เวลาลูกรักตัวร้อนขึ้นมาทีไร หัวใจคนเป็นพ่อเป็นแม่ก็แทบจะหล่นไปอยู่ที่ตาตุ่ม ยิ่งอุณหภูมิพุ่งสูงปรี๊ดจนเด็กเริ่มซึม งอแง หรือบ่นว่าปวดเมื่อย ยิ่งทำให้กังวลใจไม่น้อย เพราะในวัยเด็กเล็ก ระบบภูมิคุ้มกันยังพัฒนา ฯลฯ ได้ไม่เต็มที่ ทำให้เชื้อโรคต่างๆ ฉวยโอกาสเล่นงานได้ง่าย และมักจะมาพร้อมกับอาการไข้สูงเสมอ
ในฐานะหมอเด็กที่เจอคุณพ่อคุณแม่พาเจ้าตัวเล็กมาหาที่คลินิกด้วยอาการไข้สูงอยู่ทุกวัน วันนี้เลยอยากชวนมาทำความรู้จักกับโรคติดเชื้อที่พบบ่อยเหล่านี้ เพื่อที่เราจะได้สังเกตอาการทัน และดูแลลูกรักได้อย่างถูกวิธีตั้งแต่เนิ่นๆ ก่อนที่อาการจะลุกลามใหญ่โต
ไข้หวัดใหญ่และไข้หวัดธรรมดา แยกให้ออกลูกกำลังป่วยจากอะไร
เวลาลูกเริ่มมีน้ำมูก ไอ และตัวร้อน สิ่งแรกที่เรามักคิดถึงคือหวัดธรรมดา แต่ถ้าวันดีคืนดีลูกมีไข้สูงขึ้นมาแบบฉับพลัน ปวดเมื่อยเนื้อตัว ปวดหัว และอ่อนเพลียอย่างเห็นได้ชัด แบบนี้ต้องระวังไข้หวัดใหญ่เอาไว้ให้ดี
ความต่างที่สำคัญคือ ไข้หวัดใหญ่มักจะมาแบบจู่โจม ไข้สูงปรี๊ดได้หลายวัน และทำให้เด็กเพลียมากว่าหวัดทั่วไป การดูแลเบื้องต้นคือเช็ดตัวลดไข้ ให้ดื่มน้ำอุ่นบ่อยๆ และสังเกตอาการใกล้ชิด แต่ถ้าลูกหายใจหอบเหนื่อย หรือซึมมาก ต้องรีบพามาพบแพทย์ทันที เพราะอาจมีภาวะแทรกซ้อนอย่างปอดบวมตามมาได้
โรคมือ เท้า ปาก ตุ่มใสขึ้นแบบนี้ และไข้สูงที่ต้องระวัง
อีกหนึ่งโรคยอดฮิตที่ทำเอาคุณพ่อคุณแม่ผวาโดยเฉพาะช่วงที่ลูกไปโรงเรียนหรือศูนย์เด็กเล็ก คือโรคมือ เท้า ปาก เริ่มต้นมักจะมีไข้สูงนำมาก่อน 1 ถึง 2 วัน จากนั้นจะมีแผลในปาก เจ็บคอจนไม่ยอมกินข้าว และมีตุ่มน้ำใสขึ้นที่ฝ่ามือ ฝ่าเท้า และบางทีก็ลามไปที่ก้นหรือหัวเข่าด้วย
เวลาตรวจน้องๆ หมอจะเห็นแผลในปากชัดเจน ซึ่งทำให้เด็กทรมานมากเพราะเจ็บเวลาเคี้ยวกลืน สิ่งสำคัญที่สุดคือการป้องกันภาวะขาดน้ำ เพราะเด็กเจ็บปากจนไม่ยอมดื่มน้ำ ลองเปลี่ยนมาให้กินอาหารอ่อนๆ เย็นๆ เช่น ไอศกรีมรสจืด นมแช่เย็น เพื่อช่วยบรรเทาอาการเจ็บแผล และคอยวัดไข้ให้สม่ำเสมอ
ไข้เลือดออก โรคร้ายจากยุงลายที่มาพร้อมไข้สูงลอย
ถ้าลูกมีไข้สูงลอย ชนิดที่กินยาลดไข้แล้วไข้ก็ยังไม่ยอมลดลง หรือลดแป๊บเดียวก็กลับมาสูงอีกแถมหน้าแดง ตัวแดง ปวดท้อง และคลื่นไส้อาเจียน อย่าเพิ่งคิดว่าเป็นแค่ไข้หวัดธรรมดาเด็ดขาด เพราะนี่คือสัญญาณเตือนของโรคไข้เลือดออก
ช่วง 2 ถึง 3 วันแรกของการเป็นไข้เลือดออกจะสังเกตยากมากเพราะอาการคล้ายไข้หวัดใหญ่ แต่จุดสังเกตคือเด็กจะเพลียมาก หน้าตาแดงก่ำ และอาจมีจุดเลือดออกตามผิวหนัง หากสงสัยต้องเจาะเลือดตรวจยืนยันโดยเร็ว และห้ามซื้อยาจำพวกแอสไพรันหรือไอบูโพรเฟนให้กินเด็ดขาด เพราะจะทำให้เลือดออกง่ายขึ้น ให้ใช้พาราเซตามอลตามแพทย์หรือเภสัชกรแนะนำเท่านั้น
ต่อมทอนซิลอักเสบ ไข้สูง เจ็บคอจนกลืนน้ำลายไม่ไหว
เวลาเด็กโตหน่อยบ่นว่าเจ็บคอมาก กลืนน้ำลายทีเหมือนมีเข็มมาแทง พร้อมกับมีไข้สูงขึ้นมาทันที มักจะหนีไม่พ้นเรื่องทอนซิลอักเสบ ซึ่งอาจเกิดจากเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียก็ได้
ถ้าส่องดูในคอจะเห็นต่อมทอนซิลบวมแดงโตมาก บางทีมีคราบหนองสีขาวๆ อยู่บนต่อมด้วย อาการแบบนี้ถ้าเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย จำเป็นต้องได้รับยาปฏิชีวนะจากแพทย์จนครบโดส เพื่อป้องกันโรคแทรกซ้อนที่รุนแรงอย่างไข้รูมาติกตามมา ดังนั้น หากลูกเจ็บคอร่วมกับไข้สูง ควรให้หมอตรวจดูคอให้แน่ชัดดีที่สุด
การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ อาการไข้สูงในเด็กเล็กที่หาต้นตอไม่เจอ
สำหรับเด็กเล็กๆ โดยเฉพาะวัยที่ยังใส่ผ้าอ้อมอยู่ ถ้าอยู่ๆ มีไข้สูงขึ้นมาลอยๆ โดยไม่มีอาการไอ น้ำมูก หรือท้องเสียร่วมด้วยเลย ให้คุณหมอนึกถึงการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะไว้เสมอ
เด็กเล็กมักจะบอกไม่ได้ว่าเจ็บตอนฉี่ อาการที่แสดงออกจึงมีแค่ไข้สูง งอแงผิดปกติ หรือบางคนอาจมีอาเจียนร่วมด้วย การวินิจฉัยต้องอาศัยการตรวจปัสสาวะร่วมด้วยเสมอ หากพบเชื้อต้องได้รับยาปฏิชีวนะรักษาเพื่อไม่ให้เชื้อลุกลามขึ้นไปที่ไต ซึ่งอาจเกิดความเสียหายในระยะยาวได้
อาการแบบไหนที่แปลว่าลูกต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที
การดูแลเด็กไข้สูงอยู่ที่บ้านทำได้ในระดับหนึ่ง แต่ถ้ามีสัญญาณเตือนเหล่านี้เมื่อไหร่ ห้ามรอดูอาการที่บ้านเด็ดขาด ต้องพาไปโรงพยาบาลทันที
- เด็กอายุต่ำกว่า 3 เดือนที่มีไข้สูงเกิน 38องศาเซลเซียส
- มีอาการชักเกร็งร่วมกับไข้สูง
- ซึมมาก ปลุกตื่นยาก หรือหายใจหอบเหนื่อย ปีกจมูกบาน
- อาเจียนพุ่งทุกครั้งที่กินน้ำหรืออาหาร มีอาการขาดน้ำ เช่น ปากแห้ง ร้องไห้ไม่มีน้ำตา
- มีผื่นจ้ำเลือดขึ้นตามตัวร่วมกับไข้สูง
ท้ายที่สุดนี้ อาการไข้ในเด็กเป็นกลไกตามธรรมชาติของร่างกายที่พยายามต่อสู้กับเชื้อโรค หน้าที่ของเราคือการประคับประคองอาการ เช็ดตัวให้ไข้ลดลง ให้ดื่มน้ำเกลือแร่หรือนมเพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ และคอยสังเกตอาการเปลี่ยนแปลงอย่างใกล้ชิด หากไม่สบายใจตรงไหน หรือลูกดูซึมลง พามาให้คุณหมอตรวจดูอาการเพื่อความสบายใจและปลอดภัยของลูกน้อยดีที่สุดครับ
