ท้องเสียรุนแรงจากภาวะติดเชื้อในทางเดินอาหาร ดูแลตัวเองอย่างไรให้หายไว

ภาวะติดเชื้อในทางเดินอาหาร คืออะไรและทำไมเราถึงท้องเสีย

เวลาที่มีอาการท้องเสีย ถ่ายเหลวบ่อย หรืออาเจียนไม่หยุด หลายคนมักจะนึกถึงของกินมื้อล่าสุดที่เพิ่งทานเข้าไป นี่คือลักษณะเด่นของ ภาวะติดเชื้อในทางเดินอาหาร ซึ่งเกิดจากการที่เชื้อโรค ไม่ว่าจะเป็นไวรัส แบคทีเรีย หรือแม้แต่สารพิษจากเชื้อโรค เล็ดลอดผ่านเข้าไปในร่างกายผ่านทางอาหารหรือน้ำดื่มที่ปนเปื้อน เมื่อเชื้อเข้าสู่กระเพาะอาหารและลำไส้ ร่างกายจะพยายามขับสิ่งที่แปลกปลอมออกอย่างรวดเร็ว ทำให้เกิดอาการถ่ายเหลวและคลื่นไส้ตามมา

สัญญาณเตือนที่บอกว่าเรากำลังติดเชื้อแล้ว

อาการเริ่มแรกมักมาแบบตั้งตัวไม่ติด บางคนเริ่มจากอาการปวดมวนท้องเหมือนถูกบีบ ตามมาด้วยการถ่ายเหลวเป็นน้ำ หรือบางรายอาจมีอาการอาเจียนร่วมด้วยอย่างรุนแรง สิ่งที่ต้องสังเกตคืออาการไข้ต่ำๆ และอาการอ่อนเพลียจากการเสียน้ำ หากพบว่ามีมูกเลือดปนมากับอุจจาระ หรือปวดท้องรุนแรงจนทนไม่ได้ นั่นอาจเป็นสัญญาณว่าการติดเชื้อนั้นลึกกว่าแค่การอาหารเป็นพิษทั่วไป

สิ่งที่ต้องรีบทำทันทีเมื่อเริ่มมีอาการ

• จิบน้ำเกลือแร่ให้บ่อย: หัวใจสำคัญไม่ใช่การหยุดถ่ายในทันที แต่คือการเติมน้ำและเกลือแร่ที่เสียไป หากดื่มน้ำเปล่าเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอต่อการรักษาความสมดุลของร่างกาย
• พักระบบทางเดินอาหาร: หลีกเลี่ยงอาหารที่ย่อยยาก อาหารรสจัด หรือนม เพราะในขณะที่ลำไส้อักเสบ ร่างกายมักจะย่อยน้ำตาลแลคโตสได้น้อยลง ทำให้ท้องเสียหนักกว่าเดิม
• เลือกทานอาหารอ่อน: ข้าวต้ม หรือโจ๊กใส่เนื้อสัตว์ย่อยง่าย จะช่วยให้ร่างกายมีพลังงานโดยไม่ไปกระตุ้นลำไส้มากเกินไป

ทำไมการกินยาหยุดถ่ายอาจไม่ใช่ทางเลือกที่ดีที่สุด

หลายคนเมื่อท้องเสียจะรีบหายาหยุดถ่ายมากินทันที ซึ่งหมอมักจะไม่แนะนำในกรณีที่มีการติดเชื้อ เพราะการถ่ายคือกระบวนการที่ร่างกายกำลังกำจัดเชื้อโรคและสารพิษออกไป หากเราไปบล็อกไม่ให้มันถ่าย เชื้อโรคเหล่านั้นจะค้างอยู่ในลำไส้และอาจทำให้ไข้สูงหรือมีการติดเชื้อลุกลามมากขึ้น ยาหยุดถ่ายควรใช้ในกรณีที่จำเป็นจริงๆ เช่น ต้องเดินทางไกล แต่ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์หรือเภสัชกรเท่านั้น

อาการแบบไหนที่ห้ามรอและต้องรีบพบแพทย์ด่วน

หากดูแลตัวเองที่บ้านแล้ว 24 ชั่วโมงอาการยังไม่ดีขึ้น หรือมีอาการดังต่อไปนี้ ควรมาพบแพทย์ทันที:

• มีไข้สูงลอยไม่ยอมลด
• ถ่ายเป็นมูกเลือดหรือเลือดสด
• อาเจียนรุนแรงจนไม่สามารถจิบน้ำเกลือแร่ได้เลย
• มีอาการขาดน้ำรุนแรง เช่น ปากแห้ง ตาโหล ปัสสาวะน้อยลงมาก หรือเพลียจนแทบไม่มีแรง
• ปวดท้องรุนแรงมากขึ้นเรื่อยๆ แทนที่จะปวดเป็นพักๆ

ป้องกันไว้ก่อนเพื่อไม่ให้เกิดการติดเชื้อซ้ำ

การป้องกันที่ง่ายที่สุดคือการรักษาความสะอาดของมื้ออาหาร โดยเฉพาะการทานอาหารที่ปรุงสุกใหม่เสมอ หลีกเลี่ยงอาหารค้างคืนที่อุ่นไม่ทั่วถึง และที่สำคัญคือการล้างมือให้สะอาดก่อนหยิบจับอาหารเข้าปาก เพราะมือของเราคือพาหะชั้นดีที่นำเชื้อโรคเข้าสู่ร่างกายได้โดยไม่รู้ตัว