ภาวะติดเชื้อในทางเดินอาหาร: รับมืออย่างไรให้หายไวและปลอดภัย

ท้องเสียกะทันหันแบบนี้ ติดเชื้อในทางเดินอาหารหรือเปล่า

หลายคนคงเคยมีประสบการณ์ตื่นมากลางดึกแล้วปวดท้องบิดมวนท้อง จนต้องวิ่งเข้าห้องน้ำไม่หยุด หรือบางคนอาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียนร่วมด้วย อาการเหล่านี้มักเป็นสัญญาณเตือนของ ภาวะติดเชื้อในทางเดินอาหาร ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากการที่เราไปทานอาหารหรือดื่มน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อโรคเข้าไป ไม่ว่าจะเป็นเชื้อไวรัส แบคทีเรีย หรือแม้แต่สารพิษจากเชื้อโรคเหล่านั้น

สัญญาณเตือนที่ร่างกายบอกว่ากำลังติดเชื้อ

อาการของภาวะนี้อาจแสดงตัวแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับชนิดของเชื้อที่ได้รับ แต่โดยทั่วไปมักพบอาการดังนี้

• ถ่ายเหลวเป็นน้ำ หรือถ่ายบ่อยมากกว่า 3 ครั้งต่อวัน
• มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน หรือเบื่ออาหาร
• ปวดท้องแบบบิดเกร็งเป็นพักๆ
• อาจมีไข้ต่ำๆ หรือมีอาการอ่อนเพลียจากการเสียน้ำ

จัดการตัวเองอย่างไรเมื่อเริ่มถ่ายท้องไม่หยุด

หัวใจสำคัญของการดูแลตัวเองคือการป้องกันไม่ให้ร่างกายขาดน้ำครับ หากยังทานได้ ให้จิบน้ำผสมเกลือแร่สำหรับท้องเสีย (ORS) ทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง เพื่อชดเชยน้ำและเกลือแร่ที่เสียไปทางอุจจาระและอาเจียน หลีกเลี่ยงการดื่มน้ำอัดลมหรือน้ำผลไม้ที่มีน้ำตาลสูง เพราะอาจทำให้อาการถ่ายเหลวแย่ลงได้ ส่วนเรื่องอาหารแนะนำให้เลือกทานอาหารอ่อน ย่อยง่าย เช่น ข้าวต้ม หรือโจ๊ก โดยเลี่ยงอาหารรสจัด ของทอด ของมัน และนม ในช่วง 1-2 วันแรก

ทำไมถึงห้ามซื้อยาหยุดถ่ายกินเองทันที

หลายคนชอบซื้อยาหยุดถ่ายมาทานเพื่อให้จบปัญหาเร็วๆ แต่หมออยากเตือนว่า หากร่างกายกำลังติดเชื้อ การไปหยุดการเคลื่อนไหวของลำไส้จะทำให้เชื้อโรคและสารพิษค้างอยู่ในร่างกายนานขึ้น ซึ่งอาจส่งผลเสียมากกว่าผลดี ดังนั้นการใช้ยาหยุดถ่ายควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกรเท่านั้น โดยเฉพาะในรายที่มีไข้สูงหรือถ่ายเป็นมูกเลือด

อาการแบบไหนที่เตือนว่าต้องรีบไปพบแพทย์ทันที

แม้ภาวะติดเชื้อในทางเดินอาหารส่วนใหญ่จะหายเองได้ภายในไม่กี่วัน แต่หากมีอาการต่อไปนี้ ถือเป็นเรื่องที่วางใจไม่ได้และควรไปโรงพยาบาลโดยด่วน

• ถ่ายเป็นมูกเลือด หรือมีสีดำคล้ายถ่าน
• มีไข้สูงเกิน 38.5 องศาเซลเซียส
• อาเจียนรุนแรงจนดื่มน้ำไม่ได้เลย
• ปวดท้องรุนแรงมากจนทนไม่ไหว
• มีภาวะขาดน้ำรุนแรง เช่น ปากแห้ง ตาโหล ปัสสาวะออกน้อยมาก หรือซึมลง

วิธีป้องกันตัวเองให้ห่างไกลจากเชื้อโรค

การป้องกันทำได้ไม่ยากด้วยหลักสุขอนามัยพื้นฐาน เริ่มจากการทานอาหารที่ปรุงสุกใหม่เสมอ หลีกเลี่ยงอาหารค้างคืนหรืออาหารที่วางทิ้งไว้ในอุณหภูมิห้องนานๆ หมั่นล้างมือให้สะอาดก่อนทานอาหารและหลังเข้าห้องน้ำทุกครั้ง หากเราใส่ใจเรื่องความสะอาดของอาหารและน้ำดื่ม ก็จะช่วยลดความเสี่ยงในการรับเชื้อโรคเข้าสู่ร่างกายได้มหาศาลครับ