เจาะลึกการผ่าตัดส่องกล้องข้อเข่าเพื่อทำความสะอาดและซ่อมแซม ทางเลือกใหม่เพื่อคืนความคล่องตัวให้ข้อเข่า

ช่วงนี้มีคนไข้หลายคนที่มาหาหมอด้วยอาการปวดเข่าเรื้อรัง เดินแล้วมีเสียงก๊อบแก๊บ หรือรู้สึกเหมือนเข่าติดขัดเวลาขยับ บางคนบอกว่านั่งยองๆ ไม่ได้เลย ซึ่งพอตรวจดูด้วยการเอ็มอาร์ไอ (MRI) แล้ว ส่วนใหญ่พบว่ามีปัญหาเรื่องหมอนรองเข่าฉีกขาด หรือมีเศษกระดูกอ่อนหลุดไปลอยอยู่ในข้อเข่าคอยสร้างความรำคาญและทำให้เกิดการอักเสบซ้ำซาก

ในอดีตเวลาพูดถึงการผ่าตัดข้อเข่า คนไข้หลายคนมักจะส่ายหัวเพราะกลัวแผลผ่าตัดใหญ่ ต้องนอนโรงพยาบาลหลายวัน และใช้เวลารักษาตัวนาน แต่ในปัจจุบันเทคโนโลยีการแพทย์เปลี่ยนไปมาก เรามีวิธีที่แผลเล็ก เจ็บน้อย และฟื้นตัวไว นั่นคือ การผ่าตัดส่องกล้องข้อเข่าเพื่อ แก้ไขปัญหาภายในข้อต่อโดยตรง ซึ่งหมออยากชวนมาทำความเข้าใจกันทีละประเด็นว่าการผ่าตัดนี้คืออะไร และช่วยแก้ปัญหาอะไรได้บ้าง

อาการแบบไหนที่หมอจะแนะนำให้ส่องกล้องข้อเข่า

เวลาที่คนไข้เดินเข้ามาบ่นเรื่องปวดเข่า หมอไม่ได้จับผ่าตัดทุกคน เราต้องดูจากอาการและความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง โดยกลุ่มที่มักจะได้ประโยชน์จากการส่องกล้องเข่า ได้แก่ คนที่มีอาการเข่าล็อก ขยับงอหรือเหยียดสุดไม่ได้เหมือนมีอะไรมาขัดอยู่ข้างใน หรือคนที่ออกกำลังกายแล้วเกิดอุบัติเหตุจนหมอนรองกระดูกเข่าฉีกขาด เอ็นไขว้หน้าขาด รวมถึงกลุ่มที่มีเศษกระดูกหรือกระดูกอ่อนหลุดร่วงไปอยู่ในช่องว่างข้อเข่า ทำให้เวลาเดินแล้วรู้สึกเจ็บแปล๊บๆ เหมือนมีเม็ดกรวดอยู่ข้างในข้อ

ขั้นตอนการเคลียร์ช่องข้อเข่าและการซ่อมแซมภายใน

หลายคนสงสัยว่าหมอเอาอะไรเข้าไปทำอะไรข้างในเข่า เวลาทำการผ่าตัดส่องกล้องข้อเข่าเพื่อคุณหมอจะเปิดแผลขนาดเล็กมากๆ แค่ประมาณ 5 มิลลิเมตร จำนวน 2-3 จุด รอบลูกสะบ้า เพื่อสอดกล้องขนาดเล็กที่มีกำลังขยายสูง พร้อมกับเครื่องมือเฉพาะทางเข้าไป

• การส่องกล้องตรวจวินิจฉัย: หมอจะเห็นภาพผิวข้อ หมอนรองกระดูก และเอ็นต่างๆ บนจอมอนิเตอร์ความละเอียดสูงได้อย่างชัดเจนทุกซอกทุกมุม
• การทำความสะอาดข้อเข่า: หากพบเศษกระดูกอ่อนที่สึกหรอ หรือผังผืดที่อักเสบ หมอจะใช้เครื่องมือตัดแต่งและดูดออกให้เกลี้ยง เพื่อไม่ให้เศษเหล่านี้ไปขัดสีหรือสร้างความระคายเคืองเวลาขยับเข่า
• การซ่อมแซมส่วนที่เสียหาย: ถ้าหมอนรองกระดูกฉีกขาดในจุดที่มีเลือดมาเลี้ยง หมอจะทำการเย็บซ่อมให้ติดกันเหมือนเดิม แต่ถ้าฉีกขาดในส่วนที่ไม่มีเลือดมาเลี้ยง ก็จะทำการตัดแต่งส่วนที่รุ่ยออกให้เรียบ เพื่อไม่ให้ไปเกี่ยวโดนผิวข้อข้างเคียง

การดูแลตัวเองหลังผ่าตัดเพื่อให้เข่ากลับมาใช้งานได้ดีอีกครั้ง

ข่าวดีคือหลังผ่าตัดเสร็จ คนไข้ส่วนใหญ่ไม่ต้องนอนโรงพยาบาลนาน พักฟื้นแค่ 1-2 วันก็กลับบ้านได้แล้ว แต่ช่วงสัปดาห์แรกๆ ต้องให้ความสำคัญกับการดูแลแผลไม่ให้โดนน้ำ และเริ่มบริหารข้อเข่าเบาๆ ตามที่นักกายภาพบำบัดแนะนำ เพื่อป้องกันข้อติด การเดินอาจต้องใช้ไม้ค้ำยันช่วยพยุงในช่วงแรก เพื่อลดน้ำหนักกดทับบริเวณที่เพิ่งซ่อมแซมไป และควรมาพบแพทย์ตามนัดเพื่อประเมินแผลและดูความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบเข่า

การดูแลตัวเองอย่างเคร่งครัดในช่วงเดือนแรกคือหัวใจสำคัญที่จะทำให้ข้อเข่ากลับมาแข็งแรงและใช้งานได้ใกล้เคียงปกติที่สุด ใครที่กำลังลังเลเรื่องการรักษาอาการปวดเข่าเรื้อรัง ลองเข้ามาพูดคุยปรึกษาแนวทางที่เหมาะสมกับแพทย์เฉพาะทางดูก่อนได้ครับ