นอนไม่หลับคืนเดียว ทำไมอารมณ์พังทั้งวัน? หมอเล่าให้ฟัง

ช่วงนี้ใครตื่นมาแล้วรู้สึกหงุดหงิดง่าย ใครพูดอะไรก็ขัดหูไปหมด หรืออยู่ๆ ก็รู้สึกดาร์กเศร้าอย่างไร้สาเหตุ ลองเช็กตัวเองดูก่อนว่าเมื่อคืนนอนหลับดีไหมครับ หลายคนมักคิดว่าการนอนไม่พอส่งผลแค่ความง่วงเพลียระหว่างวัน แต่จริงๆ แล้ว เจ้าปัญหาการนอนไม่หลับที่ส่งผลต่ออารมณ์นี้ มันลึกซึ้งและน่ากลัวกว่าที่เราคิด เพราะสมองส่วนที่คุมอารมณ์กำลังประท้วงอยู่

เกิดอะไรขึ้นในสมอง เมื่อเรานอนไม่พอติดต่อกัน?

เวลาที่เรานอนหลับสนิท สมองไม่ได้พักผ่อนเฉยๆ นะครับ แต่เขาจะเคลียร์ข้อมูล จัดระเบียบความทรงจำ และที่สำคัญคือ สมองส่วนที่ทำหน้าที่ควบคุมอารมณ์และความรู้สึกนึกคิด หรือที่เรียกว่าแอมิกดาลก (Amygdala) จะได้รีเซ็ตตัวเอง

แต่พอเรานอนไม่หลับ สมองส่วนนี้จะทำงานหนักขึ้นแบบพุ่งพรวดเหมือนคนสติหลุด ไวต่อความรู้สึกด้านลบมากกว่าปกติถึงหกสิบเปอร์เซ็นต์ ในขณะที่สมองส่วนหน้าซึ่งทำหน้าที่ใช้เหตุผลและยับยั้งชั่งใจกลับทำงานได้แย่ลง ผลลัพธ์ก็คือเราจะกลายเป็นคนใจร้อน ขี้โมโห ควบคุมตัวเองยาก และพร้อมระเบิดใส่คนรอบข้างได้ตลอดเวลา

สัญญาณเตือนจากอารมณ์ ที่ฟ้องว่าร่างกายกำลังอดนอน

บางทีเราไม่รู้ตัวหรอกว่าตัวเองนอนน้อย แต่สังเกตได้จากพฤติกรรมรอบตัวที่เปลี่ยนไป:

• ฟิวส์ขาดง่ายกว่าปกติ: เรื่องเล็กๆ น้อยๆ เช่น รถติด พนักงานเสิร์ฟเสิร์ฟอาหารช้า หรือแฟนพูดไม่เข้าหู ก็ทำให้ปรี๊ดแตกได้ทันที
• ดิ่ง เศร้า เหงา ซึม: อยู่ดีๆ ก็รู้สึกหมดพลังใจ มองโลกในแง่ลบ ร้องไห้ง่าย หรือรู้สึกวิตกกังวลอย่างไร้เหตุผล
• หมดไฟในการทำงาน: สมาธิสั้น คิดงานไม่ออก ความจำปลาทอง และไม่อยากคุยกับใคร

ปรับพฤติกรรมคืนนี้ เพื่อรอยยิ้มและอารมณ์ที่ดีในวันพรุ่งนี้

ถ้าไม่อยากให้ปัญหาการนอนมาทำลายความสัมพันธ์กับคนรอบข้าง และทำลายสุขภาพจิตของตัวเอง เราต้องมาแก้ที่ต้นตอครับ ลองเริ่มจากวิธีง่ายๆ เหล่านี้ดู

• ปิดจอและงดโซเชียลก่อนนอนหนึ่งชั่วโมง: แสงสีฟ้าจากหน้าจอมือถือไปหลอกสมองว่ายังกลางวันอยู่ ทำให้สาร melatonin ที่ช่วยให้นอนหลับหลั่งน้อยลง
• จัดห้องนอนให้มืดและเย็น: อุณหภูมิที่เหมาะสมช่วยให้ร่างกายเข้าสู่โหมดหลับลึกได้ง่ายขึ้น
• ถ้าตื่นกลางดึก อย่าหยิบมือถือมาดูเวลา: การเห็นตัวเลขนาฬิกาจะยิ่งกระตุ้นความกังวล ทำให้สมองตื่นตัวและหลับยากขึ้นไปอีก

การนอนหลับไม่ใช่เรื่องฟุ่มเฟือย แต่เป็นรากฐานสำคัญของสุขภาพจิตที่ดี ถ้าคืนนี้รู้ตัวว่านอนไม่พอ พรุ่งนี้ตื่นมาลองใจดีกับตัวเองให้มากๆ หาเวลาพักผ่อนระหว่างวัน และหาทางเคลียร์ปัญหาการนอนอย่างจริงจัง เพื่อสุขภาพจิตที่แข็งแรงในระยะยาวครับ