เจ็บจี๊ดตอนเข้าห้องน้ำ: เรื่องจริงของรอยปริรอบทวารหนักจากอาการท้องผูกที่หลายคนอายไม่กล้าเล่า

เวลาเข้าห้องน้ำแล้วรู้สึกเหมือนมีเศษแก้วบาด หรือเจ็บจี๊ดรุนแรงทุกครั้งเบ่งอุจจาระ หลายคนเลือกที่จะทนเงียบเพราะความอาย แต่เชื่อหมอเถอะว่าอาการแบบนี้ไม่ใช่เรื่องแปลก และมักจะมีสาเหตุยอดฮิตมาจากอาการท้องผูกเรื้อรังที่ปล่อยไว้จนผิวหนังบอบบางบริเวณนั้นฉีกขาดนั่นเอง

ทำไมอุจจาระแข็งๆ ถึงทำให้เกิดแผลปริรอบทวารหนักได้นะ?

เวลาที่เราท้องผูก อุจจาระในลำไส้จะแห้ง แข็ง และมีขนาดใหญ่กว่าปกติ พอเวลาเราต้องออกแรงเบ่ง เจ้าก้อนอุจจาระแข็งนี้ก็จะไปเสียดสีและฝืนดันผ่านรูทวารหนักที่ยืดขยายได้จำกัด ทำให้ผิวหนังบุผิวรอบๆ ซึ่งมีความบอบบางและยืดหยุ่นไม่ทันเกิดการปริแตกออก คล้ายกับเวลาที่เราดึงกระดาษแห้งๆ จนขาดนั่นแหละครับ

สัญญาณเตือนแบบไหนที่บอกว่าเรากำลังเจอแผลปริรอบทวารหนัก?

• เจ็บปวดทรมานตอนขับถ่าย: จะรู้สึกเจ็บแปล๊บหรือเจ็บแสบเหมือนโดนของมีคมบาดในช่วงที่อุจจาระผ่าน
• ปวดร้าวต่อเนื่อง: ความเจ็บไม่ได้จบแค่ตอนลุกจากโถส้วม แต่อาจปวดหน่วงต่อเนื่องไปอีกหลายชั่วโมงเพราะกล้ามเนื้อหูรูดหดเกร็งตัว
• มีเลือดสดติดกระดาษชำระ: มักจะเห็นเลือดสีแดงสดหยดตามมาหลังถ่ายเสร็จ หรือติดอยู่บนผิวรอบนอกของก้อนอุจจาระ
• คลำเจอติ่งเนื้อเล็กๆ: บางคนที่เป็นเรื้อรังอาจสังเกตเห็นติ่งเนื้อผิวหนังนูนขึ้นมาแถวปากทวารหนัก

วิธีดูแลตัวเองเบื้องต้นเพื่อให้แผลหายไวและไม่เจ็บซ้ำ

ข่าวดีคือแผลพวกนี้สามารถหายเองได้ถ้าเราจัดการที่ต้นเหตุอย่างถูกวิธี ลองปรับพฤติกรรมเหล่านี้ดูครับ

• แก้ท้องผูกเป็นอันดับแรก: ดื่มน้ำเปล่าให้มากๆ ในแต่ละวัน และเพิ่มกากใยจากผักผลไม้สดเพื่อทำให้อุจจาระนิ่มลง
• เลิกเบ่งและเลิกนั่งนาน: อย่าถือโทรศัพท์เข้าไปนั่งเล่นในห้องน้ำนานเกินไป เพราะจะทำให้เลือดคั่งและแผลหายช้าลง
• แช่น้ำอุ่นช่วยคลายกล้ามเนื้อ: การนั่งแช่ก้นในน้ำอุ่นวันละสองถึงสามครั้ง ครั้งละสิบถึงสิบห้านาที จะช่วยลดการเกร็งตัวของกล้ามเนื้อหูรูดและบรรเทาอาการปวดได้ดีมาก
• ทำความสะอาดอย่างอ่อนโยน: หลีกเลี่ยงการใช้กระดาษชำระที่แห้งและแข็งถูแรงๆ ลองเปลี่ยนมาใช้การล้างด้วยน้ำเปล่าแล้วซับเบาๆ แทน

แบบไหนที่ปล่อยไว้ไม่ได้และควรมาพบแพทย์ทันที?

หากลองปรับพฤติกรรม ดื่มน้ำ กินผัก และแช่น้ำอุ่นแล้ว อาการปวดหรือเลือดยังไม่ดีขึ้นภายในสองสัปดาห์ หรือมีอาการปวดรุนแรงจนใช้ชีวิตประจำวันไม่ได้ แนะนำว่าควรมาให้แพทย์ตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด เพราะบางครั้งอาการเจ็บอาจไม่ใช่แค่รอยปริธรรมดา แต่อาจมีภาวะแทรกซ้อนอย่างริดสีดวงทวารหรือแผลติดเชื้อเรื้อรังร่วมด้วย ซึ่งแพทย์อาจพิจารณาให้ใช้ยาทาเฉพาะที่เพื่อคลายกล้ามเนื้อ หรือให้ยาช่วยปรับอุจจาระเพื่อให้แผลได้พักและสมานตัวได้อย่างเต็มที่