กินเนื้อกึ่งสุกกึ่งดิบระวังไว้ให้ดี พยาธิตัวตืดแอบขโมยสารอาหารจนเลือดจาง

หลายคนเวลาไปตรวจสุขภาพแล้วเจอว่าตัวเองมีภาวะโลหิตจางจากการขาดวิตามินบี มักจะนึกถึงเรื่องการกินเจ การกินมังสวิรัติ หรือปัญหาเรื่องการดูดซึมของกระเพาะอาหารเป็นอันดับแรก แต่ในฐานะหมอที่ตรวจคนไข้มานาน อยากชวนมามองอีกมุมหนึ่งที่หลายคนคาดไม่ถึง นั่นคือเรื่องของเจ้าพยาธิตัวตืดที่แอบอาศัยอยู่ในลำไส้ของเราโดยไม่รู้ตัว

พยาธิตัวตืดกับวิตามินบีสิบสอง: ใครคือผู้ร้ายตัวจริงในลำไส้

เวลาที่เรากินเนื้อวัวหรือเนื้อหมูที่มีตัวอ่อนของพยาธิตัวตืดแบบสุกๆ ดิบๆ เจ้าตัวอ่อนนี้จะเดินทางเข้าไปฝังตัวและเติบโตเป็นพยาธิ์ตัวเต็มวัยยาวหลายเมตรอยู่ในลำไส้เล็กของเรา ความน่ากลัวคือ พยาธิตัวตืดประเภทนี้โดยเฉพาะพยาธิจากเนื้อวัว มีความสามารถพิเศษในการแย่งดูดวิตามินบีสิบสองที่เรารับประทานเข้าไปอย่างเอร็ดอร่อย ก่อนที่ร่างกายของเราจะได้ทันดูดซึมไปใช้สร้างเม็ดเลือดแดง

สัญญาณเตือนภัย เมื่อร่างกายเริ่มขาดวิตามินบีจนเลือดจาง

เมื่อวิตามินบีสิบสองถูกพยาธิแย่งไปหมดเรื่อยๆ คลังสำรองในตับก็จะเริ่มหมดลง จนทำให้เกิดภาวะโลหิตจางจากการขาดวิตามินบีตามมา อาการที่คนไข้มักจะมาเล่าให้ฟังที่ห้องตรวจมีตั้งแต่ความอ่อนเพลียเรื้อรัง หน้ามืดวิงเวียนเวลาลุกขึ้นเร็วๆ เหนื่อยง่ายกว่าปกติแม้จะทำกิจกรรมเบาๆ รวมไปถึงอาการชาตามมือตามเท้าเพราะระบบประสาทเริ่มทำงานได้ไม่เต็มที่ บางคนอาจมีลิ้นอักเสบแดงหรือมุมปากแตกบ่อยร่วมด้วย

ตรวจให้ชัวร์ว่าเป็นเพราะพยาธิหรือแค่อ่อนเพลียทั่วไป

การวินิจฉัยโรคนี้ไม่ได้ยากเกินไป หากคุณหมอซักประวัติแล้วพบว่าชอบกินลาบ ก้อย หรือเนื้อย่างแบบสุกๆ ดิบๆ ร่วมกับผลตรวจเลือดที่พบเม็ดเลือดแดงมีขนาดใหญ่ผิดปกติ (Megaloblastic anemia) และระดับวิตามินบีสิบสองในเลือดต่ำ ขั้นตอนต่อไปคือการตรวจอุจจาระเพื่อหาปล้องหรือไข่ของพยาธิ ซึ่งจะช่วยยืนยันสาเหตุที่แท้จริงได้อย่างแม่นยำ

วิธีจัดการขั้นเด็ดขาด กำจัดพยาธิพร้อมคืนวิตามินให้ร่างกาย

การรักษาภาวะโลหิตจางจากการขาดวิตามินบีจากสาเหตุนี้ ต้องทำควบคู่กันไปสองทาง ทางแรกคือการใช้ยาถ่ายพยาธิเพื่อกำจัดตัวตืดให้ออกไปจากลำไส้ พร้อมๆ กับการฉีดหรือกินวิตามินบีสิบสองเสริมเข้าไปเพื่อให้ร่างกายนำไปสร้างเม็ดเลือดแดงได้อย่างรวดเร็ว หลังจากนั้นสิ่งสำคัญที่สุดคือการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกิน หลีกเลี่ยงเนื้อสัตว์ที่ปรุงไม่สุก เพื่อไม่ให้พยาธิกลับมาแย่งสารอาหารในร่างกายของเราอีก