การดูแลแผลผ่าตัดคลอดบุตร

หลังจากอุ้มเจ้าตัวเล็กกลับบ้าน สิ่งที่คุณแม่ป้ายแดงหลายคนกังวลไม่แพ้เรื่องการให้นมก็คือเรื่องแผลผ่าตัดหน้าท้องนี่แหละครับ เวลาขยับตัวทีไรก็รู้สึกเจ็บจี๊ดขึ้นมาทุกที วันนี้ผมเลยอยากมาเล่าให้ฟังแบบเข้าใจง่ายว่า ช่วงวันแรกๆ จนถึงระยะยาว เราควรดูแลแผลผ่าตัดคลอดบุตรอย่างไรให้แผลหายไว ไม่ปริแยก และกลับมาใช้ชีวิตกับลูกน้อยได้อย่างสบายใจครับ

ช่วง 24 ถึง 48 ชั่วโมงแรกหลังผ่าตัด: รับมือกับความเจ็บและการขยับตัวอย่างไรดี

ช่วงวันแรกๆ หลังผ่าตัดคลอด ยาชาหมดฤทธิ์แล้ว ความเจ็บตึงบริเวณแผลเป็นเรื่องธรรมดามากครับ หัวใจสำคัญในช่วงนี้คือการพยายามขยับตัวให้เร็วที่สุดเท่าที่หมอหรือพยาบาลแนะนำ แม้จะเจ็บแต่การลุกเดินเบาๆ จะช่วยป้องกันเลือดคั่งที่ขาและช่วยให้ลำไส้กลับมาทำงานได้เร็วขึ้น เวลาจะลุกหรือนอน ให้ใช้มือประคองแผลไว้เบาๆ หรือใช้หมอนรองช่วยลดแรงกด เวลาไอหรือจามให้ใช้มือหรือหมอนกดทับแผลไว้เล็กน้อยเพื่อลดแรงกระแทกครับ

การทำความสะอาดแผลและการอาบน้ำ: เรื่องไหนควรทำเรื่องไหนควรเลี่ยง

คุณแม่หลายคนกลัวแผลโดนน้ำจนไม่กล้าอาบน้ำเลย ความจริงแล้วในปัจจุบันแผลผ่าตัดมักจะถูกปิดด้วยพลาสเตอร์กันน้ำชนิดพิเศษ หากแพทย์อนุญาตแล้วก็สามารถอาบน้ำได้ตามปกติ แต่ห้ามแกะพลาสเตอร์ออกเองเด็ดขาด และหลังจากอาบน้ำเสร็จให้ใช้ผ้าขนหนูซับเบาๆ ให้แห้งสนิท หากแผลเริ่มมีอาการคันหรือตึง ให้หลีกเลี่ยงการเกาหรือทาครีม โลชั่น แป้ง หรือสมุนไพรใดๆ ลงบนแผลสดโดยเด็ดขาด เพราะอาจทำให้แผลติดเชื้อได้ง่ายครับ

อาหารบำรุงแผลผ่าตัด: กินอย่างไรให้แผลหายไวและฟื้นตัวได้ดี

ความเชื่อที่ว่าห้ามกินนู่นกินนี่เพราะกลัวแผลเป็นนูนนั้นไม่ค่อยถูกต้องนักในทางการแพทย์ครับ จริงๆ แล้วร่างกายของคุณแม่หลังคลอดต้องการสารอาหารที่มีประโยชน์สูงเพื่อไปซ่อมแซมเนื้อเยื่อ:

• โปรตีนคุณภาพดี: เช่น เนื้อปลา ไข่ ไก่ และนม ช่วยสร้างเนื้อเยื่อและซ่อมแซมแผลให้สมานตัวเร็วขึ้น
• วิตามินซีและสังกะสี: พบได้ในผักและผลไม้สด ช่วยเรื่องการสร้างคอลลาเจนและความแข็งแรงของแผล
• ดื่มน้ำสะอาดมากๆ: ช่วยให้ระบบหมุนเวียนเลือดดีขึ้นและป้องกันอาการท้องผูก ซึ่งเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้ต้องเบ่งและกระทบกระเทือนแผลผ่าตัด

สัญญาณเตือนแบบไหน ที่ต้องรีบกลับมาพบแพทย์ก่อนนัด?

โดยทั่วไปแผลจะค่อยๆ ดีขึ้นตามลำดับ แต่ถ้าคุณแม่สังเกตเห็นอาการเหล่านี้ ห้ามรอเด็ดขาด ให้รีบมาโรงพยาบาลทันทีครับ:

• แผลบวมแดงมากขึ้นเรื่อยๆ หรือมีอาการร้อนๆ บริเวณรอบแผล
• มีหนอง หรือมีน้ำเหลืองปนเลือดซึมออกมาจากแผล และมีกลิ่นเหม็น
• มีอาการปวดแผลรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ แบบทานยาแก้ปวดแล้วก็เอาไม่อยู่
• มีไข้สูงหนาวสั่นร่วมด้วย

การดูแลแผลผ่าตัดคลอดบุตรอาจต้องใช้ความอดทนในช่วงแรกสักหน่อยครับ เพราะร่างกายต้องการเวลาในการฟื้นฟู หากปฏิบัติตามคำแนะนำ พักผ่อนให้เพียงพอ และใจเย็นกับตัวเอง ร่างกายก็จะกลับมาแข็งแรงพร้อมดูแลเจ้าตัวเล็กได้อย่างเต็มที่แล้วครับ