ความดันโลหะสูงในลูกตา เรื่องใกล้ตัวที่ไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิดถ้าเข้าใจมัน

เวลาหมอตรวจเจอความดันในตา หมอไม่ได้กำลังวัดความดันแขนนะ

หลายคนตกใจมากเวลาที่หมอหยิบเครื่องมือมาตรวจตาแล้วบอกว่า ตาเรามีความดันสูง ภาพแรกที่ผุดขึ้นมาในหัวคือเส้นเลือดในสมองจะแตกหรือเปล่า ความจริงคือระบบไหลเวียนของเหลวในลูกตากับความดันโลหิตทั่วไปคนละเรื่องกันเลย ตาของเราไม่ได้มีเลือดสูบฉีดด้วยแรงดันสูงแบบนั้น แต่ข้างในลูกตามีน้ำใสๆ ที่เรียกว่าน้ำหล่อเลี้ยงลูกตาคอยไหลเวียนอยู่ตลอดเวลา

ทำไมนํ้าในตาถึงล้นและดันลูกตาให้แน่นขึ้นได้ล่ะ?

กลไกมันง่ายมากครับ ปกติแล้วตาเราจะผลิตน้ำใสๆ นี้ออกมาเพื่อหล่อเลี้ยงเลนส์ตาและกระจกตา แล้วก็ระบายออกไปทางท่อระบายน้ำเล็กๆ ที่มุมตา ถ้าวันดีคืนดีท่อระบายน้ำนี้เกิดตีบตัน ระบายน้ำไม่ทัน หรือร่างกายผลิตน้ำออกมามากเกินไป น้ำพวกนั้นก็จะคั่งอยู่ข้างใน ดันให้ลูกตาของเรามีความรู้สึกแน่นและมีความดันสูงขึ้น เหมือนลูกโป่งที่ถูกอัดลมเข้าไปเยอะๆ นั่นแหละครับ

กลุ่มเสี่ยงที่หมออยากให้ระวังเป็นพิเศษ

อาการนี้มักจะมาเงียบๆ ไม่มีสัญญาณเตือน แต่ถ้าเราเข้าข่ายกลุ่มเสี่ยงเหล่านี้ควรตรวจเช็กตากับหมอตาเป็นประจำ:

• คนที่มีอายุเกินสี่สิบปีขึ้นไป ระบบระบายน้ำในตาเริ่มเสื่อมตามกาลเวลา
• คนในครอบครัวมีประวัติเป็นโรคต้อหินหรือความดันตาและสายตาสั้นมากๆ
• คนที่ต้องใช้ยากลุ่มสเตียรอยด์ติดต่อกันเป็นเวลานาน ไม่ว่าจะหยอดตา กิน หรือทา
• คนที่เคยประสบอุบัติเหตุที่ดวงตา แม้จะนานมาแล้วก็ตาม

ปล่อยไว้ไม่รักษา ตาอาจจะมืดบอดได้จริงหรือ?

คำถามนี้หมอโดนถามบ่อยมาก ความจริงคือถ้าความดันโลหะสูงในลูกตาปล่อยให้สูงค้างไว้นานๆ โดยไม่ยอมลดมันลง แรงดันนี้จะไปเบียดและทำลายเส้นประสาทตา ซึ่งทำหน้าที่ส่งภาพจากตาไปที่สมอง เมื่อเส้นประสาทตาเสียหายไปแล้ว มันไม่สามารถฟื้นฟูกลับสนคืนมาได้ ส่งผลให้ลานสายตาค่อยๆ แคบลง มองด้านข้างไม่เห็น และอาจตาบอดสนิทได้ในที่สุด

วิธีสังเกตอาการเตือนภัยที่ร่างกายส่งมา

ในระยะแรกเราแทบไม่รู้สึกอะไรเลยครับ แต่วันไหนที่ความดันพุ่งสูงมากๆ แบบเฉียบพลัน ร่างกายจะประท้วงด้วยอาการเหล่านี้:

• ปวดกระบอกตาอย่างรุนแรงจนบางคนนึกว่าปวดไมเกรด
• ตามัวลงกะทันหัน มองเห็นแสงสีรุ้งรอบดวงไฟเวลามองตอนกลางคืน
• มีอาการตาแดงร่วมด้วยอย่างเห็นได้ชัด
• คลื่นไส้ อาเจียน จากอาการปวดตาสุดขีด

การรักษาและการปรับตัวเมื่อรู้ตัวว่าเป็น

พอตรวจเจอแล้ว หมอไม่ได้หมายความว่าเราต้องผ่าตัดเสมอไป ส่วนใหญ่จะเริ่มจากการใช้ยาหยอดตาลดความดัน ซึ่งมีกลไกช่วยลดการสร้างน้ำในตาหรือช่วยเปิดท่อระบายน้ำให้ไหลสะดวกขึ้น สิ่งสำคัญคือต้องหยอดสม่ำเสมอตามเวลา ห้ามหยุดยาเองเด็ดขาด แม้จะรู้สึกว่าตาสบายดีแล้วก็ตาม ควบคู่ไปกับการมาตรวจติดตามอาการตามนัดอย่างเคร่งครัด