วิธีรับมือกับไข้ซ้ำตอนกลางคืน ลูกไข้ขึ้นสูงทำอย่างไรดี?

ลูกน้อยตัวรุมๆ ตอนกลางวัน พอตกดึกทำไมไข้ถึงกลับมาสูงอีก?

เวลาที่ลูกไม่สบาย สิ่งที่คนเป็นพ่อเป็นแม่กังวลใจมากที่สุดคงหนีไม่พ้นช่วงเวลากลางคืนครับ ตอนกลางวันเด็กๆ อาจจะดูร่าเริงขึ้น ไข้ลดลงจนเราตายใจ แต่พอถึงเวลาดึกดื่นเที่ยงคืน ตัวกลับมาร้อนจี๋อีกแล้ว อาการไข้ซ้ำตอนกลางคืนเป็นเรื่องที่พบได้บ่อยมากในเด็ก และมักทำให้คุณพ่อคุณแม่ต้องตื่นมาวนเวียนเช็ดตัวป้อนยากันจนไม่ได้นอน

ในฐานะหมอ ผมเข้าใจความเหนื่อยและ The Anxiety หรือความกังวลใจของคนเป็นพ่อเป็นแม่ดีครับ วันนี้เรามาคุยกันสบายๆ ถึงแนวทางการเฝ้าระวังไข้ซ้ำในช่วงเวลากลางคืน ว่ามีเทคนิคสังเกตอาการอย่างไร และควรดูแลลูกรักอย่างไรให้ปลอดภัยในช่วงเวลาวิกฤตแบบนี้

ทำไมไข้มักจะชอบกลับมาสูงเอาตอนดึกๆ?

หลายคนสงสัยว่าทำไมโรคหรืออาการไข้ถึงชอบเลือกเวลากลางคืนในการเล่นงาน ความจริงแล้วร่างกายของคนเรามีนาฬิกาชีวิตหรือที่เรียกว่า Circadian Rhythm คอยควบคุมอุณหภูมิร่างกายอยู่แล้วครับ ในช่วงเวลากลางคืน อุณหภูมิร่างกายตามธรรมชาติมักจะขยับสูงขึ้นเล็กน้อย ประกอบกับระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายกำลังทำงานอย่างหนักในการต่อสู้กับเชื้อโรค ทำให้สารเคมีในร่างกายที่กระตุ้นความร้อนถูกหลั่งออกมามากกว่าเดิม

นอกจากนี้ ฤทธิ์ของยาลดไข้ที่กินไปตั้งแต่หัวค่ำมักจะหมดลงในช่วงเวลาประมาณ 4 ถึง 6 ชั่วโมงพอดี ทำให้ฤทธิ์ยาหมดและไข้ตีกลับขึ้นมาสูงอีกรอบในช่วงตีสองหรือตีสามนั่นเองครับ

เตรียมตัวอย่างไรก่อนนอน เมื่อลูกมีไข้รุมๆ

ก่อนที่เราจะเข้านอนในคืนที่ลูกป่วย การเตรียมความพร้อมเป็นสิ่งสำคัญมากที่จะช่วยลดความตื่นตระหนกกลางดึก:

• เตรียมอุปกรณ์วัดไข้ให้พร้อม: วางเทอร์โมมิเตอร์ไว้ใกล้ตัว พร้อมถ่านสำรอง
• เตรียมยาลดไข้ตามน้ำหนัก: คำนวณปริมาณยาพาราเซตามอลล่วงหน้าให้ถูกต้องตามน้ำหนักตัวของลูก
• เตรียมกะละมังและผ้าสำหรับเช็ดตัว: วางไว้ใกล้มือ ไม่ต้องเดินหาตอนดึกๆ
• จัดเสื้อผ้าให้ระบายความร้อนได้ดี: ให้ลูกใส่เสื้อผ้าเนื้อบางเบา ไม่ห่มผ้าหนาจนเกินไปเพื่อระบายความร้อน

เช็คลิสต์ด่วน! อาการแบบไหนตอนดึกที่ต้องรีบพาไปโรงพยาบาล

การเฝ้าระวังไข้ซ้ำในช่วงเวลากลางคืน สิ่งสำคัญที่สุดคือการสังเกตสัญญาณอันตรายที่แปลว่าร่างกายกำลังแย่ หากลูกมีอาการเหล่านี้ ไม่ควรปล่อยไว้จนถึงเช้า ควรรีบพาไปห้องฉุกเฉินทันที:

• ซึมมากปลุกไม่ตื่น: เรียกชื่อไม่ตอบสนอง หรือตาปรือตลอดเวลา
• ชักจากไข้สูง: มีอาการเกร็ง กระตุก ตาเหลือก
• หายใจหอบเหนื่อย: หายใจแรงจนซี่โครงบุ๋ม ปีกจมูกบาน หรือริมฝีปากเขียวคล้ำ
• อาเจียนพุ่งทุกครั้งที่กินน้ำหรือยา: เสี่ยงต่อภาวะขาดน้ำอย่างรุนแรง
• มีผื่นขึ้นตามตัวร่วมกับไข้สูง: โดยเฉพาะผื่นสีแดงคล้ำที่ไม่จางลงเมื่อใช้นิ้วกด

วิธีดูแลเบื้องต้นเมื่อลูกตื่นมาตัวร้อนตอนตีสอง

ถ้าตื่นมากลางดึกแล้วพบว่าลูกตัวร้อนจี๋ สิ่งแรกที่ต้องตั้งสติคือการวัดอุณหภูมิให้แน่ชัด หากอุณหภูมิเกิน 38.5องศาเซลเซียส ให้พิจารณาให้ยาลดไข้ตามเกณฑ์น้ำหนักที่แพทย์เคยแนะนำไว้ พร้อมกับใช้ผ้าชุบน้ำอุ่นหมาดๆ เช็ดตัวเพื่อช่วยระบายความร้อนออกจากร่างกาย

พยายามให้ลูกจิบน้ำอุ่นบ่อยๆ ทีละน้อย เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ และคอยสังเกตอาการอย่างใกล้ชิดทุก 1-2 ชั่วโมง หลีกเลี่ยงความเชื่อผิดๆ เช่น การใส่เสื้อผ้าหนาๆ เพื่อให้เหงื่อออก เพราะจะยิ่งทำให้ความระบายความร้อนทำได้ยากขึ้น และอาจทำให้ไข้สูงยิ่งกว่าเดิม