ภาวะแทรกซ้อนทางสมองจากไข้สูง: สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ต้องเฝ้าระวังให้ดี

ลูกมีไข้สูงจนชัก อาการแบบนี้อันตรายแค่ไหน

เวลาลูกตัวร้อนจัด สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่กลัวที่สุดคงหนีไม่พ้นเรื่องอาการชักจากไข้สูง หลายคนมักกังวลว่าเมื่อลูกชักแล้วสมองจะได้รับผลกระทบอย่างไรบ้าง ในฐานะหมอ อยากบอกว่าอาการชักจากไข้สูงส่วนใหญ่มักพบในเด็กเล็กอายุตั้งแต่ 6 เดือนถึง 5 ปี ซึ่งแม้ภาพที่เห็นจะดูน่าตกใจ แต่ข่าวดีคือเด็กกลุ่มนี้มักไม่ได้มีความผิดปกติของสมองแฝงอยู่ก่อน แต่การเฝ้าสังเกตอาการผิดปกติที่อาจเกิดขึ้นตามมาถือเป็นเรื่องที่ประมาทไม่ได้

ทำไมไข้สูงถึงส่งผลกระทบต่อสมอง

กลไกหลักเกิดจากเมื่ออุณหภูมิร่างกายสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว จะไปกระตุ้นให้เซลล์ประสาทเกิดการส่งกระแสไฟฟ้าที่ผิดปกติในชั่วขณะหนึ่ง หากรุนแรงหรือชักนานผิดปกติ อาจนำไปสู่ภาวะสมองขาดออกซิเจนหรือการอักเสบของเนื้อสมองได้ แม้โอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงจะน้อย แต่ถ้าไข้สูงนั้นไม่ได้มาจากไข้หวัดธรรมดา แต่เกิดจากการติดเชื้อในระบบประสาทโดยตรง เช่น โรคสมองอักเสบ หรือเยื่อหุ้มสมองอักเสบ แบบนี้ถือเป็นภาวะเร่งด่วนที่ต้องได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที

สัญญาณเตือนที่บอกว่าลูกอาจมีปัญหาทางสมอง

หากลูกมีไข้สูงและเริ่มมีอาการเหล่านี้ อย่ารอช้าที่จะพาลูกไปพบหมอทันที เพราะนี่อาจไม่ใช่แค่ไข้สูงธรรมดาแล้ว

• ลูกมีอาการซึมลงมากผิดปกติ ปลุกตื่นยาก
• มีอาการชักเกร็งหรือกระตุกนานเกิน 5-15 นาที หรือชักซ้ำหลายครั้งในรอบ 24 ชั่วโมง
• มีอาการคอแข็ง ก้มหัวไม่ได้ หรือมีจุดเลือดออกตามตัว
• พฤติกรรมเปลี่ยนไป เช่น สับสน กระวนกระวาย หรือเพ้อ
• อาเจียนรุนแรงและปวดศีรษะมาก

รับมืออย่างไรเมื่อลูกตัวร้อนจัดเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน

หัวใจสำคัญคือการควบคุมอุณหภูมิร่างกายไม่ให้สูงค้างเป็นเวลานาน ไม่ใช่แค่การป้อนยาลดไข้เพียงอย่างเดียว

• เช็ดตัวด้วยน้ำอุณหภูมิห้องเพื่อระบายความร้อนออกอย่างสม่ำเสมอ
• ให้ทานยาลดไข้พาราเซตามอลตามขนาดน้ำหนักตัวที่เหมาะสมทุก 4-6 ชั่วโมง
• หมั่นป้อนน้ำบ่อยๆ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ ซึ่งจะยิ่งทำให้ไข้ลงยาก
• สวมเสื้อผ้าโปร่งสบาย ไม่ห่มผ้าหนาจนเกินไปเพื่อให้ระบายความร้อนได้ดี

เมื่อไหร่ที่ต้องรีบพาไปหาหมอทันที

หมอแนะนำว่าอย่ารอให้ถึงขั้นชัก หากลูกเริ่มมีไข้สูงเกิน 39 องศาเซลเซียสแล้วเช็ดตัวหรือทานยาไม่ดีขึ้น หรือมีอาการเพลียมาก ทานอาหารไม่ได้เลย การมาโรงพยาบาลเพื่อให้หมอประเมินต้นเหตุของไข้ว่ามาจากติดเชื้อในสมองหรือเพียงแค่การติดเชื้อทั่วไป จะช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางสมองได้อย่างดีที่สุด