อาการปวดแปล๊บและเสียงกรอบแกรบในข้อเข่า ต้นสัญญาณเข่าเสื่อมที่ห้ามมองข้าม

เสียงก๊อบแก๊บตอนลุกนั่ง แค่กระดูกลั่นหรือเข่ากำลังพัง

เวลาขยับตัวแล้วได้ยินเสียงดังกรอบแกรบในข้อเข่า หลายคนมักคิดว่าเป็นเรื่องธรรมดาของร่างกายที่อายุมากขึ้น หรือคิดว่าข้อแค่ติดกันเฉยๆ แต่ถ้าเสียงนั้นมาพร้อมกับอาการปวดแปล๊บเวลาเดิน ขึ้นบันได หรือแม้แต่นั่งยองๆ นั่นไม่ใช่สัญญาณปกติที่ควรปล่อยผ่าน หมอเจอคนไข้หลายคนมาพบด้วยอาการแบบนี้ และมักจะบอกว่าทนปวดมานานเพราะคิดว่าเป็นเรื่องเล็ก จนกระทั่งข้อเข่าเริ่มบวมและเดินไม่ไหว

ทำไมข้อเข่าถึงส่งเสียงดังและมีอาการปวดแปล๊บ

ข้อเข่าของเราประกอบไปด้วยกระดูกชิ้นใหญ่ กระดูกสะบ้า และมีกระดูกอ่อนคอยทำหน้าที่เป็นเบาะรองรับแรงกระแทก เปรียบเสมือนโช้คอัพของรถยนต์ เมื่อเราใช้งานเข่าไปนานๆ หรือมีน้ำหนักตัวมากเกินไป ผิวกระดูกอ่อนเหล่านี้จะเริ่มสึกหรอและบางลง

เมื่อผิวกระดูกอ่อนไม่เรียบเนียน เวลาที่เราขยับเข่า กระดูกทั้งสองฝั่งจึงเสียดสีกันโดยตรง ทำให้เกิดเสียงกรอบแกรบ และยิ่งถ้ามีการอักเสบของเนื้อเยื่อรอบข้อ เส้นประสาทแถวนั้นก็จะส่งสัญญาณเตือนออกมาเป็นอาการปวดแปล๊บอย่างรวดเร็ว

เช็กด่วน อาการแบบไหนแปลว่าเข่าเริ่มเสื่อม

• มีเสียงกรอบแกรบทุกครั้งที่ขยับ: ไม่ใช่แค่ดังครั้งสองครั้ง แต่ดังทุกครั้งที่ยืดหรืองอขา
• ปวดแปล๊บเวลาลงน้ำหนัก: เช่น เวลาลุกขึ้นยืน เดินลงบันได หรือก้าวเดินยาวๆ
• ข้อเข่าฝืดตึงตอนเช้า: ตื่นนอนมาแล้วรู้สึกว่าเข่าแข็ง งอขาไม่ค่อยได้ ต้องขยับสักพักถึงจะดีขึ้น
• เข่าบวมอุ่น: บางครั้งรู้สึกได้ว่าข้อเข่าอุ่นกว่าปกติหรือมีอาการบวมร่วมด้วย

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเพื่อลดแรงกระแทกให้ข้อเข่า

หากเริ่มมีอาการเหล่านี้ สิ่งแรกที่ต้องทำคือการปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิต หลีกเลี่ยงท่าทางที่ต้องพับเข่ามากๆ เช่น การนั่งยองๆ นั่งพับเพียบ หรือการนั่งคุกเข่า นอกจากนี้การควบคุมน้ำหนักตัวให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม จะช่วยลดภาระที่เข่าต้องแบกรับลงไปได้มหาศาล

การบริหารกล้ามเนื้อรอบหัวเข่าให้แข็งแรง เช่น การนั่งเก้าอี้แล้วเตะขาเหยียดตรงค้างไว้ จะช่วยสร้างความมั่นคงให้กับข้อเข่า ทำให้กล้ามเนื้อช่วยรับแรงแทนกระดูกได้ดีขึ้น

เมื่อไหร่ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจอย่างละเอียด

ถ้ารู้สึกว่าอาการปวดแปล๊บเริ่มรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน เดินได้ระยะทางสั้นลง หรือมีอาการเข่าทรุดเวลาเดิน ไม่ควรปล่อยให้เป็นเรื้อรัง การปล่อยไว้จนกระดูกอ่อนสึกหมด จะทำให้การรักษายากและซับซ้อนมากขึ้น แพทย์สามารถตรวจวินิจฉัยด้วยการเอกซเรย์เพื่อดูช่องว่างระหว่างข้อ และวางแผนการรักษาที่เหมาะสม ไม่ว่าจะเป็นการใช้ยา การทำกายภาพบำบัด หรือการฉีดสารหล่อลื่นข้อเข่า เพื่อให้กลับมาเดินได้อย่างมั่นใจอีกครั้ง