เมื่อโลกเงียบลงกะทันหัน: ทำความเข้าใจภาวะสูญเสียการได้ยินและหูหนวกถาวร

เสียงที่หายไปกะทันหัน: สัญญาณเตือนที่ห้ามมองข้าม

หลายคนมักเริ่มสังเกตเห็นว่าตัวเองฟังเพลงไม่ชัด หรือเริ่มหันไปถามคนข้างๆ บ่อยขึ้นว่าเมื่อกี้พูดว่าอะไร อาการเหล่านี้มักเกิดขึ้นอย่างช้าๆ จนเราเผลอชินไปกับมัน แต่ในบางกรณี อาการสูญเสียการได้ยินหรือหูหนวกถาวรอาจเกิดขึ้นได้ในเวลาอันรวดเร็ว การเข้าใจว่าร่างกายกำลังสื่อสารอะไรกับเราเป็นสิ่งสำคัญมาก เพราะการรักษาให้ทันท่วงทีคือหัวใจสำคัญของการรักษาการได้ยินเอาไว้

ทำไมจู่ๆ ถึงไม่ได้ยินเสียง? สาเหตุที่คนส่วนใหญ่นึกไม่ถึง

ความผิดปกติของการได้ยินไม่ได้เกิดจากแค่ขี้หูอุดตันเสมอไป กลไกการทำงานของหูนั้นละเอียดอ่อนมาก ตั้งแต่หูชั้นนอกไปจนถึงเส้นประสาทที่ส่งสัญญาณไปยังสมอง สาเหตุหลักที่พบบ่อยได้แก่

• การสัมผัสกับเสียงที่ดังเกินขนาดติดต่อกันเป็นเวลานานจนเซลล์ขนในหูชั้นในเสียหาย
• การติดเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียที่เข้าไปทำลายระบบประสาทการรับเสียง
• ภาวะหูตึงจากอายุที่มากขึ้นตามธรรมชาติ
• โรคประจำตัวบางชนิด เช่น เบาหวานหรือความดันโลหิตสูงที่ส่งผลต่อการไหลเวียนเลือดไปเลี้ยงหู
• ผลข้างเคียงจากยาบางกลุ่มที่มีพิษต่อหู

สัญญาณเตือนแบบไหน ที่เรียกว่าเข้าข่ายสูญเสียการได้ยิน

เรามักจะรู้ตัวเมื่อความเงียบเริ่มเข้ามาเยือนชีวิต ลองสังเกตตัวเองดูว่ามีอาการเหล่านี้หรือไม่

• รู้สึกว่าคนรอบข้างพูดเบาลง หรือพูดไม่ชัดเหมือนอมอะไรไว้ในปาก
• ต้องเร่งเสียงโทรทัศน์หรือวิทยุดังกว่าปกติที่เคยฟัง
• มีเสียงวิ้งๆ หรือเสียงรบกวนในหูตลอดเวลา
• ฟังเสียงในที่ที่มีคนคุยกันเยอะๆ ได้ยากลำบาก
• มักจะหันข้างที่ยังได้ยินดีกว่าไปหาคู่สนทนาโดยไม่รู้ตัว

เมื่อหูหนวกถาวรเกิดขึ้นแล้ว รักษาได้หรือเปล่า

หากเซลล์รับเสียงในหูชั้นในตายไปแล้ว การจะทำให้กลับมาเป็นปกติเหมือนเดิมนั้นเป็นเรื่องยากทางการแพทย์ แต่ความก้าวหน้าในปัจจุบันช่วยให้เราจัดการกับปัญหาได้ดีขึ้นมาก ขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรงและสาเหตุ

การใช้ตัวช่วยให้กลับมาฟังได้ชัดอีกครั้ง

สำหรับคนที่มีอาการหูตึงหรือสูญเสียการได้ยินบางส่วน เครื่องช่วยฟังยังคงเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้การใช้ชีวิตประจำวันกลับมาเป็นปกติได้มากที่สุด ส่วนในรายที่มีภาวะหูหนวกถาวรจากความเสียหายของประสาทหู การผ่าตัดฝังประสาทหูเทียมเป็นทางเลือกที่ช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาสื่อสารกับโลกภายนอกได้อีกครั้ง

วิธีดูแลหูของเราให้ไปกับเราได้นานที่สุด

เราคงไม่สามารถย้อนเวลาได้ แต่เราสามารถป้องกันไม่ให้มันแย่ลงไปกว่าเดิมได้ด้วยวิธีง่ายๆ

• หลีกเลี่ยงการอยู่ในที่ที่มีเสียงดังจัดเกินไป หากเลี่ยงไม่ได้ควรใช้อุปกรณ์ป้องกันเสียง
• งดการแคะหูด้วยก้านสำลีหรือของแข็ง เพราะอาจไปดันขี้หูให้ลึกขึ้นหรือทำให้แก้วหูทะลุได้
• ควบคุมโรคประจำตัวให้ดี โดยเฉพาะเบาหวานและความดัน เพื่อรักษาระบบไหลเวียนเลือดให้สมดุล
• รีบพบแพทย์ทันทีหากรู้สึกหูอื้อกะทันหัน หรือมีอาการเวียนหัวร่วมด้วย เพราะนั่นอาจเป็นสัญญาณของภาวะหูดับเฉียบพลันที่รักษาหายได้หากมาพบแพทย์ในเวลาที่เหมาะสม

อย่าปล่อยให้ความเงียบค่อยๆ พรากความสุขในการสื่อสารไปจากชีวิต หากเริ่มรู้สึกว่าการได้ยินไม่เหมือนเดิม การเข้ามาปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียดจะช่วยให้คุณวางแผนการรักษาได้อย่างถูกต้องที่สุด