ปวดเอาไม่อยู่
• ปวดท้องน้อยเรื้อรังแม้ไม่ใช่ช่วงมีประจำเดือน
• เจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์
• มีบุตรยาก เนื่องจากพังผืดที่เกิดขึ้นไปขัดขวางการทำงานของรังไข่หรือท่อนำไข่
• ปวดขณะขับถ่ายหรือปัสสาวะในช่วงที่มีประจำเดือน

ทำไมถึงปล่อยไว้ไม่ได้ และต้องตรวจเช็กอย่างไร

โรคนี้หากปล่อยไว้นานอาจนำไปสู่ภาวะถุงน้ำในรังไข่ หรือที่เรียกกันว่า ช็อกโกแลตซีสต์ ซึ่งถ้าซีสต์แตกหรือมีขนาดใหญ่ขึ้นอาจทำให้เกิดอาการปวดเฉียบพลันจนต้องผ่าตัดฉุกเฉิน การตรวจวินิจฉัยที่แม่นยำที่สุดคือการให้หมอตรวจภายใน ร่วมกับการอัลตราซาวด์ดูความผิดปกติในอุ้งเชิงกราน หากสงสัยว่ามีความผิดปกติแพทย์จะประเมินตามความรุนแรงของโรค

วิธีรักษาที่ช่วยให้กลับมาใช้ชีวิตปกติได้

การรักษาโรคนี้เน้นไปที่การคุมอาการปวดและลดขนาดของรอยโรค ไม่ใช่การรักษาให้หายขาดในคราวเดียว โดยขึ้นอยู่กับความต้องการของคนไข้และระดับความรุนแรงของอาการ:

• การใช้ยาฮอร์โมน เพื่อปรับสมดุลและยับยั้งไม่ให้เยื่อบุที่ผิดที่เจริญเติบโตจนเกิดอาการปวด
• การใช้ยาแก้ปวดเฉพาะกลุ่มเพื่อลดการอักเสบ
• การผ่าตัดส่องกล้อง เป็นวิธีที่ได้ผลดีในการเลาะพังผืดและเอาเยื่อบุที่เจริญผิดที่ออก โดยมีความเจ็บปวดหลังผ่าตัดน้อยกว่าการผ่าตัดแบบเปิดหน้าท้อง

ปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์เพื่อลดผลกระทบ

นอกเหนือจากการรักษาทางการแพทย์แล้ว การดูแลตัวเองก็สำคัญ การออกกำลังกายเบาๆ การพักผ่อนให้เพียงพอ และการหลีกเลี่ยงความเครียดจะช่วยให้ร่างกายรับมือกับอาการอักเสบได้ดีขึ้น หากใครเริ่มรู้สึกว่าอาการปวดท้องประจำเดือนกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน หมอแนะนำว่าอย่านิ่งนอนใจ ควรเข้ามาปรึกษาเพื่อรับการตรวจประเมินแต่เนิ่นๆ จะช่วยป้องกันไม่ให้โรคลุกลามจนรักษายากในอนาคต