เจาะลึกการใช้เครื่องวัดความดันโลหิตพกพาตลอด 24 ชั่วโมง: ทำไมหมอถึงอยากให้ตรวจ?

วัดความดันที่คลินิกอาจยังไม่พอ ทำไมต้องวัดต่อเนื่องตลอด 24 ชั่วโมง

หลายคนเคยเจอปัญหาเวลามาหาหมอที่คลินิกแล้วตัวเลขความดันพุ่งสูง ทั้งที่ปกติอยู่ที่บ้านก็ดูปกติดี หรือบางคนดันมีความดันโลหิตสูงแบบซ่อนเร้น คือดูปกติเวลาอยู่ที่ทำงานหรือคลินิก แต่ความดันจริงกลับสูงเกินเกณฑ์ตอนช่วงกลางคืน อาการเหล่านี้คือเหตุผลสำคัญที่ทำให้หมอต้องแนะนำให้คนไข้ใช้เครื่องวัดความดันโลหิตพกพาแบบ 24 ชั่วโมง หรือที่เรียกสั้นๆ ว่า ABPM (Ambulatory Blood Pressure Monitoring)

เครื่องวัดความดันโลหิตพกพาทำงานอย่างไรและตรวจจับอะไรบ้าง

ตัวเครื่องนี้ไม่ได้มีความซับซ้อนอย่างที่คิดครับ มันเป็นเพียงเครื่องวัดความดันขนาดเล็กที่ติดตัวเราไปได้ตลอดเวลา โดยจะมีผ้าพันแขนเชื่อมต่อกับเครื่องบันทึกข้อมูลขนาดจิ๋วที่คาดเอวไว้ หมอจะตั้งโปรแกรมให้เครื่องทำงานอัตโนมัติ โดยปกติจะวัดทุกๆ 30 นาทีในช่วงกลางวัน และทุกๆ 1 ชั่วโมงในช่วงกลางคืน เพื่อบันทึกค่าความดันในสถานการณ์จริงขณะที่เราใช้ชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นตอนทำงาน เดินทาง พักผ่อน หรือแม้แต่ตอนนอนหลับ

ใครบ้างที่ควรต้องติดเครื่องวัดความดันตลอด 24 ชั่วโมง

หมอจะพิจารณาใช้เครื่องนี้ในกลุ่มคนไข้ที่มีเงื่อนไขดังต่อไปนี้เป็นหลัก:

• ผู้ที่มีภาวะความดันโลหิตสูงสลับไปมา ซึ่งยากต่อการประเมินจากแค่การวัดที่คลินิก
• ผู้ที่มีภาวะความดันโลหิตสูงสีขาว หรือ White Coat Hypertension คือความดันสูงเฉพาะตอนเจอหมอเท่านั้น
• ผู้ที่ทานยาลดความดันแล้ว แต่ความดันยังไม่นิ่ง หรือยังควบคุมไม่ได้ดีพอ
• ผู้ที่ต้องการตรวจสอบว่าความดันในเวลากลางคืนลดลงตามธรรมชาติหรือไม่ ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้ความเสี่ยงของโรคหัวใจและหลอดเลือด

สิ่งที่ควรปฏิบัติระหว่างติดเครื่องวัดความดันตลอดวัน

เพื่อให้ข้อมูลที่ได้มีความแม่นยำและนำไปใช้ปรับแผนการรักษาได้จริง คนไข้ควรทำตัวให้เป็นปกติที่สุดครับ มีข้อแนะนำสั้นๆ ดังนี้:

• พยายามทำกิจกรรมตามกิจวัตรประจำวันตามปกติ ไม่ต้องพยายามเลี่ยงหรือทำตัวเกร็ง
• ช่วงที่เครื่องกำลังบีบแขนเพื่อวัดความดัน ควรเหยียดแขนตรงไว้ข้างลำตัวและอยู่นิ่งๆ สักครู่จนกว่าเครื่องจะวัดเสร็จ
• หลีกเลี่ยงการอาบน้ำในขณะที่ยังสวมเครื่อง เพื่อป้องกันความเสียหายจากความชื้น
• จดบันทึกกิจกรรมหลักๆ หรือเวลาที่ทานยาลงในสมุดที่หมอเตรียมให้ เพื่อนำมาเปรียบเทียบกับค่าความดันที่เครื่องบันทึกไว้

ไขข้อข้องใจ: ข้อมูลที่ได้ช่วยหมอวางแผนรักษาอย่างไร

ค่าที่ได้จากเครื่อง 24 ชั่วโมงให้ข้อมูลมากกว่าตัวเลขเดี่ยวๆ ครับ หมอจะสามารถดูรูปแบบความดันในช่วงกลางวันและกลางคืนได้ว่ามีความผิดปกติอย่างไร เช่น ความดันตอนกลางคืนไม่ลดลงตามธรรมชาติ ซึ่งเสี่ยงต่อภาวะหัวใจโตหรือหลอดเลือดสมอง หรือจะช่วยยืนยันว่ายาที่คนไข้ทานอยู่มีประสิทธิภาพครอบคลุมตลอดช่วงเวลาหรือไม่ หากพบว่าความดันพุ่งสูงผิดปกติในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง หมอก็จะสามารถปรับเวลาการทานยาหรือเปลี่ยนตัวยาให้เหมาะสมกับจังหวะชีวิตของคนไข้ได้แม่นยำขึ้น