รับมือลูกน้อยเป็นผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง: วิธีดูแลและจัดการแบบคุณหมอแนะนำ

ลูกมีผื่นแดง แห้ง คัน ใช่ผื่นภูมิแพ้ผิวหนังในทารกหรือเปล่านะ

หลายบ้านที่พาลูกน้อยมาหาหมอ มักจะกังวลกับผื่นแดงที่ขึ้นตามแก้ม ข้อพับแขน หรือขาของลูก ยิ่งเวลาผ่านไปผื่นยิ่งดูแห้ง แดงจัด และที่สำคัญคือลูกคันจนงอแง นอนหลับไม่สนิท ซึ่งอาการเหล่านี้เป็นสัญญาณที่พบได้บ่อยของโรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนังในทารก โดยทั่วไปมักเริ่มเห็นชัดตั้งแต่อายุ 2-3 เดือนเป็นต้นไปครับ

ผื่นภูมิแพ้ผิวหนังในทารก เกิดจากอะไรกันแน่

ถ้าให้อธิบายง่ายๆ คือผิวของน้องมีเกราะป้องกันที่อ่อนแอกว่าปกติ ทำให้ความชุ่มชื้นในผิวระเหยออกไปได้ง่าย และในขณะเดียวกัน สารก่อภูมิแพ้หรือเชื้อโรคก็เล็ดลอดเข้าไปทำให้อาการอักเสบได้ง่ายขึ้น ปัจจัยหลักเกิดจากสองส่วนคือ

• พันธุกรรม: หากคุณพ่อคุณแม่มีประวัติเป็นภูมิแพ้ หอบหืด หรือลมพิษ ลูกก็มีโอกาสเสี่ยงสูงกว่าเด็กทั่วไป
• ระบบภูมิคุ้มกัน: ผิวหนังของเด็กกลุ่มนี้ตอบสนองไวต่อสิ่งกระตุ้นรอบตัวมากกว่าปกติ ไม่ว่าจะเป็นอากาศแห้ง ฝุ่น หรือแม้แต่เนื้อผ้าที่สวมใส่

สัญญาณเตือนที่พ่อแม่ต้องสังเกต

อาการเริ่มต้นมักจะเริ่มจากผิวที่ดูแห้งกร้าน เหมือนผิวขาดน้ำ จากนั้นจะค่อยๆ แดงขึ้นและมีอาการคันตามมา พ่อแม่จะสังเกตเห็นลูกชอบถูหน้ากับที่นอน หรือใช้มือเกาบ่อยๆ ในเด็กทารก ผื่นมักจะชอบขึ้นบริเวณแก้ม หน้าผาก หรือศีรษะ แต่พอเริ่มโตขึ้นหรือเริ่มคลานได้ ผื่นมักจะย้ายไปอยู่ตามข้อพับแขนและข้อพับขาแทนครับ

กู้คืนผิวลูกให้แข็งแรงด้วยการดูแลที่ถูกต้อง

หัวใจสำคัญของการรักษาไม่ใช่แค่การใช้ยา แต่คือการดูแลผิวให้ชุ่มชื้นอยู่เสมอครับ

• การอาบน้ำ: ควรใช้น้ำอุณหภูมิปกติหรือน้ำอุ่นเพียงเล็กน้อย หลีกเลี่ยงน้ำร้อนจัดเพราะจะทำให้ผิวแห้งกว่าเดิม เลือกใช้สบู่อาบน้ำสูตรอ่อนโยนที่ไม่มีน้ำหอม
• การทาครีมบำรุง: หลังอาบน้ำเสร็จไม่เกิน 3 นาที ให้ทาครีมประเภทให้ความชุ่มชื้นสูง (Emollient) ทันที เพื่อกักเก็บความชื้นไว้ในผิว ควรทาให้ทั่วตัววันละหลายๆ ครั้ง โดยเฉพาะจุดที่แห้งเป็นพิเศษ
• การเลือกเสื้อผ้า: เลือกผ้าคอตตอนเนื้อนุ่ม โปร่งสบาย หลีกเลี่ยงผ้าขนสัตว์หรือใยสังเคราะห์ที่อาจระคายเคืองผิว

ยาทาบรรเทาอาการผื่น ต้องใช้เมื่อไหร่และใช้อย่างไร

ในกรณีที่ผื่นอักเสบแดงมาก หมออาจจะพิจารณาจ่ายยาทากลุ่มสเตียรอยด์ที่มีความเข้มข้นเหมาะสมกับตำแหน่งของผิว เพื่อลดอาการอักเสบและลดคัน แต่ยาทากลุ่มนี้ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของแพทย์เท่านั้น เพื่อป้องกันผลข้างเคียง และเมื่อผื่นยุบลงเราจะค่อยๆ ปรับลดการใช้ยาลงจนเหลือเพียงการทาครีมบำรุงเพียงอย่างเดียวครับ

อาการแบบไหนที่ควรพามาหาหมอทันที

หากคุณพ่อคุณแม่สังเกตเห็นอาการดังต่อไปนี้ แนะนำว่าไม่ควรปล่อยไว้ครับ

• ผื่นมีน้ำเหลืองไหลเยิ้ม หรือมีสะเก็ดสีเหลืองคล้ายน้ำผึ้ง ซึ่งอาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน
• ผื่นลุกลามรวดเร็วทั่วตัวจนลูกดูซึมลงหรือไม่สบายตัว
• อาการคันรุนแรงจนส่งผลต่อพัฒนาการและการนอนหลับของลูก

การดูแลเด็กที่มีผื่นภูมิแพ้ผิวหนังต้องใช้ความอดทนและความสม่ำเสมอครับ ผิวของลูกอาจจะมีช่วงที่แย่และดีสลับกันไป แต่ถ้าเราดูแลอย่างถูกวิธีและเข้าใจธรรมชาติของโรค ผิวของน้องก็จะแข็งแรงขึ้นได้เองตามวัยครับ