ความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดในระยะยาวจากการใช้ชีวิตแบบเนือยนิ่ง

ชีวิตติดเก้าอี้เสี่ยงแค่ไหนกับโรคหัวใจและหลอดเลือด

หลายคนมักบ่นกับหมอในห้องตรวจว่า ไม่ได้กินของมัน ไม่ได้สูบบุหรี่ ทำไมค่าไขมันหรือความดันถึงเริ่มสูงขึ้น แต่พอไล่เช็กตารางชีวิตประจำวันกลับพบคำตอบที่ชัดเจน คือการใช้ชีวิตแบบเนือยนิ่ง หรือที่เราเรียกกันติดปากว่าไลฟ์สไตล์แบบนั่งแช่ การทำงานหน้าคอมพิวเตอร์ต่อเนื่องหลายชั่วโมงโดยไม่ลุกเดิน ไม่เพียงแต่ทำให้ปวดหลัง แต่ยังสะสม ความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด ในระยะยาวอย่างเงียบเชียบโดยที่เราไม่รู้ตัว

เกิดอะไรขึ้นกับหัวใจเมื่อเรานั่งนิ่งเป็นเวลานาน

ร่างกายมนุษย์ถูกออกแบบมาให้เคลื่อนไหว เมื่อเรานั่งนานเกินไป ระบบเผาผลาญในร่างกายจะทำงานช้าลงอย่างเห็นได้ชัด การไหลเวียนของเลือดลดประสิทธิภาพลง ส่งผลให้เอนไซม์ที่ช่วยสลายไขมันในเลือดลดน้อยลงด้วย ซึ่งไขมันเหล่านี้แหละที่จะไปสะสมตามผนังหลอดเลือด เพิ่มโอกาสเกิดภาวะหลอดเลือดตีบหรืออุดตันในที่สุด นอกจากนี้ การนั่งนิ่งยังส่งผลโดยตรงต่อการตอบสนองต่ออินซูลิน ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้น ซึ่งเป็นปัจจัยกระตุ้นที่สำคัญของโรคหัวใจ

สัญญาณเตือนจากร่างกายที่อย่ามองข้าม

บ่อยครั้งที่ร่างกายพยายามส่งสัญญาณว่าเรากำลังใช้ชีวิตเนือยนิ่งเกินไปแล้ว แต่เรามักละเลยไป เช่น

• รู้สึกเหนื่อยง่ายผิดปกติแม้ทำกิจกรรมเพียงเล็กน้อย
• อาการขาบวมหรือรู้สึกตึงที่น่องจากการนั่งนาน
• ค่าความดันโลหิตเริ่มขยับสูงขึ้นจากการตรวจสุขภาพประจำปี
• ระดับน้ำตาลในเลือดปริ่มน้ำ หรือค่าไขมันคอเลสเตอรอลตัวเลวสูงขึ้น

เปลี่ยนพฤติกรรมง่ายๆ เพื่อหัวใจที่แข็งแรง

หมออยากให้มองว่าการปรับพฤติกรรมไม่ได้หมายความว่าต้องไปลงคอร์สออกกำลังกายหนักๆ ตั้งแต่วันพรุ่งนี้ แต่เป็นการแทรกกิจกรรมเข้าไปในชีวิตประจำวัน ดังนี้

กฎ 30 นาทีขยับร่างกาย

ทุกๆ 30-60 นาทีที่นั่งทำงาน ควรลุกขึ้นยืน ยืดเหยียด หรือเดินไปมาอย่างน้อย 2-3 นาที เพื่อกระตุ้นการไหลเวียนเลือดและปลุกระบบเผาผลาญให้ตื่นตัว

เพิ่มจำนวนก้าวในแต่ละวัน

ใช้บันไดแทนลิฟต์ในกรณีที่ขึ้นเพียงไม่กี่ชั้น หรือเลือกจอดรถไกลขึ้นเพื่อเพิ่มระยะทางการเดิน วิธีเล็กๆ น้อยๆ เหล่านี้ช่วยลด ความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือด ได้มากกว่าการนั่งนิ่งตลอดทั้งวัน

เน้นความสม่ำเสมอมากกว่าความหนัก

หัวใจชอบความสม่ำเสมอ การเดินเร็วหรือทำกิจกรรมที่พอให้เหงื่อซึมวันละ 20-30 นาที ต่อเนื่อง 5 วันต่อสัปดาห์ มีประโยชน์ต่อสุขภาพหลอดเลือดมากกว่าการออกกำลังกายหนักๆ เพียงแค่สัปดาห์ละครั้งแล้วหายไปนาน

การดูแลหัวใจไม่จำเป็นต้องเริ่มจากการรักษาเสมอไป แต่เริ่มได้จากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในวันนี้ เพราะทุกก้าวที่คุณเดิน คือการลดความเสี่ยงและเพิ่มปีที่มีความสุขให้กับตัวคุณเองครับ