เจ็บคันที่ลานนม: รับมืออย่างไรเมื่อเกิดการอักเสบของผิวหนังบริเวณลานนม

ทำไมผิวหนังบริเวณลานนมถึงไวต่อการอักเสบได้ง่าย

หลายคนมักตกใจเมื่อพบว่าผิวหนังบริเวณหัวนมหรือลานนมมีอาการแดง แห้งลอก หรือมีน้ำเหลืองไหลซึม ทั้งที่ไม่ได้มีอุบัติเหตุหรือบาดแผลใดๆ จริงอยู่ที่ผิวบริเวณนี้มีความบอบบางและไวต่อการระคายเคืองสูงมาก เพราะเป็นจุดที่มีต่อมไขมันจำนวนมากและมีความอับชื้นได้ง่าย การอักเสบของผิวหนังบริเวณลานนมจึงไม่ได้เกิดจากสาเหตุเดียวเสมอไป แต่อาจเป็นได้ตั้งแต่การแพ้สัมผัสสิ่งของใกล้ตัว ไปจนถึงการติดเชื้อที่ต้องได้รับการดูแลอย่างถูกต้อง

สาเหตุยอดฮิตที่ทำให้คุณรู้สึกไม่สบายตัวบริเวณหัวนม

ถ้าพูดถึงสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดในการตรวจที่คลินิก มักหนีไม่พ้นเรื่องของอาการแพ้สัมผัสหรือการเสียดสี ซึ่งหลายครั้งเราอาจมองข้ามปัจจัยเล็กๆ น้อยๆ เหล่านี้ไป

• การแพ้สัมผัสสารเคมี: ไม่ว่าจะเป็นน้ำยาซักผ้า น้ำยาปรับผ้านุ่ม สบู่ หรือแม้แต่เนื้อผ้าของชุดชั้นในที่แข็งหรือหยาบจนเกินไป
• การอับชื้นจากการออกกำลังกาย: เหงื่อที่สะสมระหว่างเสื้อผ้ากับผิวหนังเป็นเวลานานกลายเป็นแหล่งเพาะเชื้อแบคทีเรียและเชื้อราอย่างดี
• ผื่นผิวหนังอักเสบภูมิแพ้: คนที่มีประวัติเป็นภูมิแพ้ผิวหนังอยู่แล้ว จะมีโอกาสเกิดผื่นแดงคันบริเวณลานนมได้บ่อยกว่าคนทั่วไป
• การระคายเคืองจากหัวนมแตก: พบได้บ่อยในคุณแม่ที่ให้นมบุตร ซึ่งรอยแยกเล็กๆ เหล่านี้คือช่องทางให้เชื้อโรคเข้าสู่ผิวหนังได้ง่าย

สัญญาณเตือนแบบไหนที่บ่งบอกว่าไม่ใช่แค่การระคายเคืองธรรมดา

เรามักแยกอาการระคายเคืองทั่วไปกับการอักเสบที่ต้องการการรักษาด้วยการสังเกตความผิดปกติ ดังนี้

• มีอาการคันยิบๆ รุนแรงจนรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน
• ผิวหนังเปลี่ยนสีเป็นแดงจัด หรือมีอาการบวมร้อน
• มีของเหลว ใส หรือหนองซึมออกมาจากผิวหนังหรือหัวนม
• รอยโรคไม่หายไปแม้จะเปลี่ยนสบู่หรือเปลี่ยนชุดชั้นในแล้ว
• หัวนมเปลี่ยนรูปร่าง หรือผิวหนังดูหนาตัวขึ้นเหมือนเปลือกส้ม

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อเริ่มมีอาการ

หากอาการยังอยู่ในระยะเริ่มต้น การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมบางอย่างสามารถช่วยบรรเทาความทรมานลงได้

• งดการถูไถหรือเกาบริเวณที่มีอาการเด็ดขาด เพราะเล็บจะพาเชื้อแบคทีเรียลงไปทำให้เกิดการติดเชื้อซ้ำซ้อน
• เลือกสวมเสื้อชั้นในที่ทำจากผ้าฝ้ายระบายอากาศได้ดี และไม่รัดแน่นจนเกินไป
• หลีกเลี่ยงการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำหอมหรือสารเคมีรุนแรงชั่วคราว
• ทำความสะอาดบริเวณนั้นด้วยน้ำเปล่าหรือสบู่สูตรอ่อนโยนสำหรับผิวบอบบาง แล้วซับให้แห้งสนิททุกครั้ง

อาการแบบไหนที่ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจให้แน่ใจ

มีกรณีหนึ่งที่หมอต้องเน้นย้ำเสมอ คือภาวะ Paget's disease ซึ่งเป็นมะเร็งเต้านมชนิดหนึ่งที่แสดงอาการเริ่มต้นคล้ายผื่นผิวหนังอักเสบ หากคุณมีอาการคัน แดง แห้งลอกบริเวณหัวนมที่รักษาด้วยยาทาภายนอกแล้วไม่ดีขึ้นภายใน 2-4 สัปดาห์ หรือมีการเปลี่ยนแปลงของหัวนมร่วมด้วย ห้ามซื้อยาทาเองซ้ำๆ แต่ควรเข้ามาพบแพทย์เพื่อตรวจร่างกายอย่างละเอียด หรือทำชิ้นเนื้อไปตรวจทางห้องปฏิบัติการเพื่อความชัดเจนและปลอดภัยที่สุด