ภาวะเลือดออกในกระเพาะอาหารจากแผลเครียด: เมื่อความเจ็บป่วยทางกายกลายเป็นเรื่องใหญ่

แผลเครียดในกระเพาะอาหารคืออะไรและทำไมถึงเกิดขึ้นได้

เวลาเราพูดถึงความเครียด หลายคนมักนึกถึงเรื่องงานหรือความวิตกกังวลในใจ แต่ในมุมมองของคุณหมอ เมื่อร่างกายเผชิญกับภาวะวิกฤต เช่น การบาดเจ็บรุนแรง การผ่าตัดใหญ่ หรือการติดเชื้อในกระแสเลือด ร่างกายจะเกิดความเครียดทางสรีรวิทยาที่รุนแรงมาก ส่งผลให้เยื่อบุในกระเพาะอาหารขาดสมดุล เกิดการสร้างกรดมากเกินไปหรือกลไกการป้องกันตัวเองบกพร่อง จนกลายเป็นแผลลึกขึ้นมาได้ ซึ่งภาวะเลือดออกในกระเพาะอาหารจากแผลเครียดนี้ มักเกิดขึ้นในผู้ป่วยที่รักษาตัวอยู่ในโรงพยาบาลเป็นหลัก

สังเกตอาการผิดปกติอย่างไรก่อนสายเกินไป

สัญญาณเตือนที่ชัดเจนที่สุดคือลักษณะของการขับถ่ายและอาเจียน หากพบสิ่งเหล่านี้ต้องรีบเฝ้าระวังหรือแจ้งทีมแพทย์ทันที

• อาเจียนเป็นเลือด หรือมีลักษณะคล้ายกากกาแฟ
• อุจจาระมีสีดำเข้มเหมือนยางมะตอยหรือมีกลิ่นคาวรุนแรง
• รู้สึกหน้ามืด วิงเวียนศีรษะเหมือนจะเป็นลม เนื่องจากเสียเลือดในปริมาณมาก
• อัตราการเต้นของหัวใจเร็วขึ้นผิดปกติ

ใครบ้างที่เป็นกลุ่มเสี่ยงสูงต่อการเกิดแผลเครียด

ไม่ใช่ทุกคนที่จะเกิดแผลเครียดได้ง่ายๆ โดยปกติร่างกายมนุษย์มีกลไกป้องกันที่ดี แต่กลุ่มคนที่มีความเสี่ยงสูงคือผู้ที่ต้องนอนรักษาตัวในหอผู้ป่วยวิกฤต (ICU) เช่น

• ผู้ที่ต้องใส่เครื่องช่วยหายใจต่อเนื่องยาวนาน
• ผู้ที่มีปัญหาเรื่องการแข็งตัวของเลือด หรือมีเกล็ดเลือดต่ำ
• ผู้ที่เคยมีประวัติเป็นโรคแผลในกระเพาะอาหารมาก่อน
• ผู้ที่ได้รับยาในกลุ่มสเตียรอยด์ในปริมาณสูง

วิธีดูแลและการป้องกันไม่ให้เลือดออก

หัวใจสำคัญของการรักษาภาวะเลือดออกในกระเพาะอาหารจากแผลเครียด คือการป้องกันไม่ให้เกิดตั้งแต่แรก ทีมแพทย์มักจะให้ยาเพื่อควบคุมความเป็นกรดในกระเพาะอาหารในกลุ่มที่ได้รับความเสี่ยงสูง รวมถึงการดูแลให้ผู้ป่วยได้รับสารอาหารทางสายยางตั้งแต่เนิ่นๆ เพื่อให้กระเพาะอาหารมีการทำงานและมีสมดุลที่ดีขึ้น

เมื่อเกิดอาการเลือดออก คุณหมอทำอย่างไร

หากเกิดภาวะเลือดออกจริง การรักษาจะเริ่มจากการประเมินปริมาณเลือดที่เสียไปและให้เลือดทดแทนหากจำเป็น จากนั้นจะเป็นการส่องกล้องทางเดินอาหารเพื่อหาจุดเลือดออกและทำการห้ามเลือดโดยตรง หากวิธีส่องกล้องทำไม่ได้ผลหรือเลือดออกรุนแรงมากเกินกว่าจะควบคุม การปรึกษาศัลยแพทย์เพื่อพิจารณาการผ่าตัดจะเป็นทางเลือกสุดท้าย

การดูแลตัวเองเพื่อลดความเสี่ยงในอนาคต

แม้ภาวะแผลเครียดมักเกิดในผู้ป่วยวิกฤต แต่ในชีวิตประจำวันทั่วไป ความเครียดเรื้อรังและการใช้ชีวิตที่เร่งรีบก็ส่งผลต่อสุขภาพกระเพาะอาหารได้เช่นกัน การรักษาสุขภาพใจ พักผ่อนให้เพียงพอ หลีกเลี่ยงการทานยาแก้ปวดกลุ่มกัดกระเพาะโดยไม่จำเป็น และการพบแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพสม่ำเสมอ คือวิธีที่ดีที่สุดในการปกป้องสุขภาพทางเดินอาหารของคุณ