ลูกอึไม่ออก ท้องป่องตั้งแต่แรกเกิด: เช็กสัญญาณเตือน โรค Hirschsprung หรือภาวะลำไส้ใหญ่โป่งพองแต่กำเนิด

คุณพ่อคุณแม่มือใหม่อาจเคยสงสัยไหมครับว่า ทำไมลูกน้อยตัวเล็กๆ ถึงมีอาการท้องปืด ท้องอืดแน่น และไม่ยอมถ่ายขี้เทาออกมาเลยตั้งแต่ลืมตาดูโลก หลายคนอาจคิดว่าเป็นเรื่องท้องอืดธรรมดาของเด็กแรกเกิด แต่ในทางการแพทย์ นี่อาจเป็นสัญญาณเตือนสำคัญของโรค Hirschsprung หรือภาวะลำไส้ใหญ่โป่งพองแต่กำเนิด ซึ่งเป็นความผิดปกติที่ต้องอาศัยความเข้าใจและการดูแลจากแพทย์อย่างใกล้ชิด

ลูกไม่ยอมขี้เทาในวันแรก: สัญญาณแรกที่บอกว่ามีอะไรผิดปกติ

ตามธรรมชาติแล้ว ทารกแรกเกิดควรจะถ่ายขี้เทาซึ่งเป็นอุจจาระสีเขียวเข้มเหนียวๆ ภายใน 24 ถึง 48 ชั่วโมงแรกหลังคลอด แต่หากลูกน้อยของคุณผ่านมาสองวันแล้วยังไม่ยอมถ่ายเลย แถมยังมีอาการท้องอืดมากจนหน้าท้องป่องตึง ร้องกวนไม่หยุด หรืออาเจียนออกมาเป็นน้ำสีเขียว นี่ไม่ใช่เรื่องปกติแล้วครับ อาการเหล่านี้มักเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้คุณหมอต้องตรวจวินิจฉัยโรค Hirschsprung หรือภาวะลำไส้ ที่อาจซ่อนอยู่ข้างใน

ทำไมลำไส้ถึงทำงานไม่ได้? ไขปมความผิดปกติที่ปลายลำไส้

เพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้น ลองจินตนาการว่าลำไส้ของเราเหมือนท่อส่งของที่มีกล้ามเนื้อคอยบีบไล่อาหารและของเสียให้เคลื่อนที่ไปข้างหน้า แต่ในเด็กที่เป็นโรค Hirschsprung ส่วนปลายของลำไส้ใหญ่จะไม่มีเซลล์ประสาทมาหล่อเลี้ยงเหมือนส่วนอื่นๆ ทำให้กล้ามเนื้อบริเวณนั้นไม่ยอมคลายตัวและไม่บีบไล่ของเสีย อุจจาระจึงติดค้างอยู่ข้างบน ส่งผลให้ลำไส้ส่วนที่อยู่เหนือขึ้นไปต้องเบ่งขยายใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ จนกลายเป็นภาวะลำไส้ใหญ่โป่งพองตามชื่อโรคนั่นเองครับ

คุณหมอตรวจวินิจฉัยอย่างไร เมื่อสงสัยว่าลูกเป็นโรคนี้

เมื่อคุณพ่อคุณแม่พาลูกมาพบแพทย์ด้วยอาการท้องอืดและถ่ายยากผิดปกติ ขั้นตอนการตรวจของหมอจะเริ่มจากการซักประวัติอย่างละเอียดและการตรวจร่างกายเบื้องต้น จากนั้นอาจต้องส่งตรวจเพิ่มเติม เช่น การสวนแป้งแบเรียมเอกซเรย์เพื่อดูรูปร่างของลำไส้ใหญ่ หรือในบางรายอาจต้องตัดชิ้นเนื้อบริเวณผนังลำไส้ส่วนปลายไปส่องกล้องดูเซลล์ประสาท เพื่อยืนยันผลให้แน่ชัดว่ามีความผิดปกติของเซลล์ประสาทจริงหรือไม่

วิธีรักษา: ผ่าตัดแก้ไขเพื่อคืนชีวิตใหม่ให้ลำไส้ของลูก

สำหรับการรักษาโรค Hirschsprung หรือภาวะลำไส้ใหญ่นี้ ทางออกหลักคือการผ่าตัดครับ โดยศัลยแพทย์เด็กจะต้องตัดลำไส้ส่วนที่ไม่มีเซลล์ประสาทออกไป แล้วนำลำไส้ส่วนปกติที่ยังมีเซลล์ประสาททำงานได้ดีมาต่อลงมาที่ทวารหนัก เพื่อให้เด็กสามารถขับถ่ายได้เองตามธรรมชาติ ในเด็กบางคนที่มีอาการป่วยหนักหรือลำไส้อักเสบรุนแรง หมออาจต้องทำทũวารเทียมที่หน้าท้องชั่วคราวก่อน เพื่อพักลำไส้แล้วค่อยนัดผ่าตัดเชื่อมต่อลำไส้ในขั้นตอนต่อไป

การดูแลหลังจากผ่าตัดและการใช้ชีวิตในระยะยาว

หลังจากผ่านการผ่าตัดรักษาแล้ว เด็กส่วนใหญ่จะมีอาการดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด สามารถขับถ่ายได้ใกล้เคียงปกติ แต่วัยเด็กช่วงแรกอาจต้องใช้เวลาในการปรับตัว คุณพ่อคุณแม่ต้องคอยสังเกตลักษณะอุจจาระของลูกอย่างใกล้ชิด หากมีอาการท้องผูกเรื้อรัง ท้องอืด หรือแผลผ่าตัดมีความผิดปกติควรรีบพามาพบแพทย์ทันที การดูแลเรื่องอาหารการกินที่ย่อยง่ายและดื่มน้ำสะอาดให้เพียงพอก็เป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้ระบบขับถ่ายของลูกน้อยกลับมาทำงานได้อย่างราบรื่นครับ