ต่อมน้ำเหลืองที่ขาหนีบโตและอักเสบ: เมื่อไหร่ที่ควรเริ่มกังวล

ก้อนที่ขาหนีบคืออะไร ทำไมจู่ๆ ถึงโตขึ้นมา

หลายคนมักตกใจเวลาอาบน้ำแล้วบังเอิญไปคลำเจอก้อนที่บริเวณขาหนีบ หลายคนกังวลว่าเป็นเนื้องอกหรือมะเร็งหรือไม่ แต่ในความเป็นจริงแล้ว ก้อนที่ขาหนีบส่วนใหญ่มักเป็น ต่อมน้ำเหลืองที่ขาหนีบโตและอักเสบ ซึ่งเปรียบเสมือนด่านหน้าของระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายที่คอยกรองเชื้อโรคหรือสิ่งแปลกปลอมที่มาจากขา เท้า หรือบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ เมื่อร่างกายได้รับเชื้อหรือมีการอักเสบในบริเวณดังกล่าว ต่อมน้ำเหลืองเหล่านี้จะทำงานหนักขึ้นจนบวมโตและรู้สึกเจ็บขึ้นมาได้

สาเหตุที่ทำให้ต่อมน้ำเหลืองบริเวณนี้บวมโต

สาเหตุที่เป็นไปได้นั้นกว้างมาก ตั้งแต่เรื่องเล็กน้อยไปจนถึงเรื่องที่ต้องเฝ้าระวัง โดยส่วนใหญ่มักเกิดจากสาเหตุเหล่านี้

• มีการติดเชื้อที่ผิวหนังบริเวณขาหรือเท้า เช่น แผลถลอกที่อักเสบ หรือน้ำกัดเท้า
• โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ซึ่งมักทำให้เกิดอาการบวมโตของต่อมน้ำเหลืองได้บ่อย
• การอักเสบของอวัยวะในอุ้งเชิงกรานหรือทางเดินปัสสาวะ
• อาการแพ้หรือการตอบสนองของร่างกายต่อการติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียในร่างกาย

เช็กดูซิว่าก้อนแบบไหนคือเรื่องปกติ หรืออันตราย

วิธีสังเกตง่ายๆ คือการสัมผัสด้วยตัวเอง หากก้อนนั้นมีความนุ่มหรือค่อนข้างนิ่ม กดแล้วขยับได้ และมีอาการเจ็บชัดเจน มักเป็นสัญญาณของการอักเสบจากการติดเชื้อทั่วไป ซึ่งก้อนมักจะค่อยๆ เล็กและหายไปเองเมื่อการติดเชื้อนั้นหายดี แต่ถ้าก้อนเริ่มแข็ง ก้อนติดแน่นกับเนื้อเยื่อรอบข้างจนขยับไม่ได้ หรือโตขึ้นเรื่อยๆ โดยไม่มีอาการเจ็บเลย อันนี้เป็นสัญญาณที่ไม่ค่อยดีนักและไม่ควรปล่อยทิ้งไว้

เมื่อไหร่ที่ควรตัดสินใจมาปรึกษาหมอ

การเฝ้าดูอาการเป็นเรื่องดี แต่ถ้าเข้าข่ายเงื่อนไขเหล่านี้ แนะนำว่าให้รีบมาพบหมอเพื่อตรวจอย่างละเอียดดีกว่า

• ก้อนมีขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ ไม่ยอมยุบลงใน 2-4 สัปดาห์
• ก้อนมีความแข็งมาก ผิวขรุขระ หรือกดแล้วไม่รู้สึกเจ็บ
• มีไข้เรื้อรัง น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ หรือมีเหงื่อออกมากในตอนกลางคืน
• มีแผลเรื้อรังบริเวณขาหรืออวัยวะเพศที่ไม่ยอมหาย

วิธีรักษาที่หมอจะทำให้

เบื้องต้นหมอจะสอบถามประวัติและตรวจร่างกายอย่างละเอียด หากสงสัยว่าเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย อาจมีการจ่ายยาปฏิชีวนะให้ทาน แต่ถ้าอาการไม่ชัดเจน หมออาจพิจารณาการเจาะชิ้นเนื้อเพื่อส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ หรือการทำอัลตราซาวด์เพื่อดูลักษณะของก้อนที่แน่ชัด การรักษาที่ตรงจุดที่สุดต้องเริ่มจากการหาสาเหตุที่แท้จริงให้พบก่อนเสมอ