ลูกไม่ยอมกินผัก เลือกกิน ทำอย่างไรดีกับปัญหาโภชนาการเด็ก

ช่วงนี้คุณแม่หลายท่านมักจะบ่นให้ฟังที่ห้องตรวจว่า ลูกที่บ้านเริ่มมีอาการเลือกกิน ไม่ยอมแตะผัก หรือติดกินแต่ขนมกรุบกรอบและน้ำหวาน จนน้ำหนักเริ่มพุ่งหรือส่วนสูงไม่ค่อยขยับ ปัญหาเรื่องพฤติกรรมการกินของลูกน้อยเป็นเรื่องที่สร้างความปวดหัวให้คนเป็นพ่อแม่ไม่น้อย เพราะนอกจากจะส่งผลต่อการเจริญเติบโตแล้ว ยังมีผลระยะยาวต่อสุขภาพเมื่อเขาโตเป็นผู้ใหญ่ด้วย

ทำไมลูกถึงเริ่มเลือกกินและปฏิเสธอาหารที่มีประโยชน์

ก่อนที่เราจะไปแก้ปัญหา เราต้องเข้าใจธรรมชาติของเด็กก่อนครับ ในช่วงวัยเตาะแตะ เด็กเริ่มมีความเป็นตัวของตัวเองสูง การปฏิเสธอาหารจึงเป็นหนึ่งในวิธีที่เขาใช้แสดงออกถึงการควบคุมสิ่งรอบตัว นอกจากนี้ ต่อmรับรสของเด็กมีความไวมากกว่าผู้ใหญ่ อาหารบางอย่างที่ขมเล็กน้อยสำหรับเรา อาจจะขมปี๋ในความรู้สึกของลูก และที่สำคัญ พฤติกรรมการกินของผู้ใหญ่ในบ้านนี่แหละครับคือกระจกเงาบานใหญ่ที่สะท้อนมาที่ตัวเด็ก

เทคนิคปรับพฤติกรรมการกินให้ลูกแบบค่อยเป็นค่อยไปโดยไม่ต้องบังคับ

การบังคับ ขู่ หรือตบรางวัลเพื่อให้ลูกกินข้าว มักจะให้ผลตรงกันข้ามเสมอ ทำให้มื้ออาหารกลายเป็นสนามรบ ลองเปลี่ยนมาใช้วิธีการปรับบรรยากาศและจิตวิทยาเด็กแทน ดังนี้ครับ

จัดจานอาหารให้มีสีสันและหน้าตาน่ารักชวนกิน

เด็กๆ แพ้ความน่ารักครับ การตัดผักหรือผลไม้ให้เป็นรูปดาว รูปหัวใจ หรือจัดเรียงเป็นรูปการ์ตูนบนจาน จะช่วยดึงดูดความสนใจให้เด็กอยากรู้อยากเห็นและอยากลองชิมมากขึ้นโดยที่เราไม่ต้องเอ่ยปากบังคับเลย

ให้ลูกมีส่วนร่วมตั้งแต่ขั้นตอนการเลือกซื้อและเข้าครัว

ลองพาเขาเดินซูเปอร์มาร์เก็ตแล้วให้เขาเลือกผักผลไม้ด้วยตัวเอง หรือให้ช่วยงานง่ายๆ ในครัว เช่น ล้างผัก เด็ดใบกระเพรา การที่เขาได้มีส่วนร่วมจะทำให้เขารู้สึกภูมิใจในอาหารมื้อนั้นและอยากกินผลงานของตัวเองมากขึ้น

การรับมือกับลูกที่ติดขนมและน้ำหวานระหว่างมื้อ

อีกหนึ่งปัญหาคลาสสิกคือการกินจุบจิบจนถึงมื้อหลักแล้วกินข้าวไม่ได้ ถ้าปล่อยไว้แบบนี้สารอาหารย่อมไม่ครบถ้วน แนวทางแก้ไขคือการจัดเวลาอาหารให้ชัดเจน

กำหนดเวลาอาหารให้ชัดเจนและงดของว่างก่อนมื้อหลัก

ควรเว้นระยะเวลาอย่างน้อยสองชั่วโมงก่อนมื้ออาหารหลัก โดยงดขนม ลูกอม หรือน้ำหวานเด็ดขาด เพื่อให้เด็กเกิดความหิวตามธรรมชาติ เมื่อถึงเวลาอาหารเขาจะกินได้ดีขึ้นเอง และถ้าเขาไม่ยอมกินในมื้อนั้น ให้เก็บจานโดยไม่ต้องดุว่า เพื่อให้เขารู้เรียนรู้ว่าถ้าไม่กินตอนนี้จะต้องรอจนถึงมื้อถัดไป

ตัวอย่างเมนูกู้ชีพสำหรับเด็กเบื่ออาหาร

สำหรับบ้านไหนที่ลูกต่อต้านผักใบเขียว ลองเริ่มจากการดัดแปลงเมนู เช่น การทำข้าวผัดสีสันสดใสโดยใส่แครอทสับละเอียด ฟักทองนึ่งบดเนียนซ่อนไว้ในซอสสปาเกตตี หรือทำไข่เจียวใส่หมูสับกับผักชิ้นเล็กๆ ที่แทบมองไม่เห็น การซ่อนผักเนียนๆ แบบนี้ช่วยให้เด็กได้รับวิตามินโดยที่เขาไม่รู้สึกต่อต้าน

เมื่อไหร่ควรพาลูกไปปรึกษาแพทย์เรื่องโภชนาการ

หากคุณพ่อคุณแม่ลองปรับพฤติกรรมทุกทางแล้ว แต่ลูกยังมีภาวะน้ำหนักตัวน้อยเกินไป ส่วนสูงไม่เป็นไปตามเกณฑ์ หรือมีอาการอ่อนเพลียร่วมด้วย แนะนำให้พามาพบแพทย์เพื่อประเมินภาวะโภชนาการอย่างละเอียด เพราะบางครั้งอาจมีปัญหาสุขภาพอื่นๆ ซ่อนอยู่เบื้องหลังพฤติกรรมการกินที่ไม่ปกติครับ