ท้องผูกเรื้อรัง แก้ไขอย่างไรให้ขับถ่ายคล่องเหมือนเดิม

ทำความเข้าใจก่อนว่า แบบไหนถึงเรียกว่าเรากำลังมีปัญหาเรื่องการขับถ่าย

หลายคนมักเข้าใจผิดว่าต้องถ่ายทุกวันถึงจะปกติ แต่จริงๆ แล้วทางการแพทย์ไม่ได้ยึดติดกับตัวเลขวันต่อวันเสมอไป ภาวะท้องผูกหรือมีปัญหาในการขับถ่าย คือการที่เรารู้สึกว่าถ่ายยาก ต้องออกแรงเบ่งมากเกินไป อุจจาระมีลักษณะแข็งเป็นก้อนเหมือนเม็ดกระสุน หรือมีความรู้สึกเหมือนถ่ายไม่สุด แม้จะนั่งอยู่ในห้องน้ำนานแค่ไหนก็ตาม โดยมักเกิดร่วมกับความถี่ที่น้อยกว่า 3 ครั้งต่อสัปดาห์ หากใครมีอาการเหล่านี้ต่อเนื่องเกิน 3 เดือน ถือว่าเป็นภาวะท้องผูกเรื้อรังที่ควรหันมาใส่ใจดูแลอย่างจริงจัง

สาเหตุหลักที่ทำให้ลำไส้ของเราขี้เกียจทำงาน

ส่วนใหญ่ปัญหาการขับถ่ายไม่ได้มาจากโรคภัยร้ายแรงเสมอไป แต่มักมาจากไลฟ์สไตล์ที่เรามองข้ามไปโดยไม่รู้ตัว ซึ่งมีปัจจัยหลักๆ ดังนี้

• การกินอาหารที่มีกากใยน้อยเกินไป โดยเฉพาะผัก ผลไม้ และธัญพืช
• ร่างกายได้รับน้ำไม่เพียงพอ ทำให้ลำไส้ดึงน้ำกลับจากอุจจาระจนแข็งตัว
• การกลั้นอุจจาระบ่อยๆ เมื่อรู้สึกปวดแต่ไม่ได้เข้าห้องน้ำทันที จะทำให้ลำไส้ใหญ่ดูดน้ำกลับจนอุจจาระแห้งและแข็งขึ้น
• ขาดการออกกำลังกาย เพราะการเคลื่อนไหวของร่างกายช่วยกระตุ้นการบีบตัวของลำไส้
• ความเครียดและพฤติกรรมเร่งรีบในช่วงเช้า ทำให้จังหวะการขับถ่ายของร่างกายเสียไป

ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อการขับถ่ายที่ดีขึ้นในระยะยาว

หากอยากบอกลาภาวะท้องผูกโดยไม่ต้องพึ่งยาระบายตลอดเวลา การปรับสมดุลชีวิตคือหัวใจสำคัญที่สุด ลองเริ่มจากสิ่งเหล่านี้

เพิ่มกากใยให้ลำไส้ด้วยอาหารธรรมชาติ

ลองเปลี่ยนจากแป้งขัดขาวมาเป็นข้าวกล้องหรือธัญพืชไม่ขัดสี เน้นผักใบเขียวให้ได้ครึ่งหนึ่งของจานอาหารในแต่ละมื้อ และเติมผลไม้ที่มีไฟเบอร์สูง เช่น มะละกอ แก้วมังกร หรือลูกพรุน เข้าไปในมื้อว่างจะช่วยให้กากใยอุจจาระมีความนุ่มและขับถ่ายง่ายขึ้น

เทคนิคการดื่มน้ำให้เพียงพอในแต่ละวัน

การดื่มน้ำเปล่าให้ถึงวันละ 8-10 แก้วไม่ใช่เรื่องเกินจริง เพราะน้ำเป็นส่วนประกอบสำคัญที่จะทำให้ไฟเบอร์ทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ หากกินไฟเบอร์มากแต่ดื่มน้ำน้อย แทนที่จะถ่ายคล่องอาจจะยิ่งแน่นท้องกว่าเดิมได้

สร้างวินัยการเข้าห้องน้ำให้เป็นเวลา

พยายามฝึกขับถ่ายในช่วงเวลาเดิมทุกวัน โดยเฉพาะช่วงเช้าหลังตื่นนอน เพราะลำไส้จะมีการบีบตัวแรงที่สุดในช่วงนี้ การนั่งชักโครกโดยใช้เก้าอี้ตัวเล็กๆ รองเท้าให้เข่าอยู่สูงกว่าสะโพก จะช่วยให้ลำไส้ตรงอยู่ในท่าที่ขับถ่ายได้ง่ายที่สุด

สัญญาณเตือนแบบไหนที่ควรปรึกษาหมอทันที

แม้ส่วนใหญ่ภาวะท้องผูกจะเกิดจากพฤติกรรม แต่หากมีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ควรเข้ามาตรวจเช็กอย่างละเอียดเพื่อหาความผิดปกติของลำไส้

• น้ำหนักลดลงโดยไม่ทราบสาเหตุ
• ถ่ายเป็นเลือด หรืออุจจาระมีสีดำคล้ำผิดปกติ
• อาการท้องผูกสลับกับท้องเสียอย่างต่อเนื่อง
• มีอาการปวดท้องรุนแรงร่วมด้วย
• อายุมากกว่า 50 ปีแล้วเพิ่งเริ่มมีอาการท้องผูกเรื้อรัง

การดูแลตัวเองตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้ระบบขับถ่ายกลับมาเป็นปกติได้เร็วขึ้น หากลองปรับพฤติกรรมตามคำแนะนำข้างต้นแล้วยังไม่ดีขึ้น การปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุด เพื่อให้มั่นใจว่าไม่มีภาวะซ่อนเร้นอื่นๆ ครับ