ลูกแหวะนมบ่อยแค่ไหนถึงเรียกว่าน่ากังวล? พาไปดูวิธีที่กุมารแพทย์ใช้ประเมินอาการ

ลูกแหวะนมเป็นเรื่องปกติหรือสัญญาณเตือน

คุณพ่อคุณแม่มือใหม่หลายคนมักตกใจเมื่อเห็นลูกน้อยแหวะนมออกมาหลังจากเพิ่งทานอิ่ม จริงๆ แล้วอาการแหวะนมหรือการขย้อนนมเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยมากในเด็กทารก โดยเฉพาะในช่วง 3-4 เดือนแรก เพราะกล้ามเนื้อหูรูดบริเวณกระเพาะอาหารยังทำงานได้ไม่เต็มที่ ทำให้มีนมไหลย้อนกลับออกมาได้ง่าย แต่การจะแยกให้ออกว่าอาการไหนเป็นแค่พัฒนาการปกติ หรืออาการไหนที่ต้องได้รับการดูแลจากแพทย์นั้น มีวิธีสังเกตและหลักการประเมินที่ชัดเจนอยู่

เกณฑ์การประเมินความรุนแรงของอาการแหวะนม

กุมารแพทย์จะเริ่มต้นด้วยการประเมินว่าอาการแหวะนมที่เกิดขึ้น ส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวันของเด็กอย่างไร โดยมักจะแบ่งระดับความรุนแรงออกเป็นกลุ่มใหญ่ๆ ดังนี้

• กลุ่มทารกที่มีความสุขดี: เด็กยังกินนมได้ปกติ น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นตามเกณฑ์ อารมณ์ดี ไม่ร้องไห้งอแงผิดปกติ กลุ่มนี้มักไม่มีอะไรน่ากังวลและอาการจะค่อยๆ หายไปเองเมื่อเด็กเริ่มโตขึ้น
• กลุ่มทารกที่มีปัญหาเรื่องกรดไหลย้อน: เด็กอาจจะดูหงุดหงิดเวลาหลังกินนม ร้องกวน งอแงมาก หรือมีอาการสำลักบ่อยครั้ง ซึ่งกลุ่มนี้หมอจะพิจารณาความรุนแรงจากการที่เด็กเริ่มมีอาการปฏิเสธนมหรือน้ำหนักตัวเริ่มคงที่
• กลุ่มที่น่ากังวลและต้องได้รับการรักษาเร่งด่วน: หากลูกมีอาการแหวะนมพุ่ง อาเจียนเป็นสีเขียวปนเหลือง หรือมีไข้ร่วมด้วย รวมถึงมีอาการซีด หรือซึมลง อาการเหล่านี้เป็นสัญญาณที่กุมารแพทย์ต้องตรวจอย่างละเอียดเพื่อหาสาเหตุอื่นที่อาจเกี่ยวข้องกับโครงสร้างทางเดินอาหาร

สังเกตอย่างไรว่าอาการแหวะนมเริ่มเข้าขั้นอันตราย

นอกจากการประเมินเบื้องต้นในห้องตรวจแล้ว คุณพ่อคุณแม่ควรเฝ้าสังเกตสัญญาณสำคัญที่บ่งบอกว่าอาการแหวะนมนั้นอาจไม่ใช่เรื่องปกติอีกต่อไป โดยมีจุดสังเกตดังนี้

น้ำหนักตัวไม่ขึ้นหรือลดลง

หากลูกแหวะนมบ่อยจนสารอาหารที่ได้รับไม่เพียงพอทำให้น้ำหนักตัวไม่ขึ้นตามเกณฑ์ นี่คือสัญญาณหลักที่กุมารแพทย์จะใช้ประกอบการตัดสินใจว่าต้องเริ่มการรักษาด้วยยาหรือการปรับเปลี่ยนวิธีการให้อาหารอย่างจริงจัง

อาการผิดปกติที่ต้องรีบมาปรึกษาหมอ

ควรพามาพบแพทย์ทันทีหากพบอาการดังต่อไปนี้: อาเจียนพุ่งอย่างรุนแรงทุกครั้งหลังกินนม, อาเจียนมีสีเขียวหรือมีเลือดปน, ลูกมีอาการไอเรื้อรังหรือหอบหืดร่วมด้วย, หรือมีอาการงอแงจัดหลังกินนมเสร็จ ซึ่งอาจแสดงว่าลูกกำลังมีภาวะกรดไหลย้อนรุนแรงจนเกิดการอักเสบของหลอดอาหาร

วิธีรับมือเบื้องต้นเพื่อลดอาการแหวะนม

ในกรณีที่กุมารแพทย์ประเมินแล้วว่าเป็นเพียงภาวะแหวะนมปกติ การปรับเปลี่ยนเพียงเล็กน้อยก็ช่วยให้ลูกสบายตัวขึ้นได้ เช่น การจับลูกเรอทุกครั้งหลังกินนม การจัดท่านอนให้หัวสูงเล็กน้อยหลังจากกินนมเสร็จประมาณ 20-30 นาที หรือในกรณีเด็กที่ทานนมแม่ การปรับท่าอุ้มให้กระชับและลดการกลืนลมลงระหว่างมื้อก็สามารถช่วยลดความถี่ของอาการแหวะนมได้เป็นอย่างดี