ทำความเข้าใจอาการสูญเสียการได้ยินหรือหูหนวกถาวร ก่อนจะสายเกินแก้

เสียงเริ่มเบาลงหรือเปล่า: สัญญาณเตือนที่ห้ามมองข้าม

หลายครั้งที่หมอตรวจคนไข้ในคลินิก มักจะพบว่าคนไข้ที่มาด้วยปัญหาการได้ยิน มักจะมาในวันที่หูตึงไปมากแล้ว หลายคนเข้าใจผิดว่าการได้ยินลดลงเป็นเรื่องปกติของวัยที่สูงขึ้น แต่จริงๆ แล้วการสูญเสียการได้ยินมีหลายระดับ และหากปล่อยทิ้งไว้จนกลายเป็นอาการสูญเสียการได้ยินหรือหูหนวกถาวร การแก้ไขจะทำได้ยากขึ้นมาก

สาเหตุอะไรบ้างที่ทำให้หูดับหรือสูญเสียการได้ยินถาวร

อาการหูหนวกไม่ได้เกิดขึ้นแค่จากอายุที่มากขึ้นเท่านั้น แต่ยังมีปัจจัยอื่นที่ทำลายเซลล์ขนในหูชั้นใน ซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่สุดในการรับเสียง โดยสาเหตุหลักๆ มีดังนี้

• การสัมผัสเสียงดังเป็นเวลานาน: ไม่ว่าจะเป็นการใส่หูฟังเปิดเพลงดัง หรือการทำงานในที่ที่มีเสียงเครื่องจักรตลอดเวลา เสียงเหล่านี้จะค่อยๆ ทำลายระบบประสาทหูโดยที่เราไม่รู้ตัว
• อายุที่มากขึ้น: เมื่อเซลล์ประสาทหูเสื่อมสภาพตามวัย ทำให้ความสามารถในการแยกแยะเสียงพูดทำได้ยากขึ้น
• โรคประจำตัว: โดยเฉพาะโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือไขมันในเลือดสูง ที่ส่งผลกระทบต่อระบบไหลเวียนเลือดไปเลี้ยงหู
• ผลข้างเคียงจากยา: ยาบางชนิดมีพิษต่อประสาทหู หากใช้ติดต่อกันนานโดยไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์
• การติดเชื้อหรืออุบัติเหตุ: เช่น การติดเชื้อรุนแรงในหูชั้นกลาง หรือการได้รับบาดเจ็บที่ศีรษะจนกระทบกระเทือนถึงหูชั้นใน

เมื่อไหร่ที่ควรสงสัยว่าตัวเองอาจกำลังหูหนวกถาวร

อาการหูหนวกถาวรมักไม่เกิดขึ้นทันทีทันใดในกรณีเสื่อมตามวัย แต่จะมีสัญญาณเตือนที่เราสังเกตได้เอง หากพบอาการเหล่านี้ หมอแนะนำว่าอย่ารอดูอาการเอง ให้รีบเข้ามาตรวจเช็กจะดีที่สุด

• ต้องคอยถามให้คนอื่นพูดซ้ำบ่อยๆ หรือเปิดโทรทัศน์เสียงดังกว่าคนอื่นเสมอ
• รู้สึกเหมือนมีเสียงหึ่งๆ หรือเสียงวิ้งๆ ในหูตลอดเวลา
• เริ่มฟังบทสนทนาในที่ที่มีเสียงรบกวนได้ยากขึ้น เช่น ร้านอาหารหรือห้างสรรพสินค้า
• ฟังเสียงสูงๆ เช่น เสียงนกร้องหรือเสียงกริ่งประตูได้ไม่ชัดเจนเหมือนเมื่อก่อน

การป้องกันเพื่อรักษาการได้ยินให้คงอยู่กับเราไปนานๆ

แม้ว่าบางกรณีเราไม่สามารถเลี่ยงความเสื่อมได้ แต่เราสามารถชะลอการสูญเสียการได้ยินได้ด้วยวิธีง่ายๆ

• ลดการใช้หูฟังในระดับเสียงที่ดังเกินไป โดยใช้กฎ 60/60 คือฟังไม่เกินร้อยละ 60 ของระดับเสียงสูงสุด และไม่เกิน 60 นาทีต่อวัน
• สวมอุปกรณ์ป้องกันเสียง หากต้องอยู่ในที่ที่มีเสียงดังเป็นเวลานาน
• ควบคุมโรคประจำตัวให้ดี เพราะหลอดเลือดที่แข็งแรงมีความสำคัญต่อสุขภาพหู
• หากรู้สึกว่าหูอื้อกะทันหัน หรือมีอาการหูดับเฉียบพลัน ให้รีบมาพบแพทย์ภายใน 24-48 ชั่วโมง เพราะเป็นช่วงเวลาทองในการรักษา

เมื่อหูหนวกไปแล้ว ยังพอมีทางแก้ไขได้ไหม

สำหรับกรณีที่สูญเสียการได้ยินถาวรจนกระทบต่อการใช้ชีวิต ปัจจุบันเรามีเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ก้าวหน้ามาก ไม่ว่าจะเป็นเครื่องช่วยฟังที่ขนาดเล็กและฉลาดขึ้น หรือในกรณีที่ประสาทหูเสื่อมรุนแรง ก็ยังมีทางเลือกในการผ่าตัดฝังประสาทหูเทียม ดังนั้นการมาพบแพทย์เพื่อประเมินระดับการได้ยินจึงเป็นก้าวแรกที่สำคัญที่สุดในการกลับมามีคุณภาพชีวิตที่ดีอีกครั้ง