ลูกน้อยก้นแดง ผื่นผ้าอ้อมกวนใจ รับมืออย่างไรให้หายไวและไม่กลับมาเป็นซ้ำ

เปิดผ้าอ้อมทีไรใจหายทุกที ทำไมลูกถึงก้นแดงเป็นปื๊ด?

เวลาที่คุณพ่อคุณแม่เปิดผ้าอ้อมเปลี่ยนให้ลูกน้อย แล้วเจอผิวบริเวณก้น ขาหนีบ หรืออวัยวะเพศแดงแจ๋ มีผื่นขึ้นเป็นเม็ดเล็กๆ หรือลอกเป็นขุย เชื่อว่าต้องรู้สึกใจหายและกังวลใจไม่น้อยเลยใช่ไหมครับ อาการแบบนี้แหละที่หมอเจอคุณแม่พาเจ้าตัวเล็กมาปรึกษาที่คลินิกอยู่บ่อยๆ ซึ่งในทางการแพทย์เรามักจะเรียกรวมๆ กันว่าอาการระคายเคืองผิวหนังจากผ้าอ้อมหรือผื่นผ้าอ้อม

สาเหตุหลักไม่ได้เกิดจากความสะอาดที่ไม่เพียงพอเสมอไปหรอกครับ แต่ผิวบอบบางของทารกต้องเผชิญกับความอับชื้น การเสียดสี และสารระคายเคืองจากปัสสาวะกับอุจจาระที่หมักหมมอยู่ในผ้าอ้อมเป็นเวลานาน ยิ่งถ้าช่วงไหนท้องเสียหรือฟันน้ำนมกำลังจะขึ้น ผิวตรงนั้นก็จะยิ่งอ่อนแอและเกิดผื่นแดงได้ง่ายเป็นพิเศษ

สังเกตให้ชัวร์ ลูกกำลังโดนผื่นผ้าอ้อมเล่นงานหรือแพ้อะไรอยู่หรือเปล่า?

ก่อนจะเริ่มดูแล เราต้องมาดูกันก่อนว่าผื่นที่ก้นลูกเนี่ย มันคือผื่นผ้าอ้อมธรรมดาหรือเป็นผื่นแพ้จากอย่างอื่นกันแน่ เพราะการรักษาจะต่างกันเล็กน้อยครับ

ผื่นผ้าอ้อมแบบระคายเคืองทั่วไป

มักจะแดงบริเวณที่สัมผัสกับผ้าอ้อมโดยตรง เช่น บริเวณนูนๆ ของก้น ต้นขาด้านใน หรือร่องก้น แต่ตรงรอยพับลึกๆ อาจจะไม่ค่อยโดน ผิวจะดูแดงและลูกอาจจะงอแงเวลาเช็ดทำความสะอาด

ผื่นแพ้สัมผัสจากผลิตภัณฑ์

ถ้าเพิ่งเปลี่ยนยี่ห้อผ้าอ้อม ทิชชูเปียกโลชั่น หรือสบู่เหลวอาบน้ำ แล้วลูกมีผื่นขึ้นตามรอยที่สัมผัสกับสิ่งนั้นๆ อันนี้อาจจะเป็นการแพ้สารเคมี น้ำหอม หรือสารกันเสียในผลิตภัณฑ์นั้นๆ มากกว่า

ผื่นติดเชื้อราแคนดิดา เจ้าตัวร้ายที่ชอบมาซ้ำเติม

ถ้าปล่อยให้ก้นแดงอับชื้นนานเกินสองสามวัน เจ้าเชื้อราบางตัวที่อยู่บนผิวหนังตามธรรมชาติจะฉวยโอกาสเจริญเติบโต ทำให้ผื่นแดงกระจายตัวเป็นวงกว้าง มีเม็ดเล็กๆ แดงๆ กระจายออกไปรอบนอก และมีรอยแดงตามซอกพับลึกๆ ชัดเจน

วิธีดูแลก้นลูกน้อยให้กลับมานุ่มนิ่ม ปราศจากผื่นแดงกวนใจ

เวลาที่ลูกเป็นผื่นผ้าอ้อม หลักการดูแลสำคัญที่สุดคือการคืนความแห้งสบายและฟื้นฟูเกราะป้องกันผิวให้กลับมาแข็งแรงครับ หมอแนะนำแนวทางปฏิบัติง่ายๆ ตามนี้เลย

เปลี่ยนผ้าอ้อมบ่อยขึ้น อย่าปล่อยให้อับชื้น

ในช่วงที่ลูกกำลังมีอาการ ควรถอดเปลี่ยนผ้าอ้อมทุกๆ สองชั่วโมง หรือเปลี่ยนทันทีหลังจากที่ลูกขับถ่าย อย่าปล่อยให้หมักหมมเด็ดขาด และทุกครั้งที่ล้างทำความสะอาด ควรใช้แค่น้ำเปล่าและซับเบาๆ ด้วยผ้าขนหนูสะอาด หลีกเลี่ยงการถูแรงๆ หรือใช้ทิชชูเปียกที่มีส่วนผสมของน้ำหอมและแอลกอฮอล์

ปล่อยให้ผิวได้หายใจบ้าง

ระหว่างวันลองหาเวลาปล่อยให้ก้นลูกได้สัมผัสอากาศบริสุทธิ์ หรือที่หมอชอบบอกคุณแม่ว่า ให้ทำแอร์ไทม์ (Air time) ปูผ้ายางแล้วให้ลูกนอนเล่นเปลือยก้นสักสิบถึงสิบห้านาทีต่อวัน จะช่วยลดความอับชื้นได้ดีมากๆ

ทาครีมเคลือบผิวหรือออยเมนท์ทุกครั้งหลังเปลี่ยน

เลือกผลิตภัณฑ์ประเภทซิงค์ออกไซด์ออยเมนท์ (Zinc oxide ointment) หรือปิโตรเลียมเจลลี่ ทาเคลือบผิวหนาๆ ก่อนใส่ผ้าอ้อมชิ้นใหม่ ครีมพวกนี้จะทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันไม่ให้ปัสสาวะและอุจจาระสัมผัสกับผิวโดยตรง และช่วยให้แผลแห้งไวขึ้น

อาการแบบไหนที่ควรพามาหาคุณหมอทันที?

ส่วนใหญ่แล้วผื่นผ้าอ้อมมักจะดีขึ้นได้เองภายในสองถึงสามวันถ้าวินิจฉัยและดูแลอย่างถูกต้อง แต่ถ้าดูแลเบื้องต้นแล้วยังมีอาการเหล่านี้ อย่ารอช้า พามาพบแพทย์ที่คลินิกดีกว่าครับ

• ผื่นไม่ดีขึ้นเลย หรือดูแย่ลงเรื่อยๆ แม้จะดูแลความสะอาดและทาครีมอย่างเคร่งครัดมาเกินสามวันแล้ว
• มีตุ่มหนอง ตุ่มพองใส หรือผิวหนังลอกหลุดจนมีเลือดซึม ซึ่งอาจบ่งบอกถึงการติดเชื้อแบคทีเรียหรือเชื้อราที่ต้องใช้ยาเฉพาะทาง
• ลูกมีไข้ร่วมด้วย งอแงผิดปกติ หรือกินนมน้อยลง
• ผื่นกระจายตัวลามไปที่หน้าท้อง แขน หรือส่วนอื่นๆ ของร่างกาย

การรักษาผื่นผ้าอ้อมในเด็กเล็กไม่ใช่เรื่องยาก แค่ต้องอาศัยความใส่ใจในเรื่องความสะอาดและความแห้งเป็นหลัก คุณพ่อคุณแม่มือใหม่อย่าเพิ่งเครียดหรือกังวลจนเกินไป ค่อยๆ สังเกตและปรับวิธีดูแล ลูกน้อยก็จะกลับมายิ้มร่าเริงและมีก้นเนียนนุ่มเหมือนเดิมแล้วครับ