วิธีรับมือเมื่อลูกน้อยมีเสมหะ พร้อมจัดท่าช่วยให้หายใจคล่องขึ้น

ทำไมลูกน้อยถึงมีเสมหะเยอะและหายใจติดขัด

คุณพ่อคุณแม่หลายท่านคงเคยตกใจเมื่อได้ยินเสียงครืดคราดในลำคอของลูกน้อย หรือเห็นเจ้าตัวเล็กหายใจแรงจนอกกระเพื่อม ต้องเข้าใจก่อนว่าทารกมีหลอดลมที่เล็กมาก และเขายังไม่รู้วิธีการไอหรือขากเสมหะออกมาเหมือนผู้ใหญ่ เมื่อมีการอักเสบหรือติดเชื้อเพียงเล็กน้อย เสมหะจึงสะสมและไปอุดกั้นทางเดินหายใจได้ง่ายกว่าปกติ ทำให้ลูกหายใจไม่สะดวกและนอนหลับไม่สนิท

เทคนิคจัดท่าให้ลูกหายใจสะดวกขึ้น

การจัดท่าทางเป็นวิธีที่ง่ายที่สุดในการช่วยลดอาการหายใจลำบาก หากลูกมีเสมหะเหนียวข้น การให้ลูกนอนราบอาจทำให้เสมหะไหลลงไปกองที่คอและขัดขวางทางเดินหายใจ

• ท่านอนตะแคง: วิธีนี้จะช่วยให้เสมหะไม่ไหลไปอุดกั้นทางเดินหายใจส่วนบน และยังช่วยป้องกันการสำลักได้ดีในกรณีที่ลูกมีอาการอาเจียนร่วมด้วย
• ท่าศีรษะสูง: ในช่วงกลางวัน คุณพ่อคุณแม่อาจใช้หมอนหนุนหลังให้ลูกอยู่ในท่านั่งหรือกึ่งนั่งกึ่งนอน เพื่อให้แรงโน้มถ่วงช่วยลดการสะสมของเสมหะในหลอดลม
• หลีกเลี่ยงการนอนคว่ำ: โดยเฉพาะในเด็กเล็ก เพราะจะส่งผลต่อการหายใจและเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะหลับไม่ตื่น (SIDS)

วิธีจัดการเสมหะให้ลูกหายใจคล่อง

หัวใจสำคัญของการจัดการเสมหะคือการทำให้เสมหะมีความเหลวและขับออกได้ง่ายขึ้นโดยใช้ธรรมชาติบำบัดร่วมกับการดูแลที่ถูกวิธี

การดื่มน้ำเพื่อละลายเสมหะ

หากลูกอายุเกิน 6 เดือน การให้ดื่มน้ำอุ่นบ่อยๆ จะช่วยให้เสมหะที่เหนียวข้นเจือจางลง ทำให้ลูกกลืนหรือไอออกมาได้ง่ายขึ้น หากลูกยังกินนมแม่เป็นหลัก การให้ลูกดูดนมแม่บ่อยครั้งก็ช่วยได้เช่นกัน

การเคาะปอดอย่างถูกวิธี

การเคาะปอดจะช่วยให้เสมหะที่เกาะตามผนังหลอดลมหลุดออกมาได้ง่ายขึ้น โดยใช้ฝ่ามือทำเป็นรูปถ้วยเคาะเบาๆ บริเวณแผ่นหลังของลูกในช่วงจังหวะที่ลูกหายใจออก โดยต้องทำอย่างนุ่มนวลและไม่เคาะบริเวณกระดูกสันหลังโดยตรง

การล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ

กรณีที่เสมหะไม่ได้มาจากปอดแต่มาจากน้ำมูกที่ไหลลงคอ การใช้น้ำเกลือปราศจากเชื้อล้างจมูกจะช่วยเคลียร์ทางเดินหายใจส่วนบนให้สะอาดขึ้น ทำให้ลูกหายใจผ่านทางจมูกได้สะดวกกว่าเดิม

อาการแบบไหนที่ควรพาไปหาหมอทันที

แม้ว่าการจัดการเสมหะเบื้องต้นจะช่วยให้ลูกสบายขึ้น แต่หากพบสัญญาณอันตรายต่อไปนี้ ห้ามรอช้าและควรรีบพาไปโรงพยาบาลทันที

• ลูกหายใจหอบเหนื่อย ปีกจมูกบาน หรือซี่โครงบุ๋มเวลาหายใจ
• ริมฝีปากหรือปลายนิ้วเริ่มมีสีเขียวคล้ำ
• มีไข้สูงร่วมกับอาการซึม ไม่ยอมดูดนม หรือไม่ยอมทานอาหาร
• ไอต่อเนื่องจนหน้าแดงหรือไอจนอาเจียนบ่อยครั้ง
• ได้ยินเสียงวี๊ดขณะลูกหายใจเข้าหรือออก