ลูกตัวร้อนจัดแล้วตัวเกร็งตาเหลือก: แนวทางการปฐมพยาบาลเบื้องต้นเมื่อเด็กเกิดภาวะชักจากไข้ ที่พ่อแม่ต้องรู้

ลูกมีไข้สูงแล้วจู่ๆ ก็ชัก: วินาทีระทึกที่พ่อแม่ต้องตั้งสติ

เวลาที่ลูกรักตัวร้อนจี๋แล้วจู่ๆ เกิดอาการตาค้าง ตัวเกร็ง หรือกระตุกขึ้นมา เชื่อว่าหัวใจของคนเป็นพ่อเป็นแม่คงหล่นไปอยู่ที่ตาตุ่ม ความตกใจและทำอะไรไม่ถูกเป็นเรื่องธรรมดามากที่เกิดขึ้นได้กับทุกคน แต่ในฐานะหมออยากบอกว่า ช่วงเวลาไม่กี่นาทีที่ลูกชักนั้น สิ่งสำคัญที่สุดคือความนิ่ง และการรู้ว่าเราต้องทำอะไรและห้ามทำอะไรเด็ดขาด เพื่อความปลอดภัยสูงสุดของเจ้าตัวเล็ก

ภาวะชักจากไข้สูงคืออะไร และอันตรายแค่ไหน?

อาการชักจากไข้ (Febrile Seizure) มักเกิดขึ้นกับเด็กอายุประมาณ 6 เดือนถึง 5 ปี โดยมีสาเหตุมาจากอุณหภูมิร่างกายที่สูงขึ้นอย่างรวดเร็ว สมองของเด็กในวัยนี้ยังพัฒนาไม่เต็มที่ ทำให้เมื่อเจอความร้อนสูงจึงเกิดการทำงานที่ผิดปกติชั่วคราวและแสดงออกมาเป็นอาการชัก แม้ภาพที่เห็นจะน่ากลัวมากจนเหมือนเป็นอันตรายถึงชีวิต แต่ส่วนใหญ่แล้วอาการชักจากไข้แบบธรรมดาจะหยุดได้เองภายใน 2-3 นาที และมักไม่ทิ้งความผิดปกติทางสมองใดๆ ไว้

ตั้งสติแล้วทำตามนี้: วิธีรับมือหน้างานเมื่อลูกชัก

เมื่อลูกเริ่มมีอาการชักต่อหน้าต่อตา สิ่งแรกที่ต้องทำคือสูดหายใจลึกๆ แล้วจัดการตามขั้นตอนเหล่านี้อย่างเป็นระบบ

• นอนตะแคงทันที: จัดให้ลูกนอนในท่าตะแคง เพื่อป้องกันไม่ให้น้ำลายหรือเสมหะไหลย้อนกลับไปอุด แนวทางการปฐมพยาบาลเบื้องต้นเมื่อเกิดเหตุการณ์นี้ การจัดท่าทางจึงสำคัญมาก
• เคลียร์พื้นที่รอบตัว: ย้ายสิ่งของมีคม เฟอร์นิเจอร์ หรือของแข็งที่อาจทำให้ลูกกระแทกได้รับบาดเจ็บออกให้ห่าง
• คลายเสื้อผ้าให้หลวม: ปลดกระดุมหรือถอดเสื้อผ้าที่คับแน่นออก เพื่อช่วยระบายความร้อนและช่วยให้หายใจได้สะดวกขึ้น
• ห้ามใส่เด็ดขาด: ห้ามใช้นิ้ว ช้อน หรือสิ่งของใดๆ งัดปากลูกระหว่างที่กำลังชักเด็ดขาด เพราะอาจทำให้ฟันหัก บาดเจ็บในช่องปาก หรือสิ่งแปลกปลอมหลุดไปติดหลอดลม
• ห้ามฝืนจับหรือล็อกตัว: ปล่อยให้ลูกชักตามธรรมชาติ ห้ามพยายามตรึงแขนขาหรือเขย่าตัวแรงๆ
• จับเวลาดูนาฬิกา: สังเกตลักษณะอาการและระยะเวลาที่ชัก เพื่อเป็นข้อมูลสำคัญบอกคุณหมอ

เช็ดตัวลดไข้และบริหารยาอย่างไรหลังลูกหายชัก

หลังจากอาการชักสงบลงและเด็กเริ่มรู้สึกตัว ให้ใช้ผ้าชุบน้ำอุ่นบิดหมาดเช็ดตัวเพื่อช่วยลดอุณหภูมิร่างกาย หลีกเลี่ยงการใช้น้ำเย็นจัดหรือน้ำแข็งเพราะจะทำให้เส้นเลือดหดตัวและไข้สูงขึ้นไปอีก หากเด็กตื่นดีแล้วและไม่มีอาการอาเจียน สามารถให้ยาลดไข้พาราเซตามอลตามน้ำหนักตัวได้ แต่ห้ามป้อนยาใดๆ ทั้งสิ้นในขณะที่เด็กยังซึมหรือไม่รู้สึกตัว

อาการแบบไหนที่ต้องรีบพาซิ่งไปโรงพยาบาลทันที?

แม้ส่วนใหญ่การชักจากไข้จะหายได้เอง แต่มีบางกรณีที่ถือเป็นสัญญาณอันตรายและต้องได้รับการดูแลจากแพทย์ฉุกเฉินโดยเร็ว

• อาการชักกินเวลานานเกิน 5 นาทีแล้วยังไม่หยุด
• ชักซ้ำหลายครั้งในวันเดียวกันโดยที่ยังไม่ทันฟื้นดี
• หลังหายชักแล้วเด็กยังซึมมากผิดปกติ ปลุกไม่ค่อยตื่น หรือมีอาการคอแข็งร่วมด้วย
• มีปัญหาเกี่ยวกับการหายใจ หายใจลำบาก หรือริมฝีปากเขียวคล้ำ