เวลาตื่นนอนมาแล้วเสียงแหบแห้ง หลายคนมักคิดว่าเป็นเรื่องธรรมดาจากการนอนกรน อากาศเปลี่ยน หรือใช้เสียงเยอะเมื่อวานนี้ เดี๋ยวพักผ่อนดื่มน้ำอุ่นๆ เสียงก็น่าจะกลับมาเป็นปกติเอง แต่ในความเป็นจริงแล้ว อาการเสียงแหบไม่ได้มาจากไข้หวัดหรือการใช้เสียงมากเสมอไป หากปล่อยทิ้งไว้นานเกินไปโดยไม่รู้สาเหตุ อาจเป็นสัญญาณเตือนจากร่างกายที่กำลังบอกว่าเส้นเสียงของเรากำลังมีปัญหาใหญ่ซ่อนอยู่
เสียงแหบธรรมดากับเสียงแหบผิดปกติ ดูอย่างไรดี?
อาการเสียงแหบที่เราเจอกันบ่อยๆ ส่วนใหญ่เกิดจากการอักเสบชั่วคราวของเส้นเสียง เช่น เวลาเป็นหวัด หลอดอักเสบ หรือตะโกนเชียร์กีฬาจนเส้นเสียงบวม ตัวเส้นเสียงจะไม่สามารถปิดสนิทได้เวลาพูด ทำให้ลมรั่วออกมา เสียงจึงเปลี่ยนไป ความพิเศษของเสียงแหบจากหวัดคือ มันมักจะค่อยๆ ดีขึ้นและหายไปเองภายในเวลาไม่เกินหนึ่งสัปดาห์หากเราพักการใช้เสียงและดูแลตัวเองอย่างถูกต้อง
สัญญาณเตือนภัย: อาการเสียงแหบแบบไหนที่ต้องรีบมาหาหมอทันที?
ถ้าอาการเสียงแหบไม่ได้ดีขึ้นตามกาลเวลา หรือมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย นี่คือจุดสังเกตสำคัญที่หมออยากแนะนำให้รีบเข้ามาตรวจเช็กความผิดปกติที่กล่องเสียงและเส้นเสียงโดยด่วน
เสียงแหบนานเกินสองสัปดาห์
หากดูแลตัวเอง พักเสียง ดื่มน้ำมากๆ แล้ว ผ่านไปสัปดาห์กว่าๆ หรือสองสัปดาห์เต็ม อาการเสียงแหบยังคงอยู่หรือแย่ลง อย่าชะล่าใจเด็ดขาด เพราะอาการเสียงแหบเรื้อรังคือสัญญาณอันดับหนึ่งของความผิดปกติที่ต้องส่องกล้องดูเส้นเสียง
เจ็บคอหรือเจ็บร้าวไปที่หูเวลาพูดหรือกลืน
การมีอาการเจ็บคอร่วมกับเสียงแหบ โดยเฉพาะถ้าอาการเจ็บนั้นร้าวลามไปถึงหูข้างใดข้างหนึ่ง เป็นอาการแสดงที่แพทย์ให้ความสำคัญมาก เพราะอาจบ่งบอกถึงแผลอักเสบเรื้อรัง เนื้องอก หรือความผิดปกติที่ลึกกว่าแค่หวัดทั่วไป
มีก้อนเนื้อหรือต่อมน้ำเหลืองโตที่บริเวณคอ
ลองใช้มือคลำบริเวณลำคอแล้วพบว่ามีก้อนนูนขึ้นมา หรือต่อมน้ำเหลืองใต้คางและข้างลำคอโตขึ้นร่วมกับเสียงที่เปลี่ยนไป นี่ไม่ใช่เรื่องปกติของการเป็นหวัดทั่วไป ควรได้รับการตรวจวินิจฉัยจากแพทย์โดยเร็วที่สุด
สำลักอาหารบ่อย กลืนลำบาก หรือหายใจมีเสียงดัง
ถ้าเริ่มมีอาการสำลักน้ำหรืออาหารเวลาเคี้ยวกลืน หายใจแล้วรู้สึกติดขัด หรือมีเสียงดังหวีดในลำคอ นั่นหมายความว่าทางเดินหายใจส่วนบนหรือการทำงานของเส้นเสียงเริ่มมีปัญหาในการปิดกั้น ซึ่งเป็นอันตรายต่อร่างกายอย่างมาก
สาเหตุซ่อนเร้นหลังอาการเสียงแหบเรื้อรัง
เมื่อคนไข้มาพบแพทย์ด้วยอาการเสียงแหบเรื้อรัง เรามักจะส่องกล้องขนาดเล็กผ่านจมูกเพื่อดูการทำงานของเส้นเสียงแบบเรียลไทม์ สาเหตุที่พบได้บ่อยมีตั้งแต่ติ่งเนื้อที่เส้นเสียง แผลจากการใส่ท่อช่วยหายใจ กรดไหลย้อนขึ้นมาเรื้อรังจนกัดกล่องเสียง ไปจนถึงก้อนเนื้อร้ายหรือมะเร็งกล่องเสียง ซึ่งหากตรวจพบเร็ว โอกาสในการรักษาให้หายขาดก็จะมีสูงมาก
วิธีดูแลเส้นเสียงเบื้องต้นระหว่างรอมาพบแพทย์
ในระหว่างที่คุณกำลังรอคิวมาตรวจกับแพทย์ มีข้อปฏิบัติง่ายๆ ที่ช่วยถนอมเส้นเสียงไม่ให้แย่ลงไปกว่าเดิม
- งดการกระซิบ: หลายคนคิดว่าการกระซิบทำให้เส้นเสียงได้พัก แต่ความจริงแล้วการกระซิบทำให้เส้นเสียงต้องเกร็งตัวมากกว่าการพูดปกติเสียอีก ทางที่ดีคือพูดด้วยเสียงเบาๆ ในระดับปกติหรือเงียบไปเลยดีกว่า
- ดื่มน้ำอุ่นให้เพียงพอ: ความชุ่มชื้นคือกุญแจสำคัญของเส้นเสียง ดื่มน้ำเปล่าอุณหภูมิห้องจิบบ่อยๆ หลีกเลี่ยงน้ำเย็นจัดหรือเครื่องดื่มคาเฟอีน
- หลีกเลี่ยงการไอหรือกระแอมบ่อยๆ: การกระแอมแรงๆ ทำให้เส้นเสียงกระแทกกันและยิ่งบวมมากขึ้น หากรู้สึกคอแห้งให้ใช้วิธีจิบน้ำแทน
จำไว้เสมอว่าเสียงของเราคือเอกลักษณ์ และอาการเสียงแหบที่ผิดปกติคือเสียงเตือนจากร่างกาย อย่ารอให้เสียงหายไปจนพูดไม่ออกแล้วค่อยมาพบแพทย์ เพราะการตรวจพบสาเหตุตั้งแต่เนิ่นๆ ช่วยให้การรักษาง่ายและปลอดภัยที่สุดครับ
