โรคลำไส้กลืนกันในเด็ก: อาการปวดท้องแบบไหนที่พ่อแม่ต้องรีบพามาหาหมอ

ช่วงนี้มีคุณพ่อคุณแม่พาเจ้าตัวเล็กมาหาที่คลินิกด้วยอาการร้องกวน งอแงแบบไม่ทราบสาเหตุ อยู่ๆ ก็ร้องลั่นแล้วก็เงียบไปสักพักแล้วกลับมาร้องใหม่ ท่าทางดูทรมานมาก อาอาการแบบนี้ไม่ได้แปลว่าแค่อืดท้องธรรมดา แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนของ โรคลำไส้กลืนกัน ที่พวกเราหมอเด็กมักจะนึกถึงเป็นอันดับต้นๆ เมื่อเจอเด็กเล็กที่มีอาการปวดท้องลักษณะนี้

โรคลำไส้กลืนกันคืออะไร เกิดขึ้นกับลูกน้อยได้อย่างไร

พูดให้เข้าใจง่ายๆ แบบไม่ใช้ศัพท์แพทย์เยอะ โรคลำไส้กลืนกัน คือภาวะที่ลำไส้ส่วนหนึ่งเคลื่อนที่สอดหรือมุดเข้าไปอยู่ในลำไส้อีกส่วนหนึ่ง คล้ายกับการพับเก็บของกล้องส่องทางไกลหรือเสาอากาศวิทยุ พอลำไส้เกิดการซ้อนทับกันแบบนี้ สิ่งที่ตามมาคือหลอดเลือดที่มาเลี้ยงลำไส้จะถูกกดทับ ทำให้เลือดไหลเวียนไม่สะดวก ถ้าปล่อยไว้นานลำไส้ส่วนนั้นจะเริ่มบวม ขาดเลือด และเกิดเนื้อตายได้ ซึ่งเป็นอันตรายมาก

เด็กวัยไหนที่เสี่ยงและมักจะเจอโรคนี้มากที่สุด

โรคนี้มักเกิดขึ้นกับเด็กเล็กในช่วงอายุประมาณ 3 เดือนถึง 3 ขวบ โดยเฉพาะช่วงวัย 6 ถึง 9 เดือน ซึ่งเป็นวัยที่เด็กเริ่มเปลี่ยนผ่านจากการกินนมอย่างเดียวมาเป็นอาหารเสริมตามวัย การทำงานของลำไส้จึงมีการปรับเปลี่ยน ส่วนในเด็กโตก็พบได้บ้างแต่ไม่บ่อยเท่า และมักจะมีสาเหตุอื่นร่วมด้วย เช่น มีติ่งเนื้อหรือต่อมน้ำเหลืองโตในลำไส้

สังเกตอาการเตือน: ลูกร้องกวนแบบไหนที่เข้าข่าย

อาการของ โรคลำไส้กลืนกัน จะค่อนข้างมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่ทำให้คุณหมอฟันธงได้ง่ายขึ้น อาการหลักๆ ที่ต้องสังเกตมีดังนี้

• ปวดท้องเป็นพักๆ แบบรุนแรง: ลูกจะร้องไห้จ้ากะทันหัน งอแง ดึงขาเข้าหาลำตัวด้วยความเจ็บปวด อาการนี้จะเป็นอยู่ครู่หนึ่งแล้วเงียบไป เหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น เด็กอาจจะดูอ่อนเพลียหรือหลับไป แล้วสักพักจะกลับมาร้องซ้ำแบบเดิมอีก
• อาเจียน: ในช่วงแรกเด็กอาจจะอาเจียนออกมาเป็นนมหรืออาหารที่กินเข้าไป แต่ถ้าปล่อยไว้นาน อาเจียนจะมีสีเขียวหรือสีเหลืองปนน้ำดี เนื่องจากลำไส้เริ่มอุดตัน
• อุจจาระผิดปกติ: ลักษณะเด่นคืออุจจาระจะมีเลือดและมูกปนออกมา ซึ่งคนโบราณหรือตำราแพทย์จะเรียกว่าอุจจาระเหมือนเยลลี่ลูกเกดหรือน้ำล้างเนื้อ
• คลำเจอก้อนที่ท้อง: คุณหมอตรวจร่างกายแล้วอาจคลำพบริ้วก้อนเนื้อนิ่มๆ ยาวๆ บริเวณท้องส่วนบนหรือขวา

เมื่อมาถึงโรงพยาบาล คุณหมอวินิจฉัยและรักษาอย่างไร

ถ้าคุณพ่อคุณแม่พามาพบหมอด้วยอาการสงสัย โรคลำไส้กลืนกัน เราจะมีเครื่องมือตรวจยืนยันที่แม่นยำ เช่น การทำอัลตราซาวด์ช่องท้อง ซึ่งจะเห็นภาพลำไส้ที่ซ้อนกันอยู่ได้อย่างชัดเจนโดยไม่ต้องเจ็บตัวอะไรมาก

สำหรับการรักษา ถ้ามาพบแพทย์เร็วภายในช่วง 24 ถึง 48 ชั่วโมงแรก โอกาสรักษาโดยไม่ต้องผ่าตัดมีสูงมากครับ โดยแพทย์ทางรังสีวิทยาจะทำการสวนแป้งหรือลมผ่านทางทวารหนัก เพื่อดันให้ลำไส้ที่กลืนกันอยู่วลกลับมาอยู่ในตำแหน่งปกติ วิธีนี้ได้ผลดีและปลอดภัย แต่ถ้าปล่อยไว้นานจนลำไส้เริ่มบวมมากหรือมีเนื้อตายเกิดขึ้นแล้ว จำเป็นต้องให้คุณหมอศัลยกรรมเด็กทำการผ่าตัดเพื่อแก้ไขและตัดลำไส้ส่วนที่เสียออก

คำแนะนำจากหมอ: ยิ่งมารuเร็ว ยิ่งปลอดภัย

หัวใจสำคัญที่สุดของ โรคลำไส้กลืนกัน คือเวลาครับ หากลูกน้อยมีอาการปวดท้องรุนแรงเป็นพักๆ ร้องกวนผิดปกติร่วมกับอาเจียนหรือถ่ายเป็นเลือด อย่ารอให้หายเองที่บ้านเด็ดขาด ควรรีบพามาพบแพทย์ที่โรงพยาบาลทันที เพราะการได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างรวดเร็ว จะช่วยลดความเสี่ยงในการผ่าตัดใหญ่และช่วยให้ลูกน้อยปลอดภัยกลับมายิ้มได้เหมือนเดิมครับ