ตื่นมาเข้าห้องน้ำบ่อยตอนดึก ปัสสาวะขัด หรือปวดหน่วงบริเวณอุ้งเชิงกราน สัญญาณเตือนที่ผู้ชายไม่ควรมองข้าม
เวลาตรวจคนไข้ผู้ชายในห้องตรวจ หลายคนมักจะเดินเข้ามาด้วยสีหน้ากังวลและอึดอัด พร้อมกับอาการเล่าให้ฟังแบบอ้อมๆ ว่าช่วงนี้รู้สึกปวดหน่วงๆ แถวท้องน้อย หรือเวลาเข้าห้องน้ำแล้วรู้สึกว่าปัสสาวะไม่สุด บางคนตื่นมาเข้าห้องน้ำกลางดึกคืนละหลายรอบจนนอนไม่หลับ อากู๋หรืออาการเหล่านี้แหละครับที่หมออยากชวนมาทำความรู้จักกัน เพราะมันคือสัญญาณเตือนของ โรคต่อมลูกหมากอักเสบ ที่พบได้บ่อยกว่าที่คิด และไม่ได้เกิดขึ้นแค่กับผู้สูงอายุเท่านั้น แต่หนุ่มๆ วัยทำงานก็เป็นกันได้เยอะมาก
ต่อมลูกหมากอักเสบคืออะไร และทำไมถึงสร้างความทรมานให้ชีวิตประจำวันได้ขนาดนี้
หลายคนอาจจะยังไม่เห็นภาพว่าเจ้าต่อมลูกหมากเนี่ยมันอยู่ตรงไหน และทำหน้าที่อะไร เอาเป็นว่ามันคือต่อมขนาดเท่าลูกเกาลัดที่อยู่ใต้กระเพาะปัสสาวะของผู้ชาย ทำหน้าที่สร้างน้ำหล่อเลี้ยงตัวอสุจิ แต่พอเจ้าต่อมนี้มันเกิดการอักเสบขึ้นมา ไม่ว่าจะมาจากการติดเชื้อแบคทีเรียหรือความผิดปกติอื่นๆ มันก็จะบวมโตไปเบียดท่อปัสสาวะและเส้นประสาทรอบๆ ทำให้เกิดอาการปวดร้าว ขัดเบา และรบกวนการใช้ชีวิตแบบสุดๆ จนหลายคนนั่งทำงานไม่เป็นสุขเลยทีเดียว
สาเหตุที่ทำให้ผู้ชายต้องเผชิญกับอาการต่อมลูกหมากอักเสบ
ในมุมมองทางการแพทย์ เรามักจะแบ่งโรคนี้ออกเป็นกลุ่มหลักๆ เพื่อให้เข้าใจง่ายและรักษาได้ตรงจุด ดังนี้
- แบบติดเชื้อแบคทีเรียเฉียบพลัน: อันนี้มักมาไวและอาการรุนแรง มีไข้หนาวสั่น ปวดแสบเวลาปัสสาวะแบบชัดเจน ซึ่งต้องรีบพบแพทย์เพื่อกินยาปฏิชีวนะทันที
- แบบติดเชื้อเรื้อรัง: อาการจะมาๆ หายๆ เป็นๆ 1-2 เดือน ปัสสาวะขัดเรื้อรัง และมักจะกลับมาเป็นซ้ำซาก
- แบบไม่ติดเชื้อหรือกลุ่มปวดอุ้งเชิงกรานเรื้อรัง: อันนี้พบได้บ่อยที่สุดในคนไข้หนุ่มๆ วัยทำงาน เกิดจากกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานเกร็งตัว ความเครียด การนั่งทำงานนานๆ หรือการอั้นปัสสาวะบ่อยๆ
สัญญาณเตือนภัยแบบไหนที่แปลว่าคุณกำลังเป็นโรคนี้อยู่
ถ้าคุณกำลังสงสัยว่าตัวเองเริ่มมีอาการของ โรคต่อมลูกหมากอักเสบ หรือยัง ลองสังเกตอาการเหล่านี้ดูครับว่าตรงกับที่เป็นอยู่หรือเปล่า
- ปวดหน่วงบริเวณท้องน้อย บริเวณระหว่างถุงอัณฑะกับทวารหนัก หรือปวดร้าวไปที่หลังส่วนล่าง
- ปัสสาวะบ่อย แสบขัด หรือรู้สึกเหมือนปัสสาวะไม่สุด ทั้งที่เพิ่งเดินออกจากห้องน้ำ
- ปัสสาวะพุ่งช้าลง หรือต้องออกแรงเบ่งมากกว่าปกติ
- มีอาการเจ็บปวดเวลามีเพศสัมพันธ์หรือตอนหลั่งน้ำอสุจิ
- ในรายที่เป็นชนิดเฉียบพลัน อาจจะมีไข้สูงร่วมด้วย
วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นและการปรับพฤติกรรมเพื่อลดอาการปวดหน่วง
สำหรับการรักษา หมอจะพิจารณาตามสาเหตุเป็นหลัก เช่น ถ้าติดเชื้อก็ต้องให้ยาฆ่าเชื้อให้ครบโดส แต่ถ้าเป็นกลุ่มเรื้อรังจากการเกร็งตัวของกล้ามเนื้อ การปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวันคือหัวใจสำคัญที่จะช่วยให้หายขาดและไม่กลับมาเป็นซ้ำ
- หลีกเลี่ยงการอั้นปัสสาวะ: ปวดเมื่อไหร่ให้รีบไปเข้าห้องน้ำทันี อย่าปล่อยให้กระเพาะปัสสาวะทำงานหนัก
- งดอาหารรสจัดและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์: ของเผ็ด ชา กาแฟ และแอลกอฮอล์ เป็นตัวกระตุ้นให้ต่อมลูกหมากและกระเพาะปัสสาวะระคายเคือง
- แช่น้ำอุ่นช่วยลดการเกร็ง: การนั่งแช่น้ำอุ่น (Sitz bath) วันละ 15-20 นาที ช่วยให้กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานคลายตัวและลดอาการปวดได้ดีมาก
- ขยับร่างกายและเปลี่ยนอิริยาบถ: หลีกเลี่ยงการนั่งทำงานติดกันหลายชั่วโมงโดยไม่ลุกไปไหน เพื่อไม่ให้เกิดแรงกดทับบริเวณอุ้งเชิงกราน
อาการแบบไหนที่ควรมาพบแพทย์ทันทีโดยไม่ต้องรอ
หากคุณมีอาการปวดหน่วงร่วมกับมีไข้หนาวสั่น ปัสสาวะไม่ออกเลยจนท้องน้อยป่องตึง หรือมีเลือดปนมากับปัสสาวะ อาการเหล่านี้ไมควรรอดูอาการเองที่บ้านนะครับ ควรรีบมาพบแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะเพื่อตรวจวินิจฉัยและรับการรักษาอย่างเร่งด่วน เพราะปล่อยไว้อาจลุกลามเป็นการติดเชื้อในกระแสเลือดได้
โรคต่อมลูกหมากอักเสบอาจจะดูน่ารำคาญและกระทบกับคุณภาพชีวิตค่อนข้างมาก แต่ถ้าเข้าใจสาเหตุ ปรับพฤติกรรม และรักษาอย่างถูกต้อง อาการเหล่านี้สามารถหายขาดและกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างสบายใจแน่นอนครับ
