อุจจาระเปลี่ยนสี บอกอะไรเราบ้าง? เช็กให้ชัวร์ก่อนสายเกินแก้

เวลาเราเข้าห้องน้ำเสร็จแล้วกดชักโครก หลายคนอาจจะรีบเดินออกมาโดยไม่ได้มองอะไรเลย แต่หมออยากชวนทุกคนมาสังเกตเจ้าก้อนของเสียนี้สักนิดนะครับ เพราะจริงๆ แล้ว สีของอุจจาระนี่แหละคือจดหมายเหตุสุขภาพที่ร่างกายส่งตรงถึงเราแบบเรียลไทม์เลยทีเดียว

สีแบบไหนที่เรียกว่าปกติ และสีอะไรที่เริ่มส่งสัญญาณเตือน

โดยธรรมชาติแล้ว อุจจาระของเรามักจะมีตั้งแต่สีน้ำตาลอ่อนไปจนถึงสีน้ำตาลเข้ม ซึ่งเกิดจากการผสมกันของน้ำดีและกากอาหารในลำไส้ แต่ถ้าวันไหนเปิดฝาชักโครกมาแล้วเจอสีแปลกตาไปจากเดิม นั่นแปลว่าระบบย่อยอาหารหรือทางเดินอาหารของเราอาจกำลังมีปัญหาบางอย่างซ่อนอยู่

อุจจาระสีดำหรือสีเหมือนยางมะตอย สัญญาณอันตรายจากเลือดออกส่วนบน

ถ้าอุจจาระออกมาเป็นสีดำสนิทแถมมีกลิ่นเหม็นคาวผิดปกติ นี่คือสิ่งที่เราต้องระวังให้มากครับ เพราะมักจะเป็นสัญญาณเตือนว่ามีเลือดออกบริเวณทางเดินอาหารส่วนต้น เช่น กระเพาะอาหารหรือลำไส้เล็กส่วนต้น ซึ่งเลือดทำปฏิกิริยากับน้ำย่อยจนกลายเป็นสีดำ แต่ทั้งนี้ก็ต้องแยกให้ออกด้วยว่า เราเพิ่งกินยาบำรุงเลือด ยาแก้ท้องเสียบางตัว หรือกินเลือดหมูเลือดไก่มาหรือเปล่า ถ้าไม่ได้กินแล้วยังดำอยู่ ควรมาพบแพทย์เพื่อตรวจให้ละเอียด

อุจจาระสีแดงสดหรือมีเลือดปน แผลจากลำไส้ส่วนล่างหรือริดสีดวง

การเจอสีแดงสดในโถส้วมมักทำให้หลายคนตกใจกลัวที่สุด แต่ในทางการแพทย์ อาการนี้มักจะบอกเราว่ามีเลือดออกแถวๆ ทางเดินอาหารส่วนล่าง เช่น ลำไส้ใหญ่ส่วนปลาย ไส้ตรง หรืออาการจากโรคริรสีดวงทวารที่หลายคนคุ้นเคย จุดสังเกตง่ายๆ คือ ถ้าเลือดแดงสดเคลือบอยู่ด้านนอกก้อนอุจจาระ มักมาจากทวารหนัก แต่ถ้าเลือดปนอยู่ข้างในเนื้ออุจจาระ อาจต้องตรวจลำไส้ใหญ่เพิ่มเติม

อุจจาระสีซีดขาวหรือสีดินน้ำมัน ปัญหาจากตับและทางเดินน้ำดี

ถ้าวันไหนถ่ายออกมาแล้วสีซีดมาก เหมือนสีดินน้ำมันหรือสีปูนขาว นั่นเป็นเพราะร่างกายขาดน้ำดีมาย้อมสีอุจจาระครับ ซึ่งมักจะเกิดจากการอุดตันของท่อน้ำดี นิ่วในถุงน้ำดี หรือความผิดปกติของตับและตับอ่อน ถ้าร่วมกับมีอาการตาเหลืองตัวเหลืองร่วมด้วย ต้องรีบไปโรงพยาบาลด่วนที่สุด

อุจจาระสีเขียวหรือสีเหลืองจัด เกิดจากอาหารการกินหรือลำไส้ทำงานเร็วเกินไป

สำหรับอุจจาระสีเขียว ส่วนใหญ่ไม่ต้องตกใจครับ มักเกิดจากการกินผักใบเขียวในปริมาณมาก หรืออาหารเคลื่อนตัวผ่านลำไส้เร็วเกินไปจนน้ำดียังไม่ทันเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล ส่วนสีเหลืองจัดและมีลักษณะเหลวเป็นน้ำ อาจบอกถึงภาวะติดเชื้อหรือการดูดซึมอาหารผิดปกติ

สังเกตตัวเองอย่างไรดี เมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์

แนวทางการสังเกตลักษณะสีของอุจจาระที่ดีที่สุดคือการดูความต่อเนื่องครับ ถ้าสีแปลกปลอมนั้นเกิดขึ้นแค่วันเดียวแล้วหายไป อาจเกิดจากอาหารที่เพิ่งกินเข้าไป แต่ถ้าเป็นติดต่อกันเกินสองถึงสามวัน หรือมีอาการร่วมอื่นๆ เช่น ปวดท้องรุนแรง น้ำหนักลดฮวบ อ่อนเพลีย เวียนหัว หรือมีไข้ อย่าปล่อยไว้เด็ดขาดครับ ควรมาปรึกษาแพทย์เพื่อหาต้นตอที่แท้จริง เพราะการรู้เร็ว รักษาได้ไว ย่อมส่งผลดีต่อสุขภาพระยะยาวมากกว่าแน่นอนครับ