อาการปวดจากพังผืดกดทับเส้นประสาทส่วนปลาย: เมื่อความเจ็บปวดไม่ได้เกิดจากกล้ามเนื้อธรรมดา

อาการปวดจากพังผืดกดทับเส้นประสาทส่วนปลาย คืออะไรกันแน่

หลายครั้งที่คนไข้เดินเข้ามาปรึกษาหมอด้วยอาการปวดแปลบเหมือนไฟช็อต หรืออาการชาตามปลายนิ้วมือ นิ้วเท้า โดยมักเข้าใจว่าเกิดจากการใช้งานกล้ามเนื้อหนักเกินไป หรือแค่ปวดเมื่อยทั่วไป แต่ความจริงแล้ว อาการเหล่านี้อาจมีสาเหตุมาจาก อาการปวดจากพังผืดกดทับเส้นประสาทส่วนปลาย ซึ่งไม่ใช่แค่เรื่องของกล้ามเนื้อตึง แต่เป็นเรื่องของเส้นประสาทที่ถูกรบกวนโดยพังผืดที่หนาตัวขึ้นจนไปเบียดทับทางผ่านของเส้นประสาทในบริเวณนั้น

ทำไมเส้นประสาทถึงถูกพังผืดรัดจนเจ็บ

ลองจินตนาการว่าเส้นประสาทของเราเปรียบเสมือนสายไฟที่ส่งสัญญาณไปทั่วร่างกาย โดยปกติแล้วเส้นประสาทเหล่านี้จะมีช่องทางเดินของมัน แต่เมื่อใดที่เนื้อเยื่อรอบๆ หรือพังผืดเกิดการอักเสบเรื้อรังจากการใช้งานซ้ำๆ หรือการบาดเจ็บ พังผืดเหล่านั้นจะเริ่มหนาตัวขึ้นและเปลี่ยนสภาพกลายเป็นเหมือนเชือกที่คอยมัดแน่นรอบเส้นประสาท เมื่อช่องทางเดินแคบลง เส้นประสาทจึงถูกกดทับ ส่งผลให้เลือดไปเลี้ยงได้น้อยลง และเกิดการส่งสัญญาณเตือนเป็นความเจ็บปวดหรืออาการชาขึ้นมา

เช็กสัญญาณเตือนว่าเรากำลังเจอกับภาวะนี้อยู่หรือเปล่า

อาการที่หมอมักพบได้บ่อยและเป็นจุดสังเกตสำคัญ ได้แก่

• มีอาการปวดร้าวคล้ายไฟช็อต หรือปวดจี๊ดๆ ตามแนวเส้นประสาท
• รู้สึกชาหรือยิบๆ เหมือนมดไต่ บริเวณปลายนิ้วหรือจุดที่เส้นประสาทผ่าน
• กล้ามเนื้อบริเวณที่ถูกกดทับเริ่มอ่อนแรง หรือหยิบจับสิ่งของแล้วหลุดมือบ่อย
• อาการมักจะเป็นมากขึ้นในตอนกลางคืน หรือหลังจากการทำกิจกรรมที่ต้องใช้ส่วนนั้นนานๆ

กิจกรรมแบบไหนที่เพิ่มความเสี่ยง

พฤติกรรมในชีวิตประจำวันมีส่วนสำคัญมาก โดยเฉพาะการใช้งานอวัยวะเดิมซ้ำๆ เป็นเวลานาน เช่น การพิมพ์งานด้วยท่าเดิมนานเกินไป การเกร็งข้อมือขณะใช้เมาส์ หรือการยกของหนักผิดท่าติดต่อกัน นอกจากนี้ในกลุ่มคนที่มีโรคประจำตัวอย่างเบาหวาน หรือกลุ่มที่มีการอักเสบของข้อต่อเรื้อรัง ก็มักจะมีความเสี่ยงที่พังผืดจะก่อตัวขึ้นรอบเส้นประสาทได้ง่ายกว่าปกติ

ทางออกและการรักษาเพื่อคืนชีวิตที่ไร้ความเจ็บปวด

การรักษาไม่ได้หมายความว่าต้องผ่าตัดเสมอไป ในระยะเริ่มต้น หมอมักจะแนะนำการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อลดแรงกดทับ เช่น การทำกายภาพบำบัดเพื่อยืดเหยียดพังผืด การใส่เฝือกพยุงเฉพาะจุดเพื่อลดการขยับของเส้นประสาทในขณะนอนหลับ รวมถึงการใช้ยาเพื่อลดการอักเสบและบรรเทาอาการปวดปลายประสาท

หากอาการไม่ดีขึ้นหรือมีการฝ่อของกล้ามเนื้อร่วมด้วย การผ่าตัดเพื่อปลดปล่อยพังผืดที่กดทับเส้นประสาทก็เป็นทางเลือกที่มีประสิทธิภาพและช่วยให้เส้นประสาทกลับมาทำงานได้เป็นปกติอีกครั้ง หัวใจสำคัญคือการวินิจฉัยตั้งแต่เนิ่นๆ ก่อนที่เส้นประสาทจะถูกทำลายไปมากกว่านี้