ภาวะรูเปิดกระเพาะอาหารส่วนปลายตีบตัน: เมื่อทางผ่านอาหารมีปัญหา

ภาวะรูเปิดกระเพาะอาหารส่วนปลายตีบตัน คืออะไรกันแน่

เวลาเราทานอาหาร อาหารจะเดินทางผ่านหลอดอาหารลงไปที่กระเพาะเพื่อคลุกเคล้ากับน้ำย่อย ก่อนจะถูกส่งต่อไปยังลำไส้เล็กผ่านประตูทางออกเล็กๆ ที่เรียกว่า รูเปิดกระเพาะอาหารส่วนปลาย หากช่องทางนี้ตีบตันลง อาหารก็ไม่สามารถผ่านไปได้ตามปกติ เปรียบเสมือนท่อน้ำที่อุดตัน ทำให้อาหารที่ทานเข้าไปค้างอยู่ในกระเพาะนานเกินความจำเป็น

สัญญาณเตือนที่บอกว่าทางเดินอาหารเริ่มมีปัญหา

อาการเด่นชัดที่มักพบในคนไข้ที่มีภาวะนี้คือ การอาเจียนออกมาเป็นอาหารที่ทานไปเมื่อหลายชั่วโมงก่อน หรืออาจจะเป็นอาหารที่ทานไปเมื่อวานแต่ยังย่อยไม่หมด กลิ่นมักจะเหม็นเปรี้ยวและไม่มีน้ำดีปน นอกจากนี้คนไข้มักรู้สึกอึดอัดแน่นท้องตลอดเวลาแม้จะไม่ได้ทานอะไรเยอะ น้ำหนักตัวลดลงอย่างรวดเร็วเพราะร่างกายได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ รวมถึงมีอาการอ่อนเพลียจากการขาดน้ำ

สาเหตุที่ทำให้ทางออกของกระเพาะอาหารตีบแคบ

สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดในอดีตคือแผลในกระเพาะอาหารเรื้อรัง ซึ่งเมื่อแผลหายจะเกิดเป็นพังผืดดึงรั้งจนช่องทางตีบแคบลง แต่ในปัจจุบันเราพบสาเหตุจากเนื้องอกหรือมะเร็งบริเวณกระเพาะอาหารส่วนปลายได้มากขึ้น นอกจากนี้อาจเกิดจากก้อนนิ่วที่หลุดลงมาอุดตัน หรือภาวะการอักเสบจากโรคอื่นๆ ที่ส่งผลกระทบต่อบริเวณรูเปิดกระเพาะอาหารส่วนปลายโดยตรง

การตรวจวินิจฉัยเพื่อหาต้นตอ

เมื่อมีอาการดังกล่าว หมอมักจะเริ่มจากการซักประวัติและตรวจร่างกายอย่างละเอียด หากสงสัยว่ามีความผิดปกติ การส่องกล้องกระเพาะอาหารเป็นวิธีที่แม่นยำที่สุด เพราะช่วยให้เห็นสภาพความตีบตันได้โดยตรงและยังสามารถตัดชิ้นเนื้อไปตรวจได้ด้วยว่าสาเหตุเกิดจากการอักเสบหรือเนื้อร้าย นอกจากนี้อาจมีการทำเอกซเรย์กลืนแป้งเพื่อดูการเคลื่อนที่ของอาหารผ่านกระเพาะอาหารอีกทางหนึ่ง

วิธีรักษาและการดูแลตัวเอง

การรักษาขึ้นอยู่กับสาเหตุที่เป็น หากเป็นจากภาวะอักเสบเรื้อรัง แพทย์อาจให้ยาปรับสภาพกระเพาะอาหารและติดตามอาการ แต่หากรูตีบแคบมากจนอาหารผ่านไม่ได้ แพทย์อาจพิจารณาการขยายรูเปิดผ่านกล้อง หรือในบางกรณีที่รุนแรงอาจต้องอาศัยการผ่าตัดเพื่อแก้ไขทางผ่านอาหารให้กลับมาเป็นปกติ ส่วนการดูแลตัวเองในช่วงที่มีอาการ ควรเริ่มจากการรับประทานอาหารอ่อนๆ ที่ย่อยง่าย แบ่งมื้ออาหารเป็นมื้อเล็กๆ แต่บ่อยครั้ง เพื่อลดภาระการทำงานของกระเพาะอาหาร

เมื่อไหร่ที่ต้องมาพบหมอทันที

อย่ารอจนร่างกายอ่อนเพลียเกินไป หากท่านมีอาการอาเจียนซ้ำๆ หลังทานอาหาร น้ำหนักลดผิดปกติ หรือรู้สึกแน่นท้องตลอดเวลาจนทานอาหารได้น้อยลง ควรรีบเข้ามาปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัย เพราะยิ่งตรวจพบสาเหตุได้เร็วเท่าไหร่ โอกาสที่จะรักษาให้กลับมาทานอาหารได้อย่างมีความสุขอีกครั้งก็ยิ่งมีสูงมากขึ้นเท่านั้น