อุจจาระเปลี่ยนสี บอกโรคอะไรได้บ้าง: คู่มือเช็กความผิดปกติง่ายๆ ด้วยตัวเอง

หลายคนเวลาเข้าห้องน้ำเสร็จแล้วก็มักจะกดชักโครกทันทีโดยไม่ได้มอง แต่ในฐานะหมอ อยากบอกว่าของเสียชิ้นสุดท้ายของวันนี่แหละครับ คือกระจกเงาบานใหญ่ที่สะท้อนสุขภาพลำไส้และร่างกายของเราได้ดีที่สุด โดยเฉพาะเรื่องของสีอุจจาระที่ถ้าวันไหนเปลี่ยนไปจากเดิมแบบผิดหูผิดตา นั่นอาจเป็นสัญญาณเตือนจากร่างกายที่กำลังบอกว่ามีบางอย่างเกิดขึ้นภายใน

สีอุจจาระแบบไหนที่เรียกว่าปกติ และแบบไหนเริ่มน่าห่วง

โดยธรรมชาติแล้ว สีของอุจจาระมักจะวนเวียนอยู่เฉดสีน้ำตาลครับ ซึ่งเกิดจากการผสมกันระหว่างน้ำดีที่หลั่งมาจากตับและกากอาหารที่เรากินเข้าไป แต่ถ้าวันไหนน้องอึเปลี่ยนสีไปจากเดิม ไม่ว่าจะเป็นสีซีด ขาว หรือมีเลือดปน นั่นไม่ใช่เรื่องบังเอิญและไม่ควรปล่อยผ่านเด็ดขาด

เช็กด่วน อุจจาระสีดำหรือสีแดงเข้มแบบนี้มาจากไหน

ถ้าตื่นมาเข้าห้องน้ำแล้วพบว่าอุจจาระมีสีดำสนิทเหมือนยางมะตอย หรือมีสีแดงเข้มคล้ายเลือดปน สิ่งแรกที่ต้องนึกถึงคือเลือดออกในทางเดินอาหารส่วนต้น เช่น กระเพาะอาหารหรือลำไส้เล็กส่วนต้น ซึ่งเลือดที่ถูกย่อยผ่านกระบวนการย่อยอาหารมาแล้วจะเปลี่ยนเป็นสีดำ แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น หากเพิ่งกินยาธาตุเหล็ก ยาบำรุงเลือด หรือกินเลือดหมูเลือดวัวไป ก็อาจทำให้ถ่ายดำได้เช่นกัน ลองนึกทบทวนดูก่อนว่าเราเพิ่งกินอะไรเข้าไปหรือเปล่า

อุจจาระสีซีด ขาว หรือสีดินน้ำมัน สัญญาณเตือนจากตับและทางเดินน้ำดี

หากสังเกตเห็นว่าอุจจาระมีลักษณะสีซีดมาก สีขาว หรือเหมือนสีดินน้ำมัน อาการแบบนี้ค่อนข้างอันตรายและนิ่งนอนใจไม่ได้ครับ เพราะมันมักจะเกิดจากภาวะที่ท่อน้ำดีอุดตัน ทำให้ตับไม่สามารถส่งน้ำดีซึ่งเป็นตัวการสร้างสีน้ำตาลมาลงสู่ลำไส้ได้ หากเจออาการแบบนี้ร่วมกับมีอาการตัวเหลืองตาเหลืองด้วย ต้องรีบไปพบแพทย์โดยด่วนเพื่อตรวจเช็กการทำงานของตับและถุงน้ำดี

เมื่อไหร่ที่อุจจาระเปลี่ยนสีควรไปพบแพทย์ทันที

การเปลี่ยนสีของอุจจาระที่เกิดจากอาหารมักจะเป็นแค่ชั่วคราวและหายไปเองภายในหนึ่งหรือสองวัน แต่ถ้าหากมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ไม่ควรปล่อยไว้เด็ดขาด:

• อุจจาระสีดำสนิท มีกลิ่นเหม็นคาวรุนแรง และมีอาการเวียนหัว หน้ามืด ร่วมด้วย
• มีเลือดสดปนมากับอุจจาระติดต่อกันหลายวัน
• อุจจาระสีซีดขาวติดต่อกัน ร่วมกับมีไข้ ปวดท้องรุนแรง หรือตัวเหลืองตาเหลือง
• น้ำหนักลดลงโดยไม่ทราบสาเหตุร่วมกับการขับถ่ายที่ผิดปกติ