ท้องเสียแบบเฉียบพลันจากเชื้อแคมพิลโลแบคเตอร์: อาการแบบไหนที่ต้องระวัง

กินอะไรแปลกปลอมเข้าไปหรือเปล่า ทำไมปวดท้องบิดเกร็งและถ่ายเหลวไม่หยุด

เวลาที่คนไข้เดินเข้ามาหาที่ห้องตรวจด้วยอาการปวดท้องร่วงอย่างรุนแรง สิ่งแรกที่หมอมักจะถามเสมอคือ ช่วงนี้เผลอไปกินอะไรสุกๆ ดิบๆ มาบ้างหรือเปล่า เพราะอาการท้องเสียเฉียบพลันที่มาพร้อมไข้ต่ำๆ และปวดบิดจนตัวงอ หลายครั้งไม่ได้เกิดจากแค่อาหารเป็นพิษธรรมดา แต่มีตัวการร้ายที่ชื่อว่าเชื้อแคมพิลโลแบคเตอร์ซ่อนอยู่

เชื้อแคมพิลโลแบคเตอร์คืออะไร และทำไมถึงทำให้เราท้องร่วงรุนแรงได้ขนาดนี้

เจ้าแบคทีเรียตัวนี้มักจะแอบซ่อนอยู่ในเนื้อสัตว์ปีกอย่างเนื้อไก่หรือเนื้อเป็ดที่ปรุงไม่สุก รวมถึงในน้ำดื่มที่ไม่สะอาด เมื่อเราเผลอรับประทานเข้าไป เจ้าเชื้อโรคตัวนี้จะเดินทางเข้าไปบุก ภาวะท้องร่วงเฉียบพลันจากการติด เชื้อในลำไส้เล็กและลำไส้ใหญ่ ทำให้เยื่อบุลำไส้อักเสบอย่างรุนแรง ร่างกายจึงพยายามขับของเสียและเชื้อโรคออกอย่างเร่งด่วน กลายเป็นอาการถ่ายเหลวเป็นน้ำ หรือบางครั้งมีมูกเลือดปนร่วมด้วย

สัญญาณเตือนสำคัญ ช่วงไหนที่ต้องระวังอาการแทรกซ้อน

โดยทั่วไป อาการปวดท้องและท้องเสียมักจะเริ่มแสดงตัวหลังจากรับเชื้อเข้าไปประมาณสองถึงห้าวัน สิ่งที่หมออยากให้สังเกตคือความรุนแรงของอาการ:

• อาการปวดบิด: มักจะปวดบริเวณช่องท้องส่วนล่างแบบยิบๆ และปวดเกร็งเป็นพักๆ
• ไข้และอ่อนเพลีย: หลายคนจะมีไข้ต่ำร่วมกับอาการปวดเมื่อยตามเนื้อตัวเหมือนคนจะเป็นไข้หวัด
• ความถี่ในการขับถ่าย: อาจจะถ่ายเหลววันละหลายครั้งจนร่างกายเริ่มมีภาวะขาดน้ำ

การดูแลตัวเองเบื้องต้นเมื่อเริ่มมีอาการท้องร่วงจากแบคทีเรีย

สิ่งสำคัญที่สุดคือการป้องกันไม่ให้ร่างกายสูญเสียน้ำและเกลือแร่มากเกินไป หมอแนะนำให้จิบเกลือแร่โออาร์เอสทีละน้อยแต่วันละหลายๆ ครั้ง หลีกเลี่ยงการดื่มน้ำเปล่าบริสุทธิ์ปริมาณมากๆ ในรวดเดียวเพราะอาจทำให้เกลือแร่ในเลือดเจือจางลงไปอีก งดอาหารรสจัด อาหารไขมันสูง และนมวัวชั่วคราว เพื่อให้ลำไส้ได้พักฟื้นและลดการบีบตัว

อาการแบบไหนที่แปลว่าควรไปพบแพทย์ทันที

แม้ว่าโรคนี้ส่วนใหญ่จะหายได้เองภายในหนึ่งสัปดาห์ แต่ถ้ามีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้เด็ดขาด:

• ถ่ายอุจจาระมีเลือดปนค่อนข้างชัดเจน
• มีไข้สูงเกินสามสิบแปดองศาเซลเซียสตลอดเวลา
• ปวดท้องรุนแรงมากจนกินอะไรไม่ได้ หรืออาเจียนตลอดเวลา
• มีอาการขาดน้ำรุนแรง เช่น ปัสสาวะออกน้อยมาก เวียนหัวหน้ามืดเวลาลุกยืน

หากแพทย์ตรวจพบว่าเป็นการติดเชื้อแบคทีเรียที่รุนแรง อาจพิจารณาจ่ายยาปฏิชีวนะที่เหมาะสมเพื่อช่วยตัดวงจรการติดเชื้อ แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือการป้องกันตั้งแต่ต้นทาง ด้วยการเลือกทานอาหารที่ปรุงสุกใหม่ สะอาด และแยกเขียงสำหรับเนื้อสัตว์ดิบออกจากอาหารพร้อมทานอย่างเด็ดขาด