เจ็บข้อมือปวดนิ้วโป้งบ่อยๆ วิธีใช้อุปกรณ์พยุงข้อมือและนิ้วให้ถูกจุดและฟื้นตัวได้ไวขึ้น

เคยไหมที่ตื่นนอนตอนเช้าแล้วรู้สึกเจ็บแปล๊บที่โคนนิ้วหัวแม่มือ หรือบางวันแค่บิดผ้าถูบ้าน หยิบแก้วน้ำ หรือกดมือถือพิมพ์ข้อความยาวๆ ก็รู้สึกเสียวแปร๊บขึ้นมาที่ข้อมือทันที อาการเจ็บปวดเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นแค่กับผู้สูงอายุเท่านั้น แต่คนทำงานออฟฟิศที่ต้องพิมพ์คีย์บอร์ดทั้งวัน คุณแม่มือใหม่ที่ต้องอุ้มลูกน้อย หรือแม้แต่คนที่ชอบเล่นเกมและไถโซเชียลมีเดียเป็นเวลานานก็เผชิญปัญหานี้กันเยอะมาก นอกจากการพักการใช้งานและการกินยาแล้ว การใช้อุปกรณ์พยุงข้อมือและนิ้ว ถือเป็นอีกหนึ่งเครื่องมือสำคัญที่จะช่วยจำกัดการเคลื่อนไหว ลดการอักเสบ และช่วยให้ร่างกายได้ฟื้นฟูตัวเองได้เร็วขึ้นโดยไม่ต้องเจ็บตัวเพิ่ม

อาการแบบไหนที่กำลังส่งสัญญาณเตือนว่าเราต้องการตัวช่วยอย่างอุปกรณ์พยุงข้อมือและนิ้ว

ร่างกายของเรามีวิธีเตือนเมื่อบางส่วนเริ่มทำงานหนักเกินไป สำหรับบริเวณข้อมือและนิ้วโป้ง อาการที่พบบ่อยและมักจะดีขึ้นอย่างชัดเจนเมื่อได้รับการประคองที่ถูกต้อง มีดังนี้

• โรคปลอกหุ้มเอ็นข้อมืออักเสบ (De Quervain's Tenosynovitis): มีอาการเจ็บแปล๊บตรงโคนนิ้วหัวแม่มือลามไปถึงข้อมือ โดยเฉพาะเวลาที่ต้องบิดข้อมือ กำมือ หรือยกของหนัก
• โรคพังผืดทับเส้นประสาทที่ข้อมือ (Carpal Tunnel Syndrome): มักมีอาการชาแปล๊บคล้ายไฟช็อตที่นิ้วชี้ นิ้วกลาง และนิ้วหัวแม่มือ โดยเฉพาะตอนกลางคืนหรือตอนตื่นนอนตอนเช้า
• ข้ออักเสบบริเวณโคนนิ้วหัวแม่มือ: เกิดจากการเสื่อมสภาพของข้อต่อ ทำให้เวลาหยิบจับสิ่งของชิ้นเล็กๆ หรือหมุนเปิดฝาขวดแล้วรู้สึกปวดลึกๆ ด้านใน
• ภาวะบาดเจ็บจากการเล่นกีฬาหรืออุบัติเหตุ: เช่น เส้นเอ็นข้อมือยึดหรือแพลงจากการล้มแล้วใช้มือค้ำพื้น

เลือกอุปกรณ์พยุงข้อมือและนิ้วแบบไหนดีให้เหมาะกับอาการเจ็บที่เป็นอยู่

ในท้องตลาดมีอุปกรณ์พยุงข้อมือและนิ้ววางจำหน่ายอยู่หลายประเภท การเลือกใช้งานให้ตรงกับรอยโรคจะช่วยให้การรักษาได้ผลดีที่สุด หากเลือกผิดประเภทนอกจากจะไม่ช่วยให้อาการปวดลดลงแล้ว อาจทำให้ข้อต่อส่วนอื่นทำงานหนักขึ้นไปอีก

1. แบบมีแกนโลหะประคองโคนนิ้วหัวแม่มือและข้อมือ

อุปกรณ์ประเภทนี้จะมีแกนโลหะหรือพลาสติกแข็งฝังอยู่ด้านในเพื่อล็อคไม่ให้นิ้วหัวแม่มือและข้อมือขยับเขยื้อนได้มากนัก เหมาะสำหรับคนที่เป็นโรคปลอกหุ้มเอ็นข้อมืออักเสบระยะเฉียบพลัน หรือผู้ที่พึ่งผ่านการผ่าตัดข้อมือ แกนประคองนี้จะช่วยบังคับให้ข้อต่อได้พักผ่อนอย่างเต็มที่ ลดการเสียดสีของเส้นเอ็นที่อักเสบได้อย่างตรงจุด

2. แบบประคองข้อมือแต่อิสระนิ้วมือ

เป็นอุปกรณ์ที่มีแกนแข็งเฉพาะใต้ข้อมือเพื่อพยุงให้ข้อมืออยู่ในท่าตรงตามธรรมชาติ (Neutral Position) ตลอดเวลา แต่เปิดส่วนนิ้วมือทั้งหมดให้สามารถขยับและหยิบจับสิ่งของได้สะดวก เหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้ที่มีอาการพังผืดกดทับเส้นประสาทข้อมือ โดยแนะนำให้สวมใส่ในช่วงเวลากลางคืนเพื่อป้องกันไม่ให้ข้อมือพับงอขณะนอนหลับ ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ตื่นมาแล้วมีอาการชาหนึบที่มือ

3. แบบผ้ายืดกระชับปรับระดับได้

หากไม่มีอาการเจ็บรุนแรง แต่ต้องการใส่เพื่อป้องกันการบาดเจ็บซ้ำจากการทำงานหรือการเล่นกีฬา การใช้อุปกรณ์พยุงข้อมือและนิ้วชนิดผ้ายืดแบบพันที่สามารถปรับแรงรัดได้เองจะตอบโจทย์ที่สุด เพราะมีความยืดหยุ่นสูง ระบายอากาศได้ดี และไม่จำกัดการเคลื่อนไหวจนเกินไป ช่วยเพิ่มความมั่นคงให้กับข้อต่อเวลาที่ต้องยกของหนักหรือออกแรงข้อมือ

ใส่และดูแลรักษาอย่างไรไม่ให้มืออับชื้นและแผลหายได้เร็วขึ้น

แม้ว่าการใช้อุปกรณ์พยุงข้อมือและนิ้วจะเป็นวิธีรักษาที่ง่ายและมีประสิทธิภาพสูง แต่หากใช้งานไม่ถูกวิธีก็อาจก่อให้เกิดผลข้างเคียง เช่น ผิวหนังอักเสบ หรือข้อติดแข็งได้ ดังนั้นควรปฏิบัติตามคำแนะนำดังต่อไปนี้

ปรับระดับความกระชับให้พอดี ไม่ตึงและไม่หลวมจนเกินไป

วิธีการเช็คความแน่นที่ง่ายที่สุดคือ หลังจากรัดแถบกาวเรียบร้อยแล้ว ให้ลองใช้นิ้วชี้อีกข้างสอดเข้าไปใต้ผืนผ้าพยุง หากสอดนิ้วเข้าไปได้พอดีโดยไม่รู้สึกอึดอัด แสดงว่าความแน่นกำลังเหมาะสม หากใส่แล้วรู้สึกว่าปลายนิ้วมือเริ่มเย็น ผิวเริ่มเปลี่ยนเป็นสีคล้ำ หรือรู้สึกชามากขึ้นเรื่อยๆ แสดงว่ารัดแน่นเกินไปจนไปกดทับเส้นเลือดและเส้นประสาท ให้รีบคายแถบรัดออกทันที

ระยะเวลาในการใส่ที่เหมาะสมในแต่ละวัน

หลายคนเข้าใจผิดว่าต้องใส่เครื่องพยุงนี้ไว้ตลอด 24 ชั่วโมง ซึ่งความจริงแล้วการใส่ตลอดเวลาโดยไม่ถอดเลยจะทำให้กล้ามเนื้อรอบข้อมือและนิ้วมือลีบฝ่อและอ่อนแรงลงเนื่องจากไม่ได้ใช้งาน แนะนำให้ใส่เฉพาะในช่วงที่ต้องทำงานหนักที่มีการเคลื่อนไหวข้อมือเยอะๆ หรือใส่เฉพาะตอนนอนหลับ และควรหาเวลาถอดพักทุกๆ 2-3 ชั่วโมง เพื่อบริหารขยับข้อมือและนิ้วมือเบาๆ เป็นการกระตุ้นการไหลเวียนของเลือด

การรักษาความสะอาดเพื่อสุขอนามัยที่ดี

เนื่องจากอุปกรณ์เหล่านี้ต้องสัมผัสกับผิวหนังและเหงื่อของเราตลอดทั้งวัน หากปล่อยละเลยอาจกลายเป็นแหล่งสะสมของแบคทีเรียและเชื้อรา ควรซักทำความสะอาดด้วยน้ำสบู่อ่อนๆ หรือน้ำยาซักผ้าเด็กด้วยมือสัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง เลี่ยงการบิดรุนแรงเพื่อป้องกันไม่ให้โครงสร้างผ้าเสียรูปทรง และควรตากในที่ร่มที่มีลมโกรก ห้ามนำไปอบร้อนหรือตากแดดจัดเพราะจะทำให้วัสดุยืดหยุ่นและแถบกาวเสื่อมสภาพเร็วขึ้น

ความเชื่อผิดๆ และข้อควรระวังในการใช้งานอุปกรณ์พยุงข้อมือและนิ้วที่หลายคนมักมองข้าม

มีคนไข้หลายรายที่เดินเข้ามาพบหมอด้วยอาการปวดข้อมือที่เรื้อรังกว่าเดิม เนื่องจากมีความเข้าใจคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับการใช้งานอุปกรณ์เหล่านี้ สิ่งสำคัญที่ต้องพึงระลึกไว้เสมอคือ การใช้อุปกรณ์พยุงข้อมือและนิ้ว เป็นเพียงตัวช่วยประคองเพื่อลดการใช้งานในชีวิตประจำวันชั่วคราว ไม่ใช่เครื่องมือรักษาโรคให้หายขาดแบบเบ็ดเสร็จ หากเรายังคงใช้งานมือและข้อมืออย่างหักโหมในขณะที่ใส่อุปกรณ์พยุงอยู่ อาการอักเสบก็สามารถลุกลามและรุนแรงขึ้นได้

นอกจากนี้ หากทดลองปฏิบัติตามคำแนะนำและสวมใส่อุปกรณ์พยุงติดต่อกันเป็นเวลา 1-2 สัปดาห์แล้ว แต่อาการเจ็บแปล๊บ ชา หรือปวดบวมรอบๆ ข้อมือและนิ้วหัวแม่มือยังไม่บรรเทาลง หรือกลับมีอาการรุนแรงขึ้นจนรบกวนการนอนหลับและการใช้ชีวิตประจำวัน แนะนำว่าควรรีบไปพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด เพราะอาจจำเป็นต้องได้รับการรักษาขั้นต่อไป เช่น การทำกายภาพบำบัด การฉีดยาลดการอักเสบเฉพาะจุด หรือการประเมินเพื่อรับการผ่าตัดรักษาที่ตรงจุดต่อไป