เจาะลึกเรื่องโรคข้อเข่าเสื่อมจากความเสื่อมสภาพตามวัย ปวดแบบไหนที่บอกว่าเข่าเราเริ่มไปแล้ว

ทำไมอายุมากขึ้นถึงต้องเจอกับอาการปวดเข่า

หลายคนมักเริ่มต้นเล่าให้ฟังตอนเข้ามาที่ห้องตรวจว่า รู้สึกขัดๆ ในข้อเข่าเวลาลุกจากเก้าอี้ หรือบางทีก็มีเสียงดังกรอบแกรบเหมือนกระดูกเสียดสีกัน อาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องแปลกประหลาด แต่มันคือสัญญาณเตือนของ โรคข้อเข่าเสื่อมจากความเสื่อมสภาพตามวัย ซึ่งเปรียบเสมือนเครื่องจักรที่ใช้งานมานานย่อมมีการสึกหรอตามกาลเวลา ผิวข้อที่เคยเรียบเนียนเหมือนกระจกเริ่มขรุขระ จนทำให้การเคลื่อนไหวไม่ลื่นไหลเหมือนสมัยหนุ่มสาว

สัญญาณเตือนที่ร่างกายกำลังบอกว่าข้อเข่าเริ่มไม่ไหว

เรามักสังเกตอาการด้วยตัวเองได้ง่ายๆ หากเริ่มมีพฤติกรรมเหล่านี้เกิดขึ้นบ่อยครั้ง ให้สันนิษฐานได้เลยว่าผิวข้อเข่าเริ่มเสื่อมลงแล้ว:

• ปวดเข่าเมื่อมีการเคลื่อนไหว เช่น ขึ้นลงบันได หรือนั่งยองๆ
• เข่าฝืดตึงเวลาตื่นนอน หรือนั่งนานๆ แล้วลุกขึ้นยาก
• มีอาการบวม หรือเข่าผิดรูปในระยะที่เสื่อมมากแล้ว
• เสียงดังในข้อขณะขยับเข่า

ปรับพฤติกรรมอย่างไรให้เข่าอยู่กับเราไปนานๆ

การรักษาโรคข้อเข่าเสื่อมจากความเสื่อมสภาพตามวัย ไม่ได้จบที่การกินยาเพียงอย่างเดียว แต่หัวใจสำคัญคือการปรับไลฟ์สไตล์เพื่อลดภาระของข้อเข่า:

• ลดน้ำหนักตัวให้ได้ตามเกณฑ์ เพราะน้ำหนักทุกกิโลกรัมที่เพิ่มขึ้น คือภาระที่เข่าต้องแบกรับเพิ่มขึ้นหลายเท่าตัว
• เลี่ยงท่าทางที่ทำร้ายเข่า เช่น การนั่งพับเพียบ นั่งขัดสมาธิ หรือการนั่งยองๆ กับพื้น
• เลือกออกกำลังกายที่แรงกระแทกต่ำ เช่น การว่ายน้ำ หรือการปั่นจักรยานแทนการวิ่งกระแทกพื้น

บริหารเข่าให้แข็งแรงด้วยท่าออกกำลังกายง่ายๆ

กล้ามเนื้อรอบเข่าที่แข็งแรงจะช่วยทำหน้าที่เป็นโช้คอัพคอยรับน้ำหนักแทนตัวข้อเข่าได้ดีขึ้น ลองฝึกเกร็งกล้ามเนื้อหน้าขาโดยการเหยียดขาตรงแล้วกระดกปลายเท้าค้างไว้สลับข้าง หรือการยกขาขึ้นในท่านอน สิ่งเหล่านี้ช่วยชะลอความเสื่อมได้จริงหากทำอย่างสม่ำเสมอ

เมื่อไหร่ที่ควรตัดสินใจมาพบคุณหมอเพื่อหาทางรักษา

หากลองปรับพฤติกรรมแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น หรือปวดจนรบกวนการนอนหลับและการใช้ชีวิตประจำวัน ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้จนข้อเข่าผิดรูป เพราะการรักษาในระยะเริ่มต้นสามารถทำได้ง่าย ตั้งแต่การทำกายภาพบำบัด การฉีดน้ำเลี้ยงข้อเข่า ไปจนถึงการใช้ยาปรับโครงสร้างข้อ การมาตรวจวินิจฉัยเพื่อประเมินระดับความเสื่อมจะช่วยให้เราวางแผนรับมือได้ตรงจุดและไม่ต้องทนทุกข์กับความปวดอีกต่อไป