การติดเชื้อเอนเทอโรไวรัส โรคใกล้ตัวลูกน้อยที่พ่อแม่ต้องรู้ทัน

ลูกมีไข้ เป็นแผลในปาก สงสัยไหมทำไมช่วงนี้ไวรัสตัวนี้ระบาดจัง

เวลาเปิดเทอมทีไร สิ่งที่พ่อแม่กังวลมากที่สุดคงหนีไม่พ้นเรื่องโรคติดต่อในเด็กเล็ก หนึ่งในชื่อที่หมอได้ยินคุณแม่พูดถึงบ่อยและสร้างความกังวลใจไม่น้อยคือ การติดเชื้อเอนเทอโรไวรัส หลายคนอาจจะคุ้นหูกับโรคมือ เท้า ปาก ซึ่งก็เป็นหนึ่งในโรคที่เกิดจากเชื้อไวรัสกลุ่มนี้แหละครับ แต่วันนี้หมออยากชวนมาทำความรู้จักเจ้าเชื้อเอนเทอโรไวรัสให้ลึกขึ้นอีกนิด เพื่อที่เราจะได้สังเกตอาการและดูแลลูกรักได้อย่างทันท่วงที

เอนเทอโรไวรัส คืออะไร และทำไมถึงติดต่อกันง่ายจัง

พูดให้เข้าใจง่ายๆ เชื้อเอนเทอโรไวรัสเป็นกลุ่มของไวรัสขนาดเล็กที่ชอบอาศัยอยู่ในทางเดินอาหารของมนุษย์ ความน่ากลัวของมันคือความสามารถในการติดต่อที่รวดเร็วมาก โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กเล็กที่ภูมิต้านทานยังน้อย เชื้อนี้มักจะติดต่อผ่านการสัมผัสโดยตรง เช่น น้ำลาย น้ำมูก น้ำจากตุ่มพอง หรืออุจจาระของผู้ติดเชื้อ ผ่านของเล่น มือที่ไม่ได้ล้าง หรือการใช้สิ่งของร่วมกันในโรงเรียนอนุบาลหรือสถานรับเลี้ยงเด็ก

หลากหลายหน้าตาของโรคที่เกิดจากเชื้อไวรัสตัวนี้

ความจริงแล้วเชื้อเอนเทอโรไวรัสไม่ได้ทำให้เกิดแค่โรคมือ เท้า ปาก เท่านั้น แต่ยังมีโรคอื่นๆ ที่ซ่อนอยู่ใต้ร่มของไวรัสตัวนี้ด้วย ไม่ว่าจะเป็น

• โรคมือ เท้า ปาก: มีไข้ เจ็บปาก มีแผลร้อนใน และมีตุ่มน้ำใสที่ฝ่ามือ ฝ่าเท้า และก้น
• ไข้หวัดธรรมดาหรือไข้สูงเฉียบพลัน: เด็กบางคนอาจจะมีแค่ไข้สูงโดยไม่รู้สาเหตุแต่ไม่มีผื่น
• เยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อไวรัส: แม้จะพบน้อยแต่มีความรุนแรง เด็กจะมีไข้สูง ปวดหัวมาก อาเจียน และซึม
• กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ: เป็นภาวะแทรกซ้อนที่ต้องระวังเป็นพิเศษในทารกแรกเกิด

ช่วง 3 วันแรกต้องระวังอะไรเป็นพิเศษ

ช่วงเริ่มต้นของการติดเชื้อ เด็กส่วนใหญ่จะมีไข้สูงนำมาก่อน ตามด้วยอาการเบื่ออาหารและเจ็บคอ ช่วงนี้เองที่ต่อมน้ำลายและแผลในปากจะเริ่มสร้างความทรมานให้เด็กๆ ทำให้ไม่อยากกินข้าว กินน้ำ หน้าที่สำคัญของคนในบ้านคือการเฝ้าระวังไม่ให้เด็กขาดน้ำ เพราะถ้าเจ็บปากมากจนไม่ยอมกลืนอะไรเลย อาจทำให้ร่างกายขาดน้ำและซึมลงได้

วิธีดูแลลูกรักยามป่วยที่บ้านฉบับคุณหมอ

เมื่อลูกติดเชื้อเอนเทอโรไวรัส ส่วนใหญ่การรักษาจะเป็นการรักษาตามอาการเพราะยังไม่มีตัวยาฆ่าไวรัสเฉพาะเจาะจง สิ่งที่คุณพ่อแม่ทำได้ดีที่สุดคือการประคับประคองอาการ

• จัดการเรื่องไข้และอาการเจ็บ: ให้ยาลดไข้ตามน้ำหนักและคำแนะนำของแพทย์ และหมั่นเช็ดตัวเพื่อช่วยลดไข้
• เลือกอาหารที่กลืนง่าย: งดอาหารรสจัด อาหารเผ็ด หรืออาหารร้อนจัด เปลี่ยนเป็นอาหารอ่อนๆ รสจืด เย็นๆ เช่น โจ๊กอุ่นๆ นมแช่เย็น ไอศกรีมแท่ง เพื่อช่วยลดอาการเจ็บแผลในปาก
• ชดเชยน้ำอย่างสม่ำเสมอ: ให้จิบน้ำเรื่อยๆ หรือดื่มเกลือแร่สำหรับเด็กเพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ

อาการแบบไหนที่ต้องรีบพามาหาหมอทันที

แม้โรคนี้ส่วนใหญ่จะหายได้เองภายในเจ็ดถึงสิบวัน แต่ถ้ามีสัญญาณเตือนเหล่านี้เมื่อไหร่ ห้ามรอดูอาการที่บ้านเด็ดขาด

• ซึมมาก ปลุกตื่นยาก หรือเอาแต่ซบ
• มีอาการชักเกร็ง
• หายใจหอบเหนื่อย หายใจเร็วกว่าปกติ
• ไข้สูงติดต่อกันเกินสามวันแล้วไข้ไม่ยอมลดลงเลย
• อาเจียนพุ่งตลอดเวลาจนกินอะไรไม่ได้เลย

ป้องกันอย่างไรไม่ให้เชื้อนี้มาเยือนบ้านเรา

การป้องกันที่ดีที่สุดคือสุขอนามัยส่วนบุคคล ฝึกให้เด็กๆ ล้างมือบ่อยๆ ด้วยสบู่และน้ำสะอาด โดยเฉพาะก่อนกินอาหารและหลังเข้าห้องน้ำ หมั่นทำความสะอาดของเล่นและพื้นที่ที่เด็กสัมผัสร่วมกันบ่อยๆ หากรู้ว่ามีเด็กในห้องเรียนป่วยเป็นโรคมือ เท้า ปาก ควรงดให้ลูกไปโรงเรียนชั่วคราวเพื่อตัดวงจรการแพร่ระบาดครับ