ปวดท้องน้อยเรื้อรัง ระวังโรคทางนรีเวชอักเสบในอุ้งเชิงกราน

ทำความรู้จักโรคทางนรีเวชอักเสบในอุ้งเชิงกรานแบบเข้าใจง่าย

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยอาการปวดท้องน้อยหน่วงๆ เหมือนจะมีประจำเดือนแต่ก็ไม่ใช่ หรือบางคนมีตกขาวผิดปกติร่วมด้วย ซึ่งอาการเหล่านี้มักถูกมองข้ามว่าเป็นเรื่องปกติ แต่จริงๆ แล้วนี่อาจเป็นสัญญาณเตือนของ โรคทางนรีเวชอักเสบในอุ้งเชิงกราน (Pelvic Inflammatory Disease หรือ PID) ซึ่งเกิดจากการติดเชื้อในระบบสืบพันธุ์ของผู้หญิง ไม่ว่าจะเป็นมดลูก ท่อนำไข่ หรือรังไข่ หากปล่อยทิ้งไว้จนเรื้อรังอาจส่งผลเสียต่อการมีบุตรในอนาคตได้

สาเหตุที่ทำให้เกิดการอักเสบในอุ้งเชิงกราน

สาเหตุหลักมักเกิดจากการที่เชื้อโรคจากช่องคลอดหรือปากมดลูกเดินทางเข้าไปลึกถึงมดลูกและท่อนำไข่ โดยส่วนใหญ่เป็นเชื้อที่ติดต่อผ่านทางเพศสัมพันธ์ เช่น หนองใน หรือหนองในเทียม นอกจากนี้ยังอาจเกิดจากพฤติกรรมบางอย่างที่ทำให้สมดุลในช่องคลอดเปลี่ยนไป จนเชื้อแบคทีเรียประจำถิ่นเจริญเติบโตผิดปกติและลุกลามขึ้นไปด้านบน

อาการแบบไหนที่เตือนว่าเรากำลังมีปัญหา

• มีอาการปวดท้องน้อยอย่างต่อเนื่อง หรือปวดมากผิดปกติขณะมีเพศสัมพันธ์
• ตกขาวมีสี กลิ่น หรือลักษณะที่เปลี่ยนไปจากเดิม เช่น มีสีเหลืองหรือเขียวและมีกลิ่นเหม็นคาว
• มีเลือดออกกะปริดกะปรอยทางช่องคลอดโดยไม่ได้อยู่ในช่วงรอบเดือน
• มีไข้ หนาวสั่น หรือรู้สึกคลื่นไส้ร่วมด้วยในกรณีที่การอักเสบรุนแรง

ทำไมการตรวจภายในถึงสำคัญมาก

การตรวจวินิจฉัยโรคนี้ไม่สามารถทำได้แค่การซักประวัติเพียงอย่างเดียว หมอจำเป็นต้องตรวจภายในเพื่อดูว่ามีการอักเสบของปากมดลูก หรือมีการกดเจ็บบริเวณปีกมดลูกหรือไม่ การตรวจหาเชื้อจากตกขาวจะช่วยให้เราเลือกยาปฏิชีวนะได้ตรงจุดที่สุด เพราะเชื้อแต่ละชนิดตอบสนองต่อยาไม่เหมือนกัน

วิธีรักษาและการดูแลตัวเอง

เมื่อตรวจพบการอักเสบ หมอจะจ่ายยาปฏิชีวนะให้ทานอย่างต่อเนื่องตามระยะเวลาที่กำหนด ซึ่งสำคัญมากว่าต้องกินให้ครบแม้จะรู้สึกว่าอาการดีขึ้นแล้วก็ตาม เพราะหากหยุดยาเองอาจทำให้เชื้อดื้อยาและกลับมาเป็นซ้ำได้อีก นอกจากนี้ในช่วงที่มีอาการ ควรหลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์จนกว่าจะรักษาหายสนิท และที่สำคัญคู่สมรสควรได้รับการตรวจหรือรับยาไปรักษาพร้อมกันด้วยเพื่อป้องกันการส่งเชื้อกลับไปกลับมา

ป้องกันไว้ดีกว่าแก้ เรื่องสุขภาพผู้หญิงไม่ควรมองข้าม

วิธีป้องกันที่ดีที่สุดคือการมีเพศสัมพันธ์ที่ปลอดภัย การใช้ถุงยางอนามัยสามารถลดความเสี่ยงจากโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้ดีเยี่ยม และควรหลีกเลี่ยงการสวนล้างช่องคลอด เพราะการทำเช่นนั้นอาจไปผลักดันเชื้อโรคให้เข้าไปลึกขึ้น หากเริ่มมีอาการปวดท้องน้อยผิดปกติ อย่ารอให้หายเอง การรีบมาพบแพทย์ตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยป้องกันไม่ให้เกิดพังผืดในอุ้งเชิงกราน ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของการปวดท้องน้อยเรื้อรังและภาวะมีบุตรยาก